Muggenorchis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Muggenorchis
Gymnadenia conopsea Nordens Flora 404.jpg
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:Eenzaadlobbigen
Orde:Asparagales
Familie:Orchidaceae (Orchideeënfamilie)
Onderfamilie:Orchidoideae
Geslachtengroep:Orchideae
Subtribus:Orchidinae
Geslacht
Gymnadenia
R.Br. (1813)
Afbeeldingen Muggenorchis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Muggenorchis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Muggenorchis (Gymnadenia) is een geslacht met een dertigtal terrestrische soorten van de orchideeënfamilie (Orchidaceae). Negentien ervan komen in Europa voor, twee in België en Nederland.

Naamgeving en etymologie[bewerken]

De naam Gymnadenia komt uit het Oudgrieks en betekent zoveel als ‘naakte klieren’ (γυμνός, gumnos = naakt, ἀδήν, adēn = klier) en slaat op de afwezigheid van een vliesje rond de pollinia of stuifmeelkorrels .

Kenmerken[bewerken]

De muggenorchissen zijn alle terrestrische, overblijvende kruiden die overwinteren met twee ondergrondse, gedeelde knollen. Daaruit ontstaat in het voorjaar een bloeistengel met verspreid staande bladeren.

De bladeren onderaan zijn lancetvormig en steeds ongevlekt, naar boven toe kleiner wordend tot schubben.

De bloeiwijze is meestal een dichte cilindrische aar met tientallen tot meer dan honderd bloemen, wit over roze tot lichtpaars. Bovenaan vormen kelkbladen en kroonbladen een kapje. De lip is breed drielobbig. Er is steeds een spoor.

Verspreiding en voorkomen[bewerken]

Muggenorchissen komen voor in West- en Midden-Europa tot in Midden-Azië, voornamelijk in alpiene gebieden op kalkrijke gronden. Ze verkiezen kalkgraslanden en stenige plaatsen in volle zon of onder licht struikgewas.

Taxonomie[bewerken]

Het geslacht Gymnadenia omvat tegenwoordig ook de soorten van het vroegere geslacht Nigritella, de vanilleorchissen. Ook het geslacht Pseudorchis, met de witte muggenorchis, wordt op basis van recente studies soms tot dit geslacht gerekend.

In België en/of Nederland zijn twee soorten inheems, de Grote muggenorchis (Gymnadenia conopsea) en de Welriekende muggenorchis (Gymnadenia odoratissima).

Lijst van soorten[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]