NEN 3140

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De NEN 3140, "Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Laagspanning", is de Nederlandse norm (NEN) voor veilige bedrijfsvoering van werkzaamheden nabij, aan of met elektrische objecten in het laagspanningsgebied. Per maart 2011 is de NEN3140:2011 van kracht.

Het toepassingsgebied is elektrische installaties, machines en gereedschappen. Toegepast in fabrieken, kantoren, woonhuizen, bouwplaatsen, schepen enzovoorts. Het betreft hier spanningen van ten hoogste 1000 volt wisselspanning en 1500 volt gelijkspanning.

De NEN 3140:1998 was de Nederlandse aanvulling op de Algemene bepalingen van de (Europese) norm NEN-EN 50110. In de bundel "Bedrijfsvoering van elektrische installaties 1998" zijn deze normen samengevoegd. Hierdoor zijn zij praktisch werkbaar op het terrein van laagspanning. Voor het hoogspanningsgebied is de NEN 3840 samen met de NEN-EN 50110 van toepassing.

NEN3140:2011[bewerken]

In april 2011 is de NEN 3140:2011 uitgekomen. De normen NEN-EN 50110 en NEN 3140 zijn nu volledig met elkaar geïntegreerd. De belangrijkste reden van deze vernieuwing is het beter leesbaar maken van de norm. In 2015 is een beperkte aanvulling op NEN 3140 uitgekomen. Enkele wijzigingen zijn;

  • Grote machines worden niet meer als arbeidsmiddelen gezien en dienen als afzonderlijke installaties te worden beheerd en geïnspecteerd. Zie hiervoor NEN-EN-IEC 60204.
  • S-ketens vallen volledig onder de nieuwe norm.
  • Gedurende de werkzaamheden moet de toezichthouder continu aanwezig zijn.
  • De inspectietermijn is normatief geworden.
  • Inspecties van eenvoudige en overzichtelijke installaties mogen ook zonder tekeningen uitgevoerd worden.
  • De functie ploegleider is komen te vervallen.
  • Thermografie mag alleen als aanvullende meting worden toegepast.
  • Werken onder spanning blijft verboden, behoudens enkele zeer uitzonderlijke situaties in overleg met de installatie verantwoordelijke na het in acht nemen van bepaalde procedures en maatregelen.

Arbeidsomstandighedenwet[bewerken]

Werken met of aan elektrische objecten brengt een zeker risico met zich mee. Een elektrische schok, elektrische verbranding, vlambogen, brand en ontploffing kan letsel veroorzaken.

Bedrijven en instellingen met personeel in dienst moeten ervoor zorgen dat er veilig gewerkt kan worden. De NEN 3140 wordt door de arbeidsinspectie (ISZW) beschouwd als een invulling van de wettelijke verplichtingen van onder ander artikel 3.5 van het arbeidsomstandighedenbesluit. De verwijzing naar normen staat niet meer in de arbeidsomstandighedenregeling.

Werknemers dienen zich hieraan te houden. Werkgevers dienen aan te tonen dat alles in het werk gesteld is dit mogelijk te maken. De norm gaat primair over werkprocedures. Daarnaast moeten er ook inspecties worden uitgevoerd. Werkgevers moeten hun elektrische objecten periodiek aan een keuring onderwerpen. Keuringen worden uitgevoerd door speciaal daarvoor opgeleide personen.

In Duitsland gelden naast de EN 50110 hun VDE-normen (Duitstalig) (VDE-normen Engelstalig). België volgt alleen de norm EN 50110, maar heeft vooral veel in de wet opgenomen (o.a. het AREI).

Keuringstermijnen inspecties[bewerken]

NEN3140 keuringssticker

Het interval van de inspecties, de zogenaamde keuringstermijn, wordt bepaald door de installatieverantwoordelijke (de IV’er) van een bedrijf en die doet dat aan de hand van de van toepassing zijnde tabel uit de NEN3140. De IV’er moet dit op papier vastleggen. Wat gaat gebeuren en wanneer wordt ook beschreven. De berekeningen kunnen per bedrijf zeer sterk verschillen. Gemiddeld is de uitkomst,

  • bedrijfsinstallaties eens in de 5 jaar,
  • grote machines afhankelijk van het gebruik: 1 tot enkele jaren,
  • kantoormaterieel zoals computerapparatuur: 3 jaar,
  • elektrische arbeidsmiddelen -waar deze zich ook bevinden, in een werkplaats, keuken, kantine, gereedschapskoffer of klussenbus- elk jaar. Bij intensief gebruik kan de termijn korter zijn.

Elektrische arbeidsmiddelen zijn bijvoorbeeld: boormachines, koffiezetapparaten, koelkasten, haakse slijpers, verlengsnoeren, stofzuigers, magnetrons, haarföhns, tafelcontactdozen, soldeerbouten, laders van accuboormachines, haspels, verlengkabels, zaagmachines en ovens. Populair gezegd: alles waar een stekker aan zit, zowel 230 volt als 400 volt.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

  • euronorm.net, digitaal informatieplatform voor wetgeving & normalisatie.