Na ons de zondvloed

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Lodewijk XV

"Na ons de zondvloed" ("Après nous, le déluge") is een uitdrukking die toegeschreven is aan Madame de Pompadour, de maîtresse van koning Lodewijk XV van Frankrijk. Een alternatieve vorm - toegeschreven aan Louis zelf - is "Na mij de zondvloed" ("Après moi, le déluge"). De uitspraak dateert van na de Slag bij Roßbach in 1757, die een rampzalige nederlaag was voor de Fransen.

De uitdrukking heeft twee mogelijke betekenissen: "Na mij zal de zondvloed komen", ofwel als de revolutie een eind maakt aan mijn heerschappij, zal de natie in chaos worden gedompeld. Of "Laat na mij de zondvloed maar komen", wat impliceert dat het de spreker/schrijver niet veel meer uitmaakt wat er gebeurt als hij van het toneel is verdwenen.

De zin is een verwijzing naar de Bijbelse zondvloed.

Karl Marx en Fjodor Dostojevski gebruiken de zin in hun werken om te wijzen op gecorrumpeerde waarden, zoals egoïsme en apathie.

Gebruik[bewerken | brontekst bewerken]

Karl Marx schreef in Das Kapital (volume 1, deel III, hoofdstuk 10, sectie 5): "Après moi le déluge! (na mij de zondvloed!) is de leuze van iedere kapitalist en van iedere natie van kapitalisten. Waar het kapitaal niet door de maatschappij gedwongen wordt rekening te houden met de gezondheid en de levensduur van de arbeider, springt het dan ook roekeloos om met deze zaken".

Tijdens proces van Dimitri Fjodorovitsj Karamazov in De gebroeders Karamazov gebruikte de openbaar aanklager de zin om het gedrag van de verweerder zijn verwerpelijke vader en van de verloedering van de Russische waarden in het algemeen, te beschrijven.

In zijn geschriften van uit de jaren 1920, gebruikte D.H. Lawrence de uitdrukking meermaals.

Après moi le déluge werd het motto van het 617e Squadron RAF, dat Operatie Chastise uitvoerde op Duitse dammen in het Ruhrgebied in de nacht van 16-17 mei 1943.

Referentie[bewerken | brontekst bewerken]