Benaming van Turkije

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Namen van Turkije)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De naam van Turkije in verschillende talen ontleent essentie van het woord "Turk", in combinatie met achtervoegsels met betekenissen zoals "eigenaar", "land van" of "betrekking op".

Etymologie[bewerken | brontekst bewerken]

De naam van Turkije (van Middeleeuws Latijn Turchia / Turquia)[1] betekent "land van de Turken". Het Middelengels gebruik van Turkye wordt bevestigd in een vroeg werk van Chaucer genaamd The Book of the Duchess (1369).[2] De uitdrukking land van Torke wordt gebruikt in de 15e-eeuwse Digby Mysteries. Later gebruik kan ook gevonden worden in de Dunbar-gedichten, de 16e-eeuwse Manipulus Vocabulorum ("Turkie, Tartaria") en Sylva Sylvarum (Turky) van Francis Bacon.

Officiele naam[bewerken | brontekst bewerken]

Turkije heeft haar officiële naam, Türkiye Cumhuriyeti, aangenomen bij de verklaring van de republiek op 29 oktober 1923.

Turkse bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

Het eerste geregistreerde gebruik van de term "Türk" of "Türük" als autoniem staat in de oude Turkse inscripties van de Göktürks ( hemelse Turken ) van Centraal-Azië (735 v.Chr.).[3] De Turkse zelfaanduiding Türk wordt bevestigd als verwijzing naar de Göktürks in de 6e eeuw na Christus. In 585 schreef Ishbara Qaghan een brief aan de keizer Sui Wendi waarin hij zichzelf beschreef als 'de Grote Turk Khan'.[bron?]

Chinese bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

Een vroege vorm met dezelfde naam kan worden weerspiegeld in de vorm van "tie-le" ( 鐵勒 ) of "tu-jue" ( 突厥 ). Een naam gegeven door de Chinezen aan de mensen die ten zuiden van het Altay-gebergte in Centraal-Azië wonen al in 177 v.Chr.

Griekse en Latijnse bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

De Griekse naam, Tourkia (Grieks: Τουρκία) werd gebruikt door de Byzantijnse keizer en geleerde Constantine VII Porphyrogenitus in zijn boek De Administrando Imperio,[4][5] hoewel 'Turken' in zijn gebruik altijd naar Magyaren verwezen.[6] Evenzo werd het middeleeuwse Khazar-rijk, een Turkse staat aan de noordkust van de Zwarte en Kaspische Zee, in Byzantijnse bronnen Tourkia ( Land van de Turken ) genoemd.[7] De Byzantijnen begonnen deze later echter te gebruiken om de door Seljuk gecontroleerde delen van Anatolië te definiëren in de eeuwen die volgden op de Slag om Manzikert in 1071. De middeleeuwse Griekse en Latijnse termen duiden niet hetzelfde geografische gebied aan dat nu bekend staat als Turkije. In plaats daarvan waren ze meestal synoniem met Tartarije, een term die Khazaria en de andere Khaganates van de Centraal-Aziatische steppe omvatte, tot de verschijning van de Seltsjoeken en de opkomst van het Ottomaanse Rijk in de 14e eeuw.

Perzische bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

De Perzische afleiding Turkestan daarentegen blijft meestal van toepassing op Centraal-Azië. De naam is afgeleid van de etnische zelfaanduiding Türk, omdat Turkestan een Perzische term is die "land van de Turken" betekent.

Arabische bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

De Arabische verwante termen Turkiyya` (Arabisch: تركيا) en ad-Dawlat at-Turkiyya (Arabisch: الدولة التركية, "Staat van de Turken" of "de Turkse staat") werden historisch gebruikt als een officiële naam voor het middeleeuwse Mammelukkensultanaat dat Egypte, Palestina, Syrië, Hidjaz en Cyrenaica bedekte.

In andere talen[bewerken | brontekst bewerken]

Het Hongaarse woord Törökország, oftewel "Turk-land", is een inheemse vorm.[bron?]

In verschillende talen[bewerken | brontekst bewerken]

Taal Naam
Afrikaans Turkye
Albanees Turqia
Arabisch تركيا - Transliteratie: Turkīya
Armeens Թուրքիա - Transliteratie: Turk'ia
Aragonees Turquía
Asturisch Turquía
Azerbeidzjaans Türkiyə
Baskisch Turkia
Berbers Tork
Bulgaars Турция - Transliteratie: Turtsiya, Turcija
Catalaans Turquia
Chinees 土耳其
Deens Tyrkiet
Duits Türkei
Engels Turkey
Esperanto Turkio or Turkujo (archaïsch)
Faeröers Turkaland (land van de Turken)
Filipijns Turkiya
Fins Turkki
Frans Turquie
Fries Turkije
Georgisch თურქეთი - Transliteratie: Turk'eti
Grieks Τουρκία - Transliteratie: Tourkìa
Hebreeuws תורכיה - Transliteratie: Turkiya
Hongaars Törökország
IJslands Tyrkland (land van de Turken)
Indonesisch Turki
Interlingua Turchia
Italiaans Turchia
Japans トルコ - Transliteratie: Toruko
Kroatisch Turska
Koerdisch Tirkiyê
Koreaans 터키 - Transliteratie: Tŏki
Latijn Turcia
Lazisch Turkona
Lets Turcija
Macedonisch Турција - Transliteratie: Turcija, Turtsiya
Nederlands Turkije
Noors Tyrkia
Oekraïens Туреччина - Transliteratie: Turechchina, Tureččina
Perzisch ترکیه - Transliteratie: Torkīye
Pools Turcja
Portugees Turquia
Roemeens Turcia
Russisch Турция - Transliteratie: Turtsiya, Turcija
Servisch Турска - Transliteratie: Turska
Spaans Turquía
Syrisch ܬܘܪܟܝܐ - Transliteratie: Turkia
Turks Türkiye
Tsjechisch Turecko
Urdu ترکیه - Transliteratie: Torkīye
Zazaki Tırkiye
Zweeds Turkiet

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]