Natriumhypochloriet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Natriumhypochloriet
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van natriumhypochloriet
Structuurformule van natriumhypochloriet
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
NaOCl
IUPAC-naam natriumhypochloriet
Andere namen bleekloog
Molmassa 74,44217 g/mol
SMILES
[O-]Cl.[Na+]
InChI
1/ClO.Na/c1-2;/q-1;+1
CAS-nummer 7681-52-9
EG-nummer 231-668-3
PubChem 23665760
Beschrijving Groen-gele vaste stof
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Corrosief Milieugevaarlijk
Gevaar
H-zinnen H314 - H400
EUH-zinnen geen
P-zinnen P273 - P280 - P305+P351+P338 - P310
EG-Index-nummer 017-011-00-1
VN-nummer 1791
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur groen-geel
Dichtheid 1,2 g/cm³
Smeltpunt (pentahydraat) 18 °C
Oplosbaarheid in water 293 g/L
Goed oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Natriumhypochloriet is het natriumzout van waterstofhypochloriet, met als brutoformule NaOCl. De zuivere stof is een groen-gele vaste stof met een onaangename geur, maar meestal wordt het als oplossing in water gebruikt (bleekloog).

Synthese[bewerken]

Natriumhypochloriet wordt bereid als pentahydraat door chloorgas door een oplossing van natriumhydroxide te leiden:[1]

\mathrm{2\ NaOH\ +\ Cl_2\ \longrightarrow\ NaCl\ +\ NaOCl\ +\ H_2O}

Een alternatieve methode is de elektrolyse van natriumchloride in water. Aan de anode wordt chloorgas gevormd door oxidatie van chloride-ionen:

\mathrm{2\ Cl^-\ \longrightarrow\ Cl_2\ +\ 2\ e^-}

Aan de kathode wordt water gereduceerd:

\mathrm{2\ H_2O\ +\ 2\ e^-\ \longrightarrow\ 2\ OH^-\ +\ H_2}

Wanneer het gevormde chloorgas in contact komt met de hydroxide-ionen, wordt hypochloriet gevormd:

\mathrm{2\ OH^-\ +\ Cl_2\ \longrightarrow\ Cl^-\ +\ ClO^-\ +\ H_2O}

Watervrij natriumhypochloriet is zeer explosief. Het kan bereid worden door vriesdrogen van het pentahydraat met geconcentreerd zwavelzuur.[2]

Eigenschappen en reacties[bewerken]

Natriumhypochloriet is een milde oxidator, die onedele metalen (zoals zink) kan omzetten in hun oxiden:

\mathrm{NaOCl\ +\ Zn\ \longrightarrow\ ZnO\ +\ NaCl}

De stof reageert met waterstofchloride, waardoor het toxische chloorgas gevormd wordt:

\mathrm{NaOCl\ +\ 2\ HCl\ \longrightarrow\ Cl_2\ +\ H_2O\ +\ NaCl}

Natriumhypochloriet is vrij onstabiel en ontleedt door verhitting tot natriumchloraat en natriumchloride:

\mathrm{3\ NaOCl\ \longrightarrow\ NaClO_3\ +\ 2\ NaCl}

De reactie met waterstofperoxide stelt zuurstofgas vrij:

\mathrm{NaOCl\ +\ H_2O_2\ \longrightarrow\ NaCl\ +\ H_2O\ +\ O_2}

Toepassingen[bewerken]

Natriumhypochloriet wordt in het organisch laboratorium gebruikt voor oxidaties, zoals de oxidatie van alcoholen tot ketonen. In zwembaden wordt natriumhypochloriet gebruikt om het zwemwater te chloreren. Als alternatief wordt ook wel het stabielere trichloorisocyanuurzuur gebruikt.

Daarnaast is natriumhypochloriet in de vorm van een 5% oplossing in water (bleekwater) ook een veelgebruikt ontsmettingsmiddel voor sanitair.

In de tandheelkunde wordt een 2% oplossing gebruikt om reiniging en desinfectie te verkrijgen van het wortelkanaal tijdens endodontologische behandelingen (wortelkanaalbehandeling).

Verder wordt het ook in zuiver grondwater toegevoegd om het te zuiveren tot drinkwater.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Sanfourche, Gardent, Bull. Soc. Chim. [4] 35, 1089 (1924); Schmeisser in Handbook of Preparative Inorganic Chemistry vol. 1, G. Brauer, Ed. (Academic Press, New York, 2nd ed., 1963) pp 309-310
  2. Merck 13, 8702