Natriumperboraat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Natriumperboraat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van het dimeer van perboraat (de peroxidebindingen zijn rood weergegeven, de ladingen blauw)
Algemeen
Molecuulformule Na2B2(O2)2(OH)4
IUPAC-naam natriumperboraat
Andere namen PBS-1 (mono), PBS-4 (tetra)
Molmassa (monohydraat) 99,8151 g/mol
(tetrahydraat) 153,8611 g/mol
CAS-nummer 11138-47-9
EG-nummer 234-390-0
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
CorrosiefSchadelijkSchadelijk voor de gezondheid
Gevaar
H-zinnen H360Df - H335 - H318
EUH-zinnen geen
P-zinnen P201 - P210 - P220 - P280 - P305+P351+P338 - P310 - P308+P313
VN-nummer 3377
ADR-klasse Klasse 5.1 (monohydraat)
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid 1,73 g/cm³
Smeltpunt (ontleedt) > 60 °C
Oplosbaarheid in water 23 g/L
Goed oplosbaar in water
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Natriumperboraat is het natriumzout van perboorzuur en heeft als formule Na2B2(O2)2(OH)4. Het is een witte, reukloze en goed in water oplosbare anorganische verbinding. Uit waterige oplossingen kristalliseert het als monohydraat (NaBO3 · H2O), trihydraat (NaBO3 · 3 H2O) en tetrahydraat (NaBO3 · 4 H2O).[1] Commercieel zijn het mono- en het tetrahydraat de belangrijkste verbindingen.[1]

Bereiding en chemische eigenschappen[bewerken | brontekst bewerken]

Natriumperboraat wordt gevormd uit een reactie van natriumtetraboraat, waterstofperoxide en natriumhydroxide:[1]

Het monohydraat is beter oplosbaar dan het tetrahydraat en is tevens meer warmtebestendig. Het wordt gevormd door verhitting van het tetrahydraat.[1] In water opgelost ontleedt natriumperboraat weer tot natriumboraat en waterstofperoxide.[1] Vooral bij temperaturen boven 60°C verloopt deze reactie snel. Bij lagere temperatuur (40-60°C) kan tetra-acetylethyleendiamine als katalysator dienen.

Toepassingen[bewerken | brontekst bewerken]

Natriumperboraat wordt in veel bleek- en witwasmiddelen gebruikt als een bron voor actieve zuurstof.[1] Bij temperaturen boven 60°C (witte was) ontleedt natriumperboraat snel in boraat en zuurstofgas. Om bij lagere temperatuur (40-60°C) effectief te zijn wordt aan witwasmiddelen vaak tetra-acetylethyleendiamine als activator toegevoegd. De toepassing van natriumperboraat in tandpasta is ook op deze blekende werking gebaseerd. Natriumperboraat is een minder agressief bleekmiddel dan natriumhypochloriet, waardoor er minder schade ontstaat aan de kleuren en de structuur van het textiel.

Natriumperboraat is licht antiseptisch en kan gebruikt worden als desinfecterend middel. In sommige oogdruppels wordt het toegepast als conserveermiddel. Natriumperboraat wordt in de tandheelkunde gebruikt voor het intern bleken van elementen na wortelkanaalbehandeling.

Toxicologie en veiligheid[bewerken | brontekst bewerken]

Natriumperboraat is irriterend voor de huid.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]