Negerzoen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Negerzoen, met rechts een stukje waarin de vulling van eiwitschuim te zien is

Een negerzoen, schuimzoen, choco(lade)zoen (Nederland) of negerinnentet (regionaal in Vlaanderen) bestaat uit licht gezoet eiwitschuim (luchtig opgeklopt eiwit) op een wafel afgedekt met een dunne laag chocolade.

Geschiedenis[bewerken]

De voorganger van de negerzoen werd ongeveer 200 jaar geleden in Denemarken gecreëerd en wordt er flødebolle genoemd. Niet veel later werden ze in vele Noord-Europese landen vervaardigd onder namen als "Negerkuss" in Duitsland, "Negerkys"/"Negerbolle" in Denemarken, "Tête de nègre" in Frankrijk, "Negerinnentet" in Vlaanderen en in veel andere landen onder één van de vele naamvariaties hierop. In Oostenrijk worden negerzoenen "Schwedenbomben" (Zweedse bommen) genoemd.

De moderne negerzoen is ontstaan in de 19e eeuw in banketbakkerijen in Frankrijk en werd gemaakt uit een luchtige schuimmassa die werd overgoten met een laag chocolade. Aan het begin van de 20e eeuw werden ze ook in banketbakkerijen buiten Frankrijk verkocht.

Na de Tweede Wereldoorlog is de fabrieksmatige massaproductie van negerzoenen op gang gekomen in Duitsland en in het midden jaren vijftig van de vorige eeuw ook in Nederland.

Negerzoenen in Nederland[bewerken]

In Nederland werden negerzoenen in 1920 geïntroduceerd door de firma "Banket en biscuit" van B.P. Buijs in Oudenbosch (Noord-Brabant), die al sinds 1890 allerlei verschillende koekjes bakte. In Nederlandstalige publicaties wordt deze dan ook vaak als 'uitvinder' van de lekkernij aangewezen. Van der Sijs (2002)[1] dateert het woord negerzoen ('met geklopt eiwit gevuld koekje, overtrokken met chocolade') op 1950, zijnde het jaartal van de oudste schriftelijke vindplaats van het woord.

Aanvankelijk werden de negerzoenen stuk voor stuk met de hand gemaakt, maar in 1957 werd de productie in navolging van Duitsland machinaal aangepakt en konden er 10.500 negerzoenen per uur geproduceerd worden. Nadat de fabriek van 'Buys' in 1997 verkocht was aan bakkerij Van der Breggen in Tilburg werd de productie in 2003 ook naar Tilburg overgeheveld, waar anno 2006 25.900 negerzoenen per uur geproduceerd worden (meer dan honderd miljoen per jaar).

Over hoe de negerzoenen aan hun naam kwamen zegt de fabrikant: "Iemand die een negerzoen eet, krijgt bruine lippen en als die een ander een kus geeft, is dat een kus van een neger. Maar dat weet ik alleen uit de overlevering."

Naamsverandering[bewerken]

Er zijn eerder benamingen met 'neger' gewijzigd, omdat zulke aanduidingen in sommige talen als discriminerend of racistisch kunnen worden ervaren; Duitse Negerküsse werden Schokoküsse of Schaumküsse, Franse Têtes de nègre werden Bisous de Mousse, Engelse Negro kisses werden Angel Kisses en Finse Neekerin suukot werd Brunberg suukot. Nederland en Vlaanderen vormden hierop echter een uitzondering.

In 2005 drong de Stichting Eer en Herstel Betalingen Slachtoffers van Slavernij in Suriname erop aan om de naam te veranderen.[2]

Koekfabrikant Van der Breggen deed vervolgens onderzoek naar de gevoeligheid van het woord "negerzoen" en besloot zijn negerzoenen voortaan te verkopen als "Buys Zoenen". De koekfabrikant stelt op zijn website: "Buys Zoenen zijn de opvolgers van onze alom bekende negerzoenen, die al 86 jaar populair zijn bij jong en oud. Na zorgvuldig markt-, merk-, en consumentenonderzoek vonden we het tijd de productnaam te moderniseren. Sommige mensen vinden het jammer dat de naam negerzoenen verdwijnt, omdat ze die al zo lang kennen. Er zijn echter ook mensen die minder enthousiast zijn over de benaming. Daar hebben we alle begrip voor. Buys Zoenen moeten zijn voor iedereen."[3][4]

Onderzoek van de fabrikant wees uit dat het overgrote deel van de consumenten (94%) geen negatieve associaties met de productnaam had, en dat van de groep consumenten die er wel bedenkingen bij hadden het overgrote deel het product er niet om liet liggen.

Later meldde dagblad Trouw dat de rel rond de naamsverandering een actie van de marketingafdeling van de fabrikant zou zijn geweest.

Receptuur[bewerken]

De fabrieksmatige negerzoenen worden gemaakt op een wafeltje, dat lijkt op een wafel waar ijs op wordt geserveerd. Hierop wordt een zoete massa gespoten, die gemaakt wordt van geklopt eiwit met suiker, waar kokende suikersiroop op wordt gegoten (tijdens het kloppen). Door de warmte van de siroop gaart het eiwitmengsel langzaam, dat hierdoor opstijft, vergelijkbaar met de receptuur voor noga. Dit wordt op het wafeltje gespoten. Na enkele uren is dit eiwit zo veel opgesteven, dat het stevig en plakkerig van de suiker is. Dan wordt de negerzoen ondersteboven in de chocolade gedoopt. Zodra deze is afgekoeld, is ze klaar voor consumptie.

Varianten[bewerken]

Van links naar rechts: Partyzoen, Negerzoen, Paaszoen, Mini- en Super Dickmanns en Melo Cake of Mallo.

De naam 'negerzoen' is de oude handelsnaam van bakkerij Buys (c.q. Van de Breggen), maar is in het taalgebruik meer tot een algemene soortnaam verworden. In Nederland zijn ook andere zeer sterk hierop gelijkende zoetwaren te verkrijgen die onder andere namen verkocht worden, met name de Super Dickmann's (groter) en mini Dickmann's (kleiner) vertonen veel overeenkomst.

De zoen-achtigen zijn tegenwoordig in vele varianten verkrijgbaar o.a. als:

Een iets meer afwijkend product is in de Verenigde Staten van Amerika bekend als mallomar. Variaties hierop worden in Nederland onder andere verkocht als Melo Cakes (van Milka) en Mallo's (van Confibel). Deze hebben een steviger en kruimiger koekje of biscuitje als basis (in plaats van een wafeltje) met daarop een wat taaier schuim dat meer richting marshmallow gaat.

Trivia[bewerken]

Galerij[bewerken]

Beluister

(info)