Nicolas Malebranche

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Nicolas Malebranche
Nicolas Malebranche
Persoonsgegevens
Geboren Parijs, 6 augustus 1638
Overleden Parijs, 13 oktober 1715
Land Koninkrijk Frankrijk
Oriënterende gegevens
Belangrijkste ideeën occasionalisme
Beïnvloed door René Descartes
Portaal  Portaalicoon   Filosofie

Nicolas de Malebranche (Parijs, 6 augustus 1638 - aldaar, 13 oktober 1715) was een Frans cartesiaans filosoof.

Malebranche was van oorsprong een oratoriaanse priester die de discussie aanging met zijn tijdgenoot Antoine Arnauld over theologische en metafysische vraagstukken. Hij heeft met Blaise Pascal gemeen dat zijn werk zich kenmerkt door fraai proza. Hij was goed bekend met het werk van René Descartes en uitte er veel kritiek op. Hij kon zich niet vinden in Descartes' voorstelling omtrent de relatie tussen lichaam en geest. Hij verwierp de opvatting dat lichamen een intrinsiek vermogen bezitten om ons en elkaar te beïnvloeden als bijgeloof, en verdedigde daarentegen de theorie van het occasionalisme.

Volgens Malebranche is wetenschap geworteld in a priori metafysische beginselen en is er onderscheid tussen de rationeel bevattelijke essentie en de empirisch waarneembare eigenschappen van dingen. Echter, om invloedrijk te kunnen zijn, kwam Malebranche te laat. Het cartesianisme werd reeds overschaduwd door het werk van Spinoza en Gottfried Wilhelm Leibniz en was met wisselend succes aangevallen door empiristen als Thomas Hobbes en John Locke.

Belangrijkste werken[bewerken | brontekst bewerken]

  • De la recherche de la vérité (1674-1675)
  • Conversations chrétiennes (1677)
  • Éclaircissements sur la recherche de la vérité (1678)
  • Traité de la nature et de la grâce (1680)
  • Méditations chrétiennes (1683)
  • Traité de morale (1684)
  • Entretiens sur la métaphysique et sur la religion (1688)
  • Entretiens sur la mort (1696)
  • Traité de l'amour de Dieu (1697)
  • Entretien d'un philosophe chrétien et d'un philosophe chinois sur l'existence et la nature de Dieu (1708)
  • Réflexions sur la prémotion physique (1715)