Nieuwlicht (Utrecht)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Klooster Nieuwlicht
Nummer ? - Utrecht - 20235537 - RCE.jpg
Plaats Utrecht
Kloosterorde Kartuizers
Gebouwd in 1392
Gesloopt in Vanaf 1580
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  36247
Manuscript dat in het bezit was van Nieuwlicht.
Manuscript dat in het bezit was van Nieuwlicht.
Portaal  Portaalicoon   Religie

Nieuwlicht is een voormalig klooster der kartuizers dat zich destijds bij de Nederlandse stad Utrecht bevond.

Nieuwlicht is gesticht door Sweder van Abcoude. In februari 1392 werd bij de rivier de Vecht ten noorden van Utrecht in het gerecht Roode Brug binnen de stadsvrijheid het goed Bloemendaal van het Kapittel van Sint Jan in leen ontvangen. Het klooster werd door Sweder voor de dodengedachtenis, een middeleeuwse praktijk rond schenken ten behoeve van zieleheil. Door het noemen van de naam van een overledene in gebed en mis kon men als het ware de tijd dat in het vagevuur moest verblijven verkorten. Vanaf de oprichting tot aan de opheffing van het klooster in 1580 – werden de stichter en zijn familie er herdacht door de kartuizer monniken. [1] Het werd een belangrijk en voornaam klooster waar onder meer manuscripten werden vervaardigd. 145 handschriften en 68 gedrukte boeken uit het klooster zijn overgeleverd aan de Universiteitsbibliotheek Utrecht. Hieronder zijn Hs. 41, de Confessiones van Augustinus, een handschrift met de Postilla in Prophetas van Nicolaus de Lyra (Hs. 252), en een getijdenboek van de Meesters van Zweder van Culemborg, Hs. 16 B 8.[2]

Na de Reformatie is het klooster eind 16e eeuw grotendeels afgebroken, het poortgebouw en een boerderij bleven gespaard. Een belangrijk devotiestuk een drieluik met het laatste avondmaal, met begunstigers, met heiligen en op de buitenzijden van de luiken de heilige Nicolaas en de heilige Catharina bevindt zich in de collectie van het Centraal Museum.

De aanwezige praalgraven alsmede een devotiestuk geschilderd door Jan van Eyk zijn verloren gegaan.

Een aantal monniken verhuisde nog naar binnen de stadsmuren aan de Mariaplaats maar het convent kwam wegens een verbod op nieuwe aanwas gaandeweg tot een eind.

Het grondgebied van het klooster is gebruikt voor de stichting van de (inmiddels verdwenen) hofstede Chartroise.

Bronnen[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Andere benamingen voor het klooster waren: De kartuize van het Nieuwe licht van St. Salvator in Bloemendaal buiten de stad Utrecht, Nova Lux (Latijn voor Nieuw Licht), De Kartuizers en Chartroise.
  2. Koert van der Horst, Handschriften en oude drukken van de Utrechtse Universiteitsbibliotheek : samengesteld bij het 400-jarig bestaan van de Bibl. der Rijksuniv., 1584-1984, 1984, pp. 26-29. ISBN 9061943841.