Noardeast-Fryslân

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Noardeast-Fryslân
Noordoost-Friesland
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Noardeast-Fryslân Wapen van de gemeente Noardeast-Fryslân
(Details)
Situering
Provincie Friesland
COROP-gebied Noord-Friesland
Coördinaten 53° 19′ NB, 5° 59′ OL
Algemeen
Oppervlakte 516,45 km²
- land 377,83 km²
- water 138,62 km²
Inwoners (1 augustus 2020) 45.433?
(120 inw./km²)
Bestuurscentrum Dokkum
Politiek
Burgemeester (lijst) Johannes Kramer (FNP)
Zetels
Gemeenteraad
CDA
FNP
S!N
ChristenUnie
VVD
PvdA
Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân
ELP-NEF

29
7
5
5
4
3
2
2

1
Economie
Gem. WOZ-waarde (01-01-2019[1]) € 165.000
Overig
CBS-code 1970
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website https://www.noardeast-fryslan.nl/
Foto's
Wierum naast de Waddenzee, Hegebeintum, Wânswert, stadhuis en windmolens in Dokkum
Wierum naast de Waddenzee, Hegebeintum, Wânswert,
stadhuis en windmolens in Dokkum
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische kaart van de gemeente Noardeast-Fryslân

Noardeast-Fryslân (in het Nederlands Noordoost-Friesland[2]) is een gemeente met 45.234 inwoners (1 januari 2020)[3] binnen de regio Noordoost-Friesland, die op 1 januari 2019 is ontstaan uit de gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadeel en Kollumerland en Nieuwkruisland.[4][5]

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

In eerste instantie was het de bedoeling dat in Noordoost-Friesland een nog grotere nieuwe gemeente zou ontstaan uit de gemeenten Dantumadiel, Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland c.a.. Vanaf 1 januari 2017 zijn deze vier gemeenten ambtelijk gefuseerd. Dantumadiel doet echter niet mee met de bestuurlijke fusie en zal na de vorming van de nieuwe gemeente diensten gaan afnemen zonder dat ze zelf een ambtelijk apparaat heeft.[6]

Naam[bewerken | brontekst bewerken]

De naam is op 30 maart 2017 gekozen door de drie gemeenteraden, na een referendum onder de bevolking waarbij de namen Dokkumerlân, en Ie- en Lauwerslân de andere twee kanshebbende namen waren.

Wapen[bewerken | brontekst bewerken]

Bij de gemeenteraadsvergadering van 2 januari 2019 onthulde waarnemend burgemeester Hayo Apotheker het nieuwe wapen van de gemeente. Het wapen toont bovenin twee golvende balken in blauw en daaronder geel, die aangeven dat het een kustgemeente betreft. Het overige deel is groen, beladen met een gouden ster, die voorkwam in de wapens van de drie oorspronkelijke gemeenten. Het wapen wordt gedekt door een Friese grietenijkroon. Deze is overgenomen van Kollumerland c.a. en Dongeradeel.[7]

Plaatsen[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente bestaat uit de stad Dokkum en daarnaast 52 dorpen. Deels zijn de Friese namen de officiële, deels de Nederlandse. Op 10 september 2020 besloot de gemeenteraad unaniem tot het harmoniseren van de plaatsnamen door alle resterende Nederlandse namen te verfriesen,[8] waar bij in individuele gevallen van kan worden afgeweken.

Stad en dorpen[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente bevinden zich de volgende officiële woonplaatsen (steden en dorpen):

Nederlandse naam Friese naam aantal inwoners
Aalsum Ealsum 125
Anjum Eanjum 1070
Augsbuurt Lytsewâld 70
Birdaard Burdaard 1158
Blija Blije 839
Bornwird Boarnwert 110
Brantgum Brantgum 230
Burum Boerum 606
Dokkum Dokkum 13.160
Ee Ie 845
Engwierum Ingwierrum 420
Ferwerd Ferwert 1823
Foudgum Foudgum 80
Genum Ginnum 89
Hallum Hallum 2751
Hantum Hantum 395
Hantumeruitburen Hantumer Utbuorren 70
Hantumhuizen Hantumhuzen 200
Hiaure De Lytse Jouwer 85
Hogebeintum Hegebeintum 90
Holwerd Holwert 1670
Janum Jannum 63
Jislum Jislum 72
Jouswier Jouswier 55
Kollum Kollum 5529
Kollumerpomp Kollumerpomp 478
Kollumerzwaag Kollumersweach 2992
Lichtaard Lichtaard 84
Lioessens Ljussens 350
Marrum Marrum 1464
Metslawier Mitselwier 910
Munnekezijl Muntsjesyl 488
Moddergat Moddergat 240
Morra Moarre 240
Nes Nes 355
Niawier Nijewier 400
Oosternijkerk Easternijtsjerk 950
Oostrum Eastrum 195
Oudwoude Aldwâld 832
Paesens Peazens 260
Raard Raard 225
Reitsum Reitsum 152
Ternaard Ternaard 1440
Triemen De Trieme 318
Veenklooster Feankleaster 97
Waaxens Waaksens 40
Wanswerd Wânswert 204
Warfstermolen Warfstermûne 203
Westergeest Westergeast 621
Wetsens Wetzens 65
Wierum Wierum 335
Zwagerbosch Sweagerbosk 638

Officieel Friestalige namen die afwijken van de Nederlandse vertaling zijn vetgedrukt weergegeven.[9][10] In alle andere gevallen is de Nederlandse naam officieel of zijn de namen in beide talen gelijk.


Naast deze officiële woonplaatsen zijn er nog een aantal dorpen die (nog) geen officiële woonplaats zijn of buurtschappen die ook wel dorp worden genoemd: Oostmahorn, Ezumazijl, Tiltjeburen en Westernijkerk.

Buurtschappen[bewerken | brontekst bewerken]

Naast de officiële plaatsen en enkele andere bevinden bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Daarnaast ligt een stuk van de streek Wildpad in de gemeente, het grootste deel ligt in de gemeente Achtkarspelen, die op 28 maart 2019 besloot dat er eigen plaatsnaamborden komen.

Gemeentebestuur[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeenteraad van Noardeast-Fryslân bestaat uit 29 zetels, en heeft de volgende samenstelling:

Gemeenteraadszetels
Partij 2019
CDA 7
FNP 5
S!N 4
ChristenUnie 4
VVD 3
PvdA 1
Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân 2
ELP-NEF

Actief Links Lokaal

Groen NOF

1

1

1

Totaal 29

Ontwikkeling van het bevolkingsaantal[bewerken | brontekst bewerken]

  • 1 januari 2005: 47 195 inwoners**
  • 1 januari 2015: 45 556 inwoners**
  • 1 januari 2017: 45 463 inwoners**
  • 1 januari 2018: 45 287 inwoners**
  • 1 januari 2019: 45 181 inwoners
  • 1 oktober 2019: 45 274 inwoners

(** bevolking Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland bij elkaar opgeteld, bron:CBS Statline)

Taal[bewerken | brontekst bewerken]

Op het grondgebied van de gemeente wordt voornamelijk Fries gesproken.[11] De gemeente is de enige in de provincie Friesland waar naast het Fries en het Nederlands ook een Gronings dialect gesproken wordt: in de dorpen Kollumerpomp, Munnekezijl, Warfstermolen en Burum wordt Kollumerlands of Kollumerpompsters gesproken.

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente kent de volgende rijksmonumenten en oorlogsmonumenten.

Zusterplaatsen[bewerken | brontekst bewerken]

Aangrenzende gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Ameland              Schiermonnikoog 
      Brosen windrose nl.svg      
 Waadhoeke   Het Hogeland GR
Westerkwartier GR 
           
 Leeuwarden
Tietjerksteradeel 
     Dantumadeel       Achtkarspelen 

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Noardeast-Fryslân van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.