Noardeast-Fryslân

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Noardeast-Fryslân
Noordoost-Friesland
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Noardeast-Fryslân Wapen van de gemeente Noardeast-Fryslân
(Details)
Situering
Provincie Friesland
COROP-gebied Noord-Friesland
Coördinaten 53° 19′ NB, 5° 59′ OL
Algemeen
Oppervlakte 516,45 km²
- land 377,83 km²
- water 138,62 km²
Inwoners (1 januari 2019) 45.181?
(120 inw./km²)
Bestuurscentrum Dokkum
Politiek
Burgemeester (lijst) Johannes Kramer (FNP)
Zetels
Gemeenteraad
CDA
FNP
S!N
ChristenUnie
VVD
PvdA
Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân
ELP-NEF

29
7
5
5
4
3
2
2

1
Economie
Gem. WOZ-waarde (01-01-2019[1]) € 165.000
Overig
CBS-code 1970
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website https://www.noardeast-fryslan.nl/
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische kaart van de gemeente Noardeast-Fryslân

Noardeast-Fryslân (in het Nederlands Noordoost-Friesland[2]) is een gemeente met 45.234 inwoners (1 januari 2020)[3] binnen de regio Noordoost-Friesland, die op 1 januari 2019 is ontstaan uit de gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadeel en Kollumerland en Nieuwkruisland.[4]

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

In eerste instantie was het de bedoeling dat in Noordoost-Friesland een nog grotere nieuwe gemeente zou ontstaan uit de gemeenten Dantumadiel, Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland c.a.. Vanaf 1 januari 2017 zijn deze vier gemeenten ambtelijk gefuseerd. Dantumadiel doet echter niet mee met de bestuurlijke fusie en zal na de vorming van de nieuwe gemeente diensten gaan afnemen zonder dat ze zelf een ambtelijk apparaat heeft.[5]

Naam[bewerken | brontekst bewerken]

De naam is op 30 maart 2017 gekozen door de drie gemeenteraden, na een referendum onder de bevolking waarbij de namen Dokkumerlân, en Ie- en Lauwerslân de andere twee kanshebbende namen waren. De gemeente heeft geen Nederlandse naam.

Wapen[bewerken | brontekst bewerken]

Bij de gemeenteraadsvergadering van 2 januari 2019 onthulde waarnemend burgemeester Hayo Apotheker het nieuwe wapen van de gemeente. Dit wapen kent bovenin twee golvende balken in blauw en geel, die aangeven dat het een kustgemeente betreft. Het overige deel is groen, beladen met een gouden ster, welke voorkwam in de wapens van de drie oorspronkelijke gemeenten. Het wapen wordt gedekt door een Friese grietenijkroon. Deze is overgenomen van Kollumerland c.a. en Dongeradeel.[6]

Plaatsen[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente bestaat uit de stad Dokkum en daarnaast 52 dorpen. Deels zijn de Friese namen de officiële, deels de Nederlandse.

Stad en dorpen[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente bevinden zich de volgende officiële woonplaatsen (steden en dorpen):

Nederlandse naam Friese naam
Aalsum Ealsum
Anjum Eanjum
Augsbuurt Lytsewâld
Birdaard Burdaard
Blija Blije
Bornwird Boarnwert
Brantgum Brantgum
Burum Boerum
Dokkum Dokkum
Ee Ie
Engwierum Ingwierrum
Ferwerd Ferwert
Foudgum Foudgum
Genum Ginnum
Hallum Hallum
Hantum Hantum
Hantumeruitburen Hantumer Utbuorren
Hantumhuizen Hantumhuzen
Hiaure De Lytse Jouwer
Hogebeintum Hegebeintum
Holwerd Holwert
Janum Jannum
Jislum Jislum
Jouswier Jouswier
Kollum Kollum
Kollumerpomp Kollumerpomp
Kollumerzwaag Kollumersweach
Nederlandse naam Friese naam
Lichtaard Lichtaard
Lioessens Ljussens
Marrum Marrum
Metslawier Mitselwier
Munnekezijl Muntsjesyl
Moddergat Moddergat
Morra Moarre
Nes Nes
Niawier Nijewier
Oosternijkerk Easternijtsjerk
Oostrum Eastrum
Oudwoude Aldwâld
Paesens Peazens
Raard Raard
Reitsum Reitsum
Ternaard Ternaard
Triemen De Trieme
Veenklooster Feankleaster
Waaxens Waaksens
Wanswerd Wânswert
Warfstermolen Warfstermûne
Westergeest Westergeast
Wetsens Wetzens
Wierum Wierum
Zwagerbosch Sweagerbosk

Officieel Friestalige namen die afwijken van de Nederlandse vertaling zijn vetgedrukt weergegeven[7][8]. In alle andere gevallen is de Nederlandse naam officieel of zijn de namen in beide talen gelijk.


Naast deze officiële woonplaatsen zijn er nog een aantal dorpen die (nog) geen officiële woonplaats zijn of buurtschappen die ook wel dorp worden genoemd: Oostmahorn, Ezumazijl, Tiltjeburen en Westernijkerk.

Buurtschappen[bewerken | brontekst bewerken]

Naast de officiële plaatsen en enkele andere bevinden bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Daarnaast ligt een stuk van de streek Wildpad in de gemeente, het grootste deel ligt in de gemeente Achtkarspelen, die op 28 maart 2019 besloot dat er eigen plaatsnaamborden komen.

Gemeentebestuur[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeenteraad van Noardeast-Fryslân bestaat uit 29 zetels, en heeft de volgende samenstelling:

Gemeenteraadszetels
Partij 2019
CDA 7
FNP 5
S!N 5
ChristenUnie 4
VVD 3
PvdA 2
Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân 2
ELP-NEF 1
Totaal 29

Ontwikkeling van het bevolkingsaantal[bewerken | brontekst bewerken]

  • 1 januari 2005: 47 195 inwoners**
  • 1 januari 2015: 45 556 inwoners**
  • 1 januari 2017: 45 463 inwoners**
  • 1 januari 2018: 45 287 inwoners**
  • 1 januari 2019: 45 181 inwoners
  • 1 oktober 2019: 45 274 inwoners

(twee sterren: bevolking Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland bij elkaar opgeteld, bron:CBS Statline)

Taal[bewerken | brontekst bewerken]

Op het grondgebied van de gemeente wordt voornamelijk Fries gesproken.[9] De gemeente is de enige in de provincie Friesland waar naast het Fries en het Nederlands ook een Gronings dialect gesproken wordt: in de dorpen Kollumerpomp, Munnekezijl, Warfstermolen en Burum wordt Kollumerlands of Kollumerpompsters gesproken.

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente kent de volgende rijksmonumenten en oorlogsmonumenten.

Zusterplaatsen[bewerken | brontekst bewerken]

Aangrenzende gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Ameland      Schiermonnikoog 
 Waadhoeke  Brosen windrose nl.svg  Het Hogeland GR
Westerkwartier GR 
 Leeuwarden
Tietjerksteradeel 
 Dantumadeel   Achtkarspelen 

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Noardeast-Fryslân van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.