Noodverordening

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een noodverordening kan in Nederland door een burgemeester of gezaghebber worden vastgesteld indien er ernstige vrees bestaat voor ernstige wanordelijkheden.

Een noodverordening moet vervolgens worden bekrachtigd door de gemeenteraad of eilandsraad. Indien de gemeente- of eilandsraad weigert de noodverordening te bekrachtigen, kan de burgemeester of gezaghebber beroep aantekenen bij de commissaris van de Koningin of de Rijksvertegenwoordiger, die de noodverordening alsnog kan bekrachtigen.

Een noodverordening vormt over het algemeen een ernstige inbreuk op grondrechten zoals de vrijheid van beweging en de vrijheid van demonstratie, en wordt daarom zelden uitgevaardigd. In tegenstelling tot een noodverordening, die moet worden gepubliceerd, kan een burgemeester of gezaghebber ook een noodbevel uitvaardigen met een bevel voor één of meerdere personen.

De noodverordening wordt geregeld in artikel 176 Gemeentewet en artikel 179 Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Het noodbevel is geregeld in artikel 175 Gemeentewet en artikel 178 Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba.

Wetten[bewerken]

Nederlandse Wet
Wet(boek): Gemeentewet
Artikel: 175[1]
Omschrijving:
  1. In geval van oproerige beweging, van andere ernstige wanordelijkheden of van rampen of zware ongevallen, dan wel van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, is de burgemeester bevoegd alle bevelen te geven die hij ter handhaving van de openbare orde of ter beperking van gevaar nodig acht. Daarbij kan van andere dan bij de Grondwet gestelde voorschriften worden afgeweken.
  2. De burgemeester laat tot maatregelen van geweld niet overgaan dan na het doen van de nodige waarschuwing.
Nederlandse Wet
Wet(boek): Gemeentewet
Artikel: 176[2]
Omschrijving:
  1. Wanneer een omstandigheid als bedoeld in artikel 175, eerste lid, zich voordoet, kan de burgemeester algemeen verbindende voorschriften geven die ter handhaving van de openbare orde of ter beperking van gevaar nodig zijn. Daarbij kan van andere dan bij de Grondwet gestelde voorschriften worden afgeweken. Hij maakt deze voorschriften bekend op een door hem te bepalen wijze.
  2. De burgemeester brengt de voorschriften zo spoedig mogelijk ter kennis van de raad, van de commissaris van de Koning en van de officier van justitie, hoofd van het arrondissementsparket.
  3. De voorschriften vervallen, indien zij niet door de raad in zijn eerstvolgende vergadering die blijkens de presentielijst door meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden is bezocht, worden bekrachtigd.
  4. Indien de raad de voorschriften niet bekrachtigt, kan de burgemeester binnen vierentwintig uren administratief beroep instellen bij de commissaris van de Koning. Deze beslist binnen twee dagen. Gedurende de beroepstermijn en de behandeling van het administratief beroep blijven de voorschriften van kracht.
  5. Hoofdstuk 6 en afdeling 7.3 van de Algemene wet bestuursrecht zijn niet van toepassing op het administratief beroep, bedoeld in het vierde lid.
  6. De commissaris kan de werking van de voorschriften opschorten zolang zij niet bekrachtigd zijn. Het opschorten stuit onmiddellijk de werking van de voorschriften.
  7. Zodra een omstandigheid als bedoeld in artikel 175, eerste lid, zich niet langer voordoet, trekt de burgemeester de voorschriften in. Het tweede lid is van overeenkomstige toepassing.
Nederlandse Wet
Wet(boek): Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
Artikel: 178[3]
Omschrijving:
  1. In geval van oproerige beweging, van andere ernstige wanordelijkheden of van rampen of zware ongevallen, dan wel van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, is de gezaghebber bevoegd alle bevelen te geven die hij ter handhaving van de openbare orde of ter beperking van gevaar nodig acht. Daarbij kan van andere dan bij de Grondwet gestelde voorschriften worden afgeweken.
  2. De gezaghebber laat tot maatregelen van geweld niet overgaan dan na het doen van de nodige waarschuwing.
Nederlandse Wet
Wet(boek): Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
Artikel: 179[4]
Omschrijving:
  1. Wanneer een omstandigheid als bedoeld in artikel 178, eerste lid zich voordoet, kan de gezaghebber algemeen verbindende voorschriften geven die ter handhaving van de openbare orde of ter beperking van gevaar nodig zijn. Daarbij kan van andere dan bij de Grondwet gestelde voorschriften worden afgeweken. Hij maakt deze voorschriften bekend op een door hem te bepalen wijze.
  2. De gezaghebber brengt de voorschriften zo spoedig mogelijk ter kennis van de eilandsraad, van de Rijksvertegenwoordiger en van de officier van justitie, hoofd van het parket in eerste aanleg.
  3. De voorschriften vervallen, indien zij niet door de eilandsraad in zijn eerstvolgende vergadering die blijkens de presentielijst door meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden is bezocht, worden bekrachtigd.
  4. Indien de eilandsraad de voorschriften niet bekrachtigt, kan de gezaghebber binnen vierentwintig uren administratief beroep instellen bij de Rijksvertegenwoordiger. Deze beslist binnen twee dagen. Gedurende de beroepstermijn en de behandeling van het administratief beroep blijven de voorschriften van kracht.
  5. De Rijksvertegenwoordiger kan de werking van de voorschriften opschorten zolang zij niet bekrachtigd zijn. Het opschorten stuit onmiddellijk de werking van de voorschriften.
  6. Zodra een omstandigheid als bedoeld in artikel 178, eerste lid, zich niet langer voordoet, trekt de gezaghebber de voorschriften in. Het tweede lid is van overeenkomstige toepassing.

Vastgestelde noodverordeningen in Nederland[bewerken]

  • Heerenveen, 1938. Tegen anti-oorlogspropaganda.
  • Zierikzee, 1953. Om mensen te dwingen te evacueren.
  • Lekkerkerk, 1980–1981. In verband met het gifschandaal.
  • Amsterdam, 1981. Messenverbod op de Zeedijk
  • Dodewaard, 1981. Tegen de blokkade van kerncentrale Dodewaard.
  • Utrecht, 1982. De burgemeester van Utrecht vaardigt een noodverordening uit voor de ontruiming van het bos Amelisweerd, dat werd bezet door duizenden actievoerders en deels moest wijken voor de aanleg van de A27.
  • Onderbanken, januari 2006. De juist aangetreden tijdelijke burgemeester van Onderbanken Jos Zuidgeest vreesde voor ‘ernstige ongeregeldheden’ als het Ministerie van Defensie in januari 2006 over zou gaan tot het kappen van 6 ha bos in Onderbanken om de aanvliegroute van de AWACS-vliegtuigen veilig te stellen. Op 2 januari stelde hij daarom een noodverordening vast, die het verblijf in het bos verbood met ingang van 5 januari 2006. De gemeenteraad weigert op 4 januari deze noodverordening te bekrachtigen, waarop de burgemeester beroep aantekent bij de Limburgse gouverneur Léon Frissen. Deze bekrachtigt op 5 januari alsnog de noodverordening. Op 8 januari 2006, de dag voor de bomenkap, liepen ca. 1500 mensen in een protesttocht naar de Schinveldse Bossen om de actievoerders van GroenFront! en de Vereniging STOP awacs, die zich al sinds december 2005 in boomhutten hadden verschanst, te steunen. Ondanks de noodverordening, duidelijke waarschuwingen van de autoriteiten en een poging van de politie om de mensen tegen te houden, negeerden velen het verbod het bos in te gaan.
  • Kerkrade, 2008. Tegen relschoppende hooligans van Fortuna Sittard.
  • Leiden, jaarwisseling 2008–2009. Om herhaling van wanordelijkheden een jaar eerder te voorkomen, is er in vier wijken van Leiden noodverordening ingesteld. Het was van 30 december 12.00 uur tot 1 januari 9.00 uur verboden om onherkenbaar op straat te lopen, stokken en stenen bij zich te dragen en naar een plek te gaan waar relletjes waren of dreigden uit te breken.
  • Haarlemmermeer, 26 februari 2009 – eind maart. Gebied rondom het vliegtuigwrak van het verongelukte toestel van Turkish Airlines-vlucht 1951. Dit om overlast voor de onderzoekers en omwonende te voorkomen.[5][6]
  • Haarlemmermeer, 7 maart 2009 – 8 maart 0.00 uur. Gebied rond de herdenkingsdienst voor de slachtoffers van het neergestorte vliegtuig van Turkish Airlines-vlucht 1951 om ongeregeldheden te voorkomen[7]
  • Amsterdam, 4 mei 2009 16.00–21.00 uur, op de Dam in Amsterdam zodat de politie meer bevoegdheden heeft tijdens de kranslegging, dit naar aanleiding van de mislukte aanslag op het koningshuis van 30 april 2009.
  • 's-Hertogenbosch, 23 mei 2009 10:00–20:00 uur. Om confrontaties tussen de demonstrerende extreem rechtse Nederlandse Volks-Unie en extreem linkse demonstranten te voorkomen. Hierbij zijn 30 arrestaties verricht.
  • Culemborg, 4 januari 2010. In de wijk Terweijde wordt een noodverordening voor twee weken afgekondigd nadat er felle rellen ontstaan tussen Molukkers en Marokkanen.[8]
  • Veendam, 20 maart 2010. Na een reeks branden, vermoedelijk aangestoken door een pyromaan, mag niemand meer in Veendam rondlopen met potentieel brandgevaarlijke middelen. De politie mag bovendien preventief fouilleren.[9]
  • Deventer, 25 maart 2010. Voetbalwedstrijd Go Ahead Eagles - Ajax.[10]
  • Bergen, 14 april 2010. Heidebrand maakt evacuatie noodzakelijk.[11]
  • Moerdijk, 6 januari 2011. Afsluiting industrieterrein door de brand bij Chemie-Pack[12]
  • Bergen, 2 mei 2011 Een grote duinbrand woedt in de duinen bij Schoorl, een noodverordening moet onbevoegden uit het gebied houden om het werk van de brandweer mogelijk te maken en dwingt eigenaren van onroerend goed de werkzaamheden van de brandbestrijding toe te staan op hun percelen (hoewel dat laatste ook al toegestaan is op grond van artikel 62 van de Wet veiligheidsregio's).[13] De verordening is in de daarop volgende dagen diverse keren aangepast aan de situatie en op 5 mei ingetrokken[14]
  • Veere, mei 2011. Noodverordening in verband met het ruimen van een 1000ponder uit WO2 op 31 mei 2011, welke ligt bij het KNRM station in Westkapelle[15]
  • Deventer 26 en 27 november 2011. Voetbalwedstrijd Go Ahead Eagles - FC Zwolle [16]
  • Harderwijk 27 november 2011. Noodverordening in verband met het vervoer van de orka Morgan van Dolfinarium Harderwijk naar Loro Parque op Tenerife, waartegen protesten worden verwacht door de Orca Coalitie of daaraan zich verbonden voelende personen.[17]
  • Heerlen 2 december 2011. Noodverordening in verband met het instortingsgevaar van het Loon.[18]
  • Maastricht 19 april 2012. Noodverordening demonstratieverbod in verband met het bezoek van de Turkse president Abdullah Gül en zijn vrouw. Bij dit bezoek was Koningin Beatrix zelf ook aanwezig.
  • Haren 21 september 2012. Noodverordening voor het openbaar nuttigen van drank in verband met een uit de hand gelopen oproep op Facebook voor een verjaardagsfeest.[19]
  • Winschoten 2 oktober 2012: De gemeente Oldambt heeft een noodverordening afgekondigd voor de binnenstad van Winschoten. De maatregel blijft 4 weken van kracht. Burgemeester Smit hoopt zo een einde te kunnen maken aan de reeks branden waar brandstichting de oorzaak van is. Na een week werd er uiteindelijk een man van 26 jaar en een vrouw van 25 jaar gearresteerd.
  • Amsterdam 20–26 maart 2014. De burgemeester van Amsterdam heeft een noodverordening afgekondigd voor de gedeelten van het grondgebied van Amsterdam gelegen binnen de ringweg A10, de omgeving van het Novotel, de omgeving van het Hilton Hotel, de omgeving van het Okura Hotel en de ondergrondse parkeergarage, de omgeving van de Dam en de omgeving van het Museumplein. De afkondiging is gedaan om de veiligheid van internationale delegaties (53 landen) te kunnen waarborgen en ongeregeldheden te voorkomen tijdens de Nuclear Security Summit 2014.[20]
  • Haarlemmermeer 22–26 maart 2014. De burgemeester van Haarlemmermeer heeft een noodverordening afgekondigd voor de gehele gemeente. De afkondiging is gedaan om de veiligheid van internationale delegaties te kunnen waarborgen en ongeregeldheden te voorkomen. De delegaties van 53 wereldleiders en staatshoofden zijn in Nederland voor de Nuclear Security Summit 2014.[21]
  • Roermond 17-20 december 2014. De burgemeester van Roermond kondigde op 17 december 2014 een noodverordening af nadat er bij een grote brand in jachthaven Het Steel in Roermond veel asbest was vrijgekomen dat in grote delen van de binnenstad terecht was gekomen.
  • Wateringen 13-01-2015. De burgemeester kondigde op 13 Januari 2015 een noodverordening af nadat er bij een brand in een loods grote hoeveelheden asbest zijn vrijgekomen in de omgeving.
  • Alphen aan den Rijn 03-08-2015. Noodverordening nadat twee bouwkranen waren omgevallen tijdens werkzaamheden aan de Koningin Julianabrug, waardoor huizen en winkelpanden flink beschadigd raakten. De omgeving waar de kranen neervielen werd afgezet.
  • Rotterdam 11-03-2017. Er wordt een noodverordening uitgevaardigd nadat de Turkse minister van familiezaken naar Rotterdam is gekomen om hier een groep Nederlandse Turken toe te spreken. Dit uit overweging voor gevaarlijke omstandigheden en rellen.

Externe link[bewerken]