Naar inhoud springen

Noorse parlementsverkiezingen 2021

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Noorse parlementsverkiezingen 2021
Datum 13 september 2021
Land Vlag van Noorwegen Noorwegen
Te verdelen zetels Alle 169 zetels van het Storting
Opkomst 76,6
Resultaat
Partij Arbeiderpartiet
Stemmen
Percentage
Zetels
761.021
26,4
48
Partij Høyre
Stemmen
Percentage
Zetels
590.662
20,5
36
Partij Senterpartiet
Stemmen
Percentage
Zetels
392.140
13,6
28

R SV Ap Sp MdG V KrF H

Frp
Opvolging verkiezingen
2017    
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Noorwegen

Op 13 september 2021 vonden in Noorwegen verkiezingen plaats voor het Storting. Verkiezingen in Noorwegen vallen steeds op een maandag in september (meestal op de tweede of derde maandag). Noorwegen kent geen tussentijdse verkiezingen. Bij de verkiezingen werden alle 169 leden van het parlement gekozen.

Voorafgaand aan de verkiezingen werd Noorwegen geregeerd door een minderheidskabinet onder leiding van de leider van Høyre Erna Solberg. Solberg was minister-president sinds de verkiezingen van 2013. Nadat de uitslag bekend werd gaf Solberg aan dat zij aftrad als minister-president maar wel wil doorgaan als leider van haar partij [1]

Partijen die meedoen aan de verkiezingen

[bewerken | brontekst bewerken]
partij leider zetels 2017
Arbeiderpartiet
Ap

Jonas Gahr Støre
49
Høyre
H

Erna Solberg
45
Fremskrittspartiet
Frp

Sylvi Listhaug
27
Senterpartiet
Sp

Trygve Slagsvold Vedum
19
Sosialistisk Venstreparti
SV

Audun Lysbakken
11
Venstre
V

Guri Melby
8
Kristelig Folkeparti
KrF

Kjell Ingolf Ropstad.
8
Miljøpartiet De Grønne
MDG

Une Aina Bastholm
1
Rødt
R

Bjørnar Moxnes
1

Deze negen nemen allen deel aan de verkiezingen van 2021. Daarnaast hebben 16 partijen in een of meer kiesdistricten een lijst ingediend.

Voorafgaand aan de verkiezingen hebben Ap, Sp en SV aangegeven te streven naar een nieuwe rood-groene coalitie. Høyre gaf aan te streven naar een nieuwe burgerlijke coalitie bestaande uit H, Frp, KrF en V. De Frp gaf echter aan niet opnieuw in een coalitie te willen met KrF en V.

Kiesdistricten

[bewerken | brontekst bewerken]

De Noorse Grondwet schrijft voor dat het land verdeeld is in 19 kiesdistricten. Dat aantal kwam tot 2017 overeen met het aantal fylker. Sindsdien zijn meerdere fylker gefuseerd. Om aan de Grondwet te kunnen voldoen blijven de oude provincies bestaan als kiesdistrict. Het aantal zetels in de districten is in 2020 opnieuw vastgesteld om rekening te houden met de wijzigingen in de bevolking van de districten. Het aantal zetels per district wordt bepaald door het aantal inwoners én de oppervlakte van het district. Hierdoor kiezen met name de dunbevolkte districten in het noorden van het land meer kandidaten dan op basis van alleen het aantal inwoners reëel zou zijn. Finnmark, qua oppervlak het grootste fylke, qua bevolking het kleinste, kiest daarom 5 leden waar het op basis van de bevolkingsomvang slechts 2 zou mogen kiezen.

150 zetels worden gekozen via de districtlijsten, 19 zetels worden daarna verdeeld volgens de landelijke uitslag, waarbij alleen partijen die de landelijke kiesdrempel van 4% hebben gehaald in aanmerking komen voor die zetels. De extra zetels worden verdeeld over alle districten zodat ieder district naast de verkozen districtskandidaten een extra zetel, in het Noors Utjevningsmandat, krijgt toegewezen aan een partij op basis van de landelijke uitslag. De kiesdrempel geldt alleen landelijk, een partij die in een district een zetel haalt maar landelijk beneden de 4% blijft mag de districtzetel gewoon innemen.

Kiesdistricten voor de Storting met aantal zetels
kiesdistrict zetels kiesdistrict zetels
Østfold (Viken) 9 Rogaland (Rogaland) 14
Akershus (Viken) 19 (+2) Hordaland (Vestland) 16
Oslo (Oslo) 20 (+1) Sogn og Fjordane (Vestland) 4
Hedmark (Innlandet) 7 Møre og Romsdal (Møre og Romsdal) 8 (-1)
Oppland (Innlandet) 6 (-1) Sør-Trøndelag (Trøndelag) 10
Buskerud (Viken) 8 (-1) Nord-Trøndelag (Trøndelag) 5
Vestfold (Vestfold og Telemark) 7 Nordland (Nordland) 9
Telemark (Vestfold og Telemark) 6 Troms (Troms og Finnmark) 6
Aust-Agder (Agder) 4 Finnmark (Troms og Finnmark) 5
Vest-Agder (Agder) 6

Landelijke uitslag

[bewerken | brontekst bewerken]

Alle partijen die al vertegenwoordigd waren in het parlement bleven vertegenwoordigd. Enige nieuwkomer was de lijst Pasientfokus, een lokale lijst in Finnmark met als enige programmapunt de wens in Alta een nieuw ziekenhuis te laten bouwen. De groepering wist de laatste districtszetel te veroveren. De rood-groene coalitie van Ap, Sp en SV haalde samen 89 zetels. SV besloot uiteindelijk niet toe te treden tot de regering zodat er een kabinet gevormd werd door de leider van Ap, Jonas Gahr Støre samen met Senterpartiet.[2]

Partij Stemmen zetels
# % +/- #
Arbeiderpartiet 761021 26,4 -1,0 48 Gedaald 1
Høyre 590662 20,5 -4,6 36 Gedaald 9
Senterpartiet 392140 13,6 +3,3 28 Gestegen 9
Fremskrittspartiet 338051 11,7 -3,5 21 Gedaald 6
Sosialistisk Venstreparti 216030 7,5 +1,4 13 Gestegen 2
Rødt 135582 4,7 +2,3 8 Gestegen 7
Venstre 129446 4,5 +0,1 8 Stabiel 0
Miljøpartiet De Grønne 110987 3,8 +0,6 3 Gestegen 2
Kristelig Folkeparti 110078 3,8 -0,4 3 Gedaald 5
Demokratene i Norge 33281 1,2 1,0 - -
Pensjonistpartiet 18712 0,6 0,2 0 Stabiel 0
Partiet De Kristne 10181 0,4 0,1
Industri- og Næringspartiet 9762 0,3 0,3
Partiet Sentrum 7548 0,3 0,3
Helsepartiet 6307 0,2 -0,1
Pasientfokus 4908 0,2 0,2 1 Gestegen1
Liberalistene 4326 0,1 0,0 0 Stabiel 0
Folkeaksjonen nei til mer bompenger 3352 0,1 0,1
Alliansen (Norge) 2414 0,1 0,1
Piraten 2255 0,1 0,0
Norges Kommunistiske Parti 303 0,0
Feministisk initiativ 275 0,0
Generasjonspartiet 259 0,0
Kystpartiet 167 0,1
Redd Naturen 96 0,0
Totaal aantal stemmen 2906231 100,0 0,0 169 0
Blanko 17814 0,6 %
Ongeldig 663 0,02 %
Totaal geldige stemmen 2905753
Opkomst 76,6 -1,6
Totaal stemgerechtigd 3891736

Zetels per district

[bewerken | brontekst bewerken]

De verdeling van de zetels over de districten bestaat uit de zetels die direct in het district zijn verkozen én in ieder district een extra zetel die op basis van de landelijke uitslag wordt toegedeeld. Omdat in een aantal districten de laatste districtzetel was toegewezen op basis van een zeer gering verschil kan de verdeling van de extra zetels over de districten nog wijzigen. In de tabel is per district met een * aangegeven welke zetel is toegewezen als extra zetel (utjevningsmandat). [3]

Kiesdistrict: Roodgroen Burgerlijke coalitie Andere Ap+Sp+SV H+Frp+KrF+V Saldo
Ap Sp SV H Frp V KrF R MDG
Finnmark 2 1 0 0 1* 0 0 0 0 1 3 1 +2
Troms 2 1 1* 1 1 0 0 0 0 0 4 2 +2
Nordland 3 2 1* 2 1 0 0 0 0 0 6 3 +3
Nord-Trøndelag 2 2 0 0 0 0 0 1* 0 0 4 0 +4
Sør-Trøndelag 3 2 1 2 1 0 0 1* 0 0 6 3 +3
Møre og Romsdal 2 2 1* 1 2 0 0 0 0 0 5 3 +2
Sogn og Fjordane 1 1 0 1 0 1* 0 0 0 0 2 2
Hordaland 4 2 1 4 2 1* 1 1 0 0 7 8 +1
Rogaland 3 2 1 4 2 0 1 1* 0 0 6 7 +1
Vest-Agder 1 1 0 1 1 1* 1 0 0 0 2 4 +2
Aust-Agder 1 1 0 1 1* 0 0 0 0 0 2 2
Telemark 2 1 0 1 1 0 0 1* 0 0 3 2 +1
Vestfold 2 1 1* 2 1 0 0 0 0 0 4 3 +1
Buskerud 3 1 1* 2 1 0 0 0 0 0 5 3 +2
Oppland 2 2 0 1 1* 0 0 0 0 0 4 2 +2
Hedmark 3 2 0 1 1* 0 0 0 0 0 5 2 +3
Oslo 4 0 3 5 1 3* 0 2 2 0 7 9 +2
Akershus 5 2 1 5 2 1 0 1* 1 0 8 9 +1
Østfold 3 2 1* 2 1 0 0 0 0 0 6 3 +3
Noorwegen 48 28 13 36 21 8 3 8 3 1* 89 68 +21