Nudging

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness
Auteur(s) Richard Thaler en Cass Sunstein
Taal Engels
Uitgever Yale University Press
Uitgegeven april 2008
Pagina's 293
Grootte en
gewicht
164×25×241 mm, 603 gram
ISBN-code 9780300122237
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Gedragswetenschappers pakken doorstromingsproblemen aan bij het fietspad op het Keizer Karelplein in Nijmegen

Nudging (of nudgen) is een in 2008 beschreven gedragspsychologische motivatietechniek waarbij mensen subtiel worden gestimuleerd om zich op een gewenste wijze te gedragen. De term is populair geworden door het in 2008 verschenen Engelstalig boek Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness van de wetenschappers Richard Thaler en Cass Sunstein. Volgens hen is een nudge elk aspect van de keuzearchitectuur dat het gedrag van mensen verandert op een voorspelbare manier, zonder opties te verbieden en/of financiële prikkels significant te veranderen.[1] De techniek kan worden gezien als het geven van een 'duwtje' (Engels: nudge) in de 'goede' richting. Het klassieke voorbeeld is het plaatsen van een nepvlieg op urinoirs zodat mannen niet meer naast de pot plassen.

Volgens Thaler en Sunstein is nudging een goede aanvulling op de drie traditionele instrumenten van gedragsbeïnvloeding: wetgeving, voorlichting en financiële prikkels. Die kunnen respectievelijk te dwingend, te paternalistisch of te duur zijn, en bovendien gaan ze uit van de mens als rationeel wezen.[2]

Sinds het indienen van een conceptnota in het Vlaams Parlement op 8 mei 2015 wordt ook in Vlaanderen het politieke debat over het invoeren van de nudging-techniek in onder meer de welzijnssector gevoerd.[3]


Soorten nudging[bewerken | brontekst bewerken]

Er zijn verschillende soorten nudging. Sunstein[4] onderscheidt 10 belangrijke soort nudges. Onderstaand worden deze soorten opgesomd samen met een voorbeeld.

  • Standaard regels: Het opt-outsysteem bij orgaandonatie. Standaardregels zoals het opt-outsysteem werken goed omdat een systeem waarbij mensen een actieve keuze moeten maken vaak een barrière is.
  • Versimpeling: Als procedures heel toegankelijk gemaakt worden, zullen meer mensen ze volgen. Bijvoorbeeld een formulier van de stad in verschillende talen aanbieden.
  • Sociale normen: Benadrukken wat de meeste mensen doen. Plaats de zin 'De meeste mensen betalen hun parkeerboete binnen de 10 dagen' op een parkeerboete en je bent geneigd rapper te betalen.
  • Verhoging van gemak: Een gezond pakket dat je kan kopen in de supermarkt. Je moet geen moeite doen om de gezonde voeding te zoeken in de supermarkt, het pakket is een keuze die het gemak verhoogt.
  • Transparantie: De calorieën van voedingswaren duidelijk vermelden op de verpakking.
  • Waarschuwingen: 'Roken is dodelijk' op verpakkingen van sigaretten.
  • Voor-engagement: Als je jezelf inschrijft voor een programma om te stoppen met roken, zal je langer volhouden.
  • Herinneringen: Herinneringen via sms aan doktersafspraken zorgen voor minder doktersafspraken waar niemand komt opdagen.
  • Intentie tot...: Vragen naar de intenties van mensen. 'Gaat u stemmen in oktober?'
  • Informatie over gevolgen van acties in het verleden. Leerlingen informeren over slaagkansen in het hoger onderwijs van oud-leerlingen die hetzelfde traject volgden.

Toepassingen van nudging[bewerken | brontekst bewerken]

Nudging kan gerealiseerd worden door subtiele aanpassingen van de omgeving. Bijvoorbeeld met stickers in de vorm van voetstappen die leiden naar de trap om zo het trapgebruik te stimuleren, of door in kantines fruit op ooghoogte te plaatsen, terwijl men zich voor ongezondere snack moet bukken.[5] Ook het opt-outsysteem bij orgaandonatie is een vorm van nudging.

Kritiek[bewerken | brontekst bewerken]

Maar deze nieuwe vorm van gedragsbeïnvloeding stuit ook op kritiek. Sommige psychologen en filosofen vragen zich af of de overheid (politici, beleidsmensen) niet te ver gaat in het sturen of manipuleren van mensen en zich bezondigt aan ongewenst paternalisme.[6] Volgens anderen beperkt nudging zich enkel tot een gedragswijziging op korte termijn maar zet het niet aan tot een mentaliteitsverandering op lange termijn.[7]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]