Nudging

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness
Auteur(s) Richard Thaler en Cass R. Sunstein
Taal Engels
Uitgever Yale University Press
Uitgegeven april 2008
Pagina's 293
Grootte en
gewicht
164 x 25x 241 mm, 603 gram
ISBN-code 9780300122237
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Gedragswetenschappers pakken doorstromingproblemen aan bij het fietspad op het Keizer Karelplein in Nijmegen

Nudging is een in 2008 beschreven, omstreden gedragspsychologische motivatietechniek waarbij mensen op een positieve manier worden gestimuleerd om zich op een door de overheid gewenste wijze te gedragen. De term is ontleend aan de titel van het in 2008 verschenen Engelstalig boek Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness van de wetenschappers Richard Thaler en Cass R. Sunstein. Nudging is het efficiënt en goedkoop beïnvloeden van het keuzegedrag van mensen, het geven van een duwtje (Eng. 'nudge') in de 'goede' richting. De auteurs zelf omschrijven deze leefstijlbeïnvloeding als 'keuzearchitectuur', met andere woorden de omgeving waarin de burger een keuze maakt zodanig creëren dat mensen, geheel vrijblijvend, de 'goede' keuze aantrekkelijker vinden. Het klassieke voorbeeld is het plaatsen van een nepvlieg op de urinoirs zodat mannen niet meer naast de pot plassen. Een ander voorbeeld is het op ooghoogte plaatsen van fruit in school- of bedrijfskantines, terwijl je voor een ongezonde snack op de knieën moet. Ongezond eten is nog altijd een optie, maar wordt net iets moeilijker gemaakt.

Volgens Thaler en Sunstein is nudging een goede aanvulling op de drie traditionele instrumenten van gedragsbeïnvloeding: wetgeving, voorlichting en financiële prikkels. Die kunnen respectievelijk te dwingend, te paternalistisch of te duur zijn, en bovendien gaan ze uit van de mens als rationeel wezen.[1]

Sinds het indienen van een conceptnota in het Vlaams Parlement op 8 mei 2015 wordt ook in Vlaanderen het politieke debat over het invoeren van de nudging-techniek in o.m. de welzijnssector gevoerd.[2]

Kritiek[bewerken]

Maar deze nieuwe vorm van gedragsbeïnvloeding stuit ook op kritiek. Sommige psychologen en filosofen vragen zich af of de overheid (politici, beleidsmensen) niet te ver gaat in het sturen of manipuleren van mensen en zich bezondigt aan ongewenst paternalisme.[3] Volgens anderen beperkt nudging zich enkel tot een gedragswijziging op korte termijn maar zet het niet aan tot een mentaliteitsverandering op lange termijn.[4]

Zie ook[bewerken]