Oldambt (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Oldambt
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Oldambt Wapen van de gemeente Oldambt
(Details) (Details)
Oldambt
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Coördinaten 53° 12′ NB, 7° 5′ OL
Algemeen
Oppervlakte 295,96 km²
- land 226,66 km²
- water 69,3 km²
Inwoners (1 augustus 2020) 38.274?
(169 inw./km²)
Bestuurscentrum Winschoten
Belangrijke verkeersaders A7 Spoorlijn Groningen - Bad Nieuweschans
Station(s) Bad Nieuweschans
Scheemda
Winschoten
Politiek
Burgemeester (lijst) Cora-Yfke Sikkema (GroenLinks)
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 29.300 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (01-01-2019[1]) € 145.000
WW-uitkeringen (2014) 49 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 9670-9682, 9684-9694, 9940-9944
Netnummer(s) 0596, 0597, 0598
CBS-code 1895
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.gemeente-oldambt.nl
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Oldambt
Marktpleinkerk Winschoten en toren 'Ol witte'
Halte Democratie, Raadszaal gemeente Oldambt aan de Tramhaven in Winschoten
Strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda
Ziekenhuis in Scheemda
Hoofdwacht Bad Nieuweschans
Huize Hermans Dijkstra Midwolda
Dollard bij Nieuwe Statenzijl
kerktoren Finsterwolde
Dijkcoupure_Reiderwolderpolder

Oldambt is een gemeente in het Nederlandse Oost-Groningen, die op 1 januari 2010 is ontstaan uit de samenvoeging van Scheemda, Winschoten en Reiderland. De gemeente had op 1 januari 2020 in totaal 38.213 inwoners een groei van 83 personen over 2019. Oldambt is qua inwonertal de vijfde gemeente van de provincie Groningen (na Groningen, Westerkwartier, Midden-Groningen en Het Hogeland).

Algemene kenschets[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Oldambt wordt gekenmerkt door het stedelijke gebied Winschoten-Heiligerlee-Scheemda langs de A7 met ongeveer 25.000 inwoners, het Winschoterdiep, de spoorlijn Groningen-Bremen, de dorpenring rondom het Blauwestad-project (met circa 350 woningen in 2019) en de weidse leegte van de polders nabij de kust van de Dollard, ook wel bekend als de Graanrepubliek. Verder heeft de gemeente een grensovergang richting de Duitse bondsrepubliek nabij de voormalige vestingplaats Bad Nieuweschans.

De ruim 38.000 inwoners hebben de beschikking over een ziekenhuis: Ommelander Ziekenhuis Groningen in Scheemda, de uitgebreide winkelvoorzieningen in en rond de binnenstad van Winschoten en een zee aan ruimte, fietspaden, het Oldambtmeer van 800 hectare en het kuurcomplex Thermen Bad Nieuweschans. In de stad Winschoten is onderwijs aanwezig van basisschool, middelbaar onderwijs (tot en met Gymnasium), internationaal onderwijs en diverse MBO opleidingen.

De gemeente Oldambt is een koploper in de vergrijzing van de bevolking in Nederland, dit maakt dat de gemeente te maken heeft met een geleidelijke bevolkingsdaling. Het woongebied Blauwestad, rond het Oldambtmeer draagt bij aan het aantrekken van nieuwe inwoners van buiten Oldambt en dempt daarmee de natuurlijke bevolkingsdaling.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

In januari 2008 besloten de drie gemeenten onder druk van de provincie Groningen tot de gemeentelijke fusie, mede omdat tussen Scheemda en Winschoten rondom het kunstmatige Oldambtmeer het Blauwestad-project werd aangelegd. Met name de communistische partijen, de NCPN in Reiderland en de VCP in Scheemda, hebben fel geprotesteerd tegen de fusie. In de raadsvergaderingen bleken zij de enige tegenstanders.

De gemeente ligt in de streken Reiderland en het Oldambt, waaraan de gemeentenaam ontleend is. Door middel van een enquête konden de inwoners een naam kiezen, waarbij Winschoten en Reiderland de andere twee opties waren. Op 20 november 2008 kwam Oldambt hierbij als winnende naam uit de bus. Oldambt wordt uitgesproken als: Ol-Dambt.

Economie[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Oldambt heeft in 2019 ruim 16.000 arbeidsplaatsen en is daarmee de vierde economie in de provincie. Bijzonder is dat in de sectoren zorg en overige dienstverlening Oldambt na de gemeente Groningen de meeste banen heeft. Belangrijke sectoren in de gemeente zijn industrie, handel en landbouw. De belangrijkste bedrijventerreinen in de gemeente zijn te vinden in Scheemda (Eextahaven), Winschoten en Bad Nieuweschans.

Ontwikkeling aantal banen[bewerken | brontekst bewerken]

  • 2015 - 14.996
  • 2016 - 14.528
  • 2017 - 14.818
  • 2018 - 15.053
  • 2019 - 16.002

Bron: www.destaatvangroningen.nl

In 2020 vestigden zich twee belangrijke bedrijven in Winschoten; PerkinElmer, producent van corona-testen en Hyzon motors, producent van elektrisch aangedreven trucks.

Recreatie en toerisme[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Oldambt ontwikkelt zich steeds meer als recreatiegemeente. Belangrijke trekpleisters zijn kuuroord Thermen Bad Nieuweschans met 200.000 gasten per jaar, het 800 hectare grote Oldambtmeer en de binnenstad van Winschoten, die veel Duitse consumenten aantrekt. Ook het Rosarium in Winschoten en het park en museum rondom de herdenking van de Slag bij Heiligerlee trekt steeds meer toeristen. De voormalige strokartonfabiek De Toekomst is een festivallocatie in wording met als belangrijkste festival Grasnapolsky. Andere festivals in de gemeente zijn het festival Hongerige Wolf, straattheaterfestival Waterbei en het promsconcent Pura Vida. In de gemeente zijn diverse hotels en pensions te vinden voor overnachtingsmogelijkheden. Ten zuiden van Winschoten liggen in de gemeente Westerwolde recreatieparken waaronder Wedderbergen in Wedde en Park Emslandermeer in Vlagtwedde. Hier ligt ook een van de belangrijkste trekkers van de provincie Groningen: vesting Bourtange.

Cultuur[bewerken | brontekst bewerken]

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente is er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:

Theater[bewerken | brontekst bewerken]

  • Cultuurhuis De Klinker Winschoten
  • Filmhuis Winschoten
  • Jazz Harbour Club Winschoten

Musea[bewerken | brontekst bewerken]

Kunst in de openbare ruimte[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Radio en televisie[bewerken | brontekst bewerken]

In 2010 zijn de vroegere Omroep Scheemda, Radio Winschoten en RTV Blauwestad opgegaan in publieke omroep RTV Logo, dat staat voor Lokale Omroep Gemeente Oldambt. De radioprogramma's worden uitgezonden onder de naam Dollard Radio en de TV-poot heet Blauwestad TV. De overkoepelende organisatie heet Logo.

Sinds 1966 kent de stad Winschoten verder het Winschoter Stadsjournaal; een groep actieve filmers, die het wel en wee in en om de stad Winschoten vastleggen met inmiddels ruim 2000 items en ruim 250 filmproducties. Tussen 2004 en 2010 zond het commerciële radiostation 'Radio Oldambt' uit in de regio vanuit Winschoten.

Kernen gemeente Oldambt[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Oldambt bestaat uit 15 woonkernen.

Woonplaats (BAG) Inwoners 2020[2]
Bad Nieuweschans 1.320
Beerta 2.215
Blauwestad 845
Drieborg 480
Finsterwolde 2.250
Heiligerlee 1.450
Midwolda 1.980
Nieuw-Beerta 110
Nieuw-Scheemda 335
Nieuwolda 1.350
Oostwold 1.500
Oudezijl onbekend
Scheemda 4.920
Westerlee 1.500
Winschoten 17.915

Bevolking door de jaren heen[bewerken | brontekst bewerken]

Het gebied dat de huidige gemeente Oldambt vormt heeft tot 1980 een bevolkingsgroei gekend tot ruim 42.000 inwoners. Vanaf 1980 is er sprake van afname van de bevolking, in 2018 was er voor het eerst weer sprake van een groei met 46 inwoners dankzij de bouw van Blauwestad. Ook in 2019 lijkt deze groei door te zetten, op 1 december 2019 had de gemeente 38.185 inwoners. Het gebied van de voormalige gemeente Reiderland bereikte haar piek al in het jaar 1919, de dorpen hadden toen samen 9.196 inwoners.

Bevolkingsontwikkeling gemeente tussen 1899 en 2020
Bron: Volkstellingen en CBS, 1909-1990 optelling Reiderland, Scheemda en Winschoten
  • 1899 - 31.240 inwoners***
  • 1919 - 35.049 inwoners***
  • 1930 - 35.780 inwoners***
  • 1947 - 38.812 inwoners***
  • 1956 - 38.262 inwoners***
  • 1960 - 39.160 inwoners***
  • 1974 - 40.048 inwoners**
  • 1980 - 42.025 inwoners**
  • 1985 - 41.476 inwoners**
  • 1990 - 39.951 inwoners**
  • 1995 - 39.773 inwoners**
  • 2000 - 39.848 inwoners**
  • 2005 - 39.601 inwoners**
  • 2010 - 39.486 inwoners
  • 2015 - 38.420 inwoners
  • 2018 - 38.075 inwoners
  • 2019 - 38.129 inwoners
  • 2020 - 38.213 inwoners

sterretjes: totaal van de inwonertallen van de voormalige gemeenten Winschoten, Scheemda en Reiderland (bron: cbs statline en volkstellingen.nl)

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Gemeenteraad[bewerken | brontekst bewerken]

Op 18 november 2009 zijn vervroegde verkiezingen gehouden voor de gemeenteraad van de nieuw gevormde gemeente, die 25 zetels telt. Elf partijen namen deel. Met 42,27 % was de opkomst ook voor deze regio bijzonder laag.

Uitslagen gemeenteraadsverkiezingen
Partij 2009 2014 2018
aantal % zetels aantal % zetels aantal % zetels
PvdA 3.155 23,5% 7 2.320 13,4% 4 2.269 14,5% 4
SP 1.350 10,1% 3 3.213 18,6% 5 2.008 12,9% 4
VVD 1.605 12,0% 3 1.576 9,1% 2 1.997 12,8% 3
VCP 1.138 8,5% 2 2.757 16,0% 4 1.843 11,8% 3
Gemeentebelangen Oldambt - - - - - - 1.615 10,3% 3
PvhN 453 3,4% 1 1700 9,8% 3 1.505 9,7% 3
CDA 2.142 16,0% 4 1.966 11,4% 3 1.280 8,2% 2
D66 1.060 7,9% 2 1.372 7,9% 2 972 6,3% 1
ChristenUnie 676 5,0% 1 910 5,3% 1 967 6,2% 1
Oldambt Aktief 395 2,9% 0 905 5,2% 1 658 4,2% 1
GroenLinks 1.134 8,5% 2 486 2,8% 0 - - -
Groep HOP 73 0,4% 0 - 0,4% 0
Nieuwe Communistische Partij-NCPN 310 2,3% 0 - - -
Opkomst 13.418 42,3% 25 17.278 25 25

Raadsgriffier:

Jelte van der Meer

College van B&W[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester:

Cora-Yfke Sikkema (GL)

  • Algemeen bestuur en beleidscoördinator: Aardbevingen, Automatisering en GRID, Bestuurlijke samenwerking, Communicatie, Internationalisering, Juridische zaken, Openbare orde en veiligheid en Personeel en organisatie.

Wethouders:

Gert Engelkens (PvdA)

  • Ruimte, leefbaarheid, welzijn en 1e locoburgemeester: Arbeidsmarktbeleid, Armoedebeleid, Bouwen en wonen, Diversiteitsbeleid (LHBT), Gebiedsgericht werken, Ondernemersloket (vergunningen), Ouderenbeleid, Participatiewet (inkomen), Ruimtelijke ordening, Schuldhulpverlening, Sociale werkvoorziening, Versterkingsopgave, Vrijwilligersbeleid en Zorg en welzijn. Gebied: Scheemda, Nieuw-Scheemda, 't Waar en Nieuwolda.

Bard Boon (PvhN)

  • Onderwijs, jeugd, cultuur, duurzaamheid en 2e locoburgemeester: Afvalbeleid, Beheer en Realisatie openbare ruimte en buitendienst, Bibliotheken, Cultureel erfgoed, Dierenwelzijn, Duurzaamheid en milieu, Gezondheidszorg, Integraal jeugdbeleid, Jeugdzorg, Kunst, cultuur en evenementen, Lokaal gezondheidsbeleid, Monumentenbeleid, Onderwijs, Verkeer en vervoer en Water. Gebied: Winschoten, Heiligerlee, Westerlee, Beerta, Bad Nieuweschans, Drieborg, Ganzedijk/Hongerige Wolf en Nieuw Beerta.

Erich Wünker (VVD)

  • Economie, arbeidsmarkt, sport, dienstverlening en 3e locoburgemeester: Accommodatiebeleid (inclusief sportaccommodaties), Dienstverlening (burgerzaken en KCC), Economie, Financiën en belastingen, Grondexploitaties, Ondernemersloket, Toerisme en recreatie en Vastgoed. Gebied: Finsterwolde, Midwolda, Oostwold en Blauwestad.

Gemeentesecretaris:

Herman Groothuis

Aangrenzende gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
        Delfzijl        
      Brosen windrose nl.svg      
 Midden-Groningen   Leer (D
           
 Pekela       Westerwolde        


Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

  • In de gemeente Oldambt ligt het oostelijkste puntje van Nederland, de grensovergang bij Bad-Nieuweschans.
  • In Bad Nieuweschans eindigt (gekeken naar de hectometerwaarde) de langste snelweg van Nederland, de A7 (241 km lang) die begint in Zaandam, vlak boven Amsterdam.
Zie de categorie Oldambt van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.