Olen (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Olen
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Olen Wapen van Olen
Olen (België)
Olen (België)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Turnhout
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
23,17 km² (2011)
56,41%
16,16%
27,43%
Coördinaten 51° 8' NB, 4° 52' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
12.125 (01/01/2014)
50,13%
49,87%
523,20 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,61%
66,44%
13,95%
Buitenlanders 1,67% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Seppe Bouquillon (CD&V)
Bestuur CD&V, O1
Zetels
CD&V
O1
sp.a
NV-A
21
8
4
3
6
Economie
Gemiddeld inkomen 17.443 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,45% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2250
Deelgemeente
Olen
Zonenummer 014 - 03
NIS-code 13029
Politiezone Neteland
Website www.olen.be
Detailkaart
OlenLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Turnhout
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Olen is een gemeente in de Belgische provincie Antwerpen, gelegen langs het Albertkanaal en de snelweg E313. De Kempense gemeente telde op 1 januari 2016 12.239 inwoners. Ze behoort tot het gerechtelijk kanton en kieskanton Herentals.

Geschiedenis[bewerken]

In Olen zijn prehistorische vondsten gevonden die wijzen op een vroege bewoning van het gebied. Olen wordt voor het eerst vernoemd rond het begin van de 11e eeuw als het Sint-Salvatorkapittel te Utrecht de rechten van het gebied van Olen (destijds aangeduid als Odlo) en Westerlo verkreeg van de graaf Ansfridus, bisschop van Utrecht. Olen en Westerlo waren daarna eeuwen lang aan elkaar gekoppeld.

Ten noorden van het centrum van Olen ontstonden in de loop van de tijd een aantal kleinere kernen, agrarische gehuchtjes. Deze werden uiteindelijk tezamen Achter-Olen genoemd. Thans is het de tweede kern van Olen, aan de andere kant van het Albertkanaal en draagt het de naam O.-L.-V.-Olen, al spreekt men in de volksmond nog vaak van Achter-Olen. De tweede woonkern van Olen wordt onder meer door de Brug bij Olen-Hoogbuul verbonden met het centrum van Olen.

Door de industrialisatie vanaf de 19e eeuw van het agrarische noorden van de gemeente Olen ontstond naast de samenvloeiende gehuchtjes er in het begin van de 20e eeuw ten noorden van Achter-Olen een geheel nieuwe kern. Dat werd in 1912 ook een eigen parochie, St.-Jozef-Olen.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

De gemeente bestaat uit drie woonkernen (en parochies); Olen (Olen-Centrum / Sint-Martinus-Olen), Onze-Lieve-Vrouw-Olen (Achter-Olen) en Sint-Jozef-Olen (Olen-fabriek).

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Kasterlee    
 Herentals  Brosen windrose nl.svg  Geel 
    Westerlo    

Demografie[bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 tot en met 2016= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Olen maakt deel uit van het kieskanton Herentals, gelegen in het provinciedistrict Herentals, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Olen Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen Turnhout Olen
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Mechelen-Turnhout Herentals Herentals Olen
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Geschiedenis[bewerken]

(Voormalige) Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1830 - ? Joannes De Bie
1843 - 1859 Petrus Van Lommel
1859 - 1862 Joannes Franciscus Van Houdt
1862 - 1878 Jozef Van Houdt
1879 - 1907 Petrus Josephus Verhaert
1908 - 1911 Eugeen Jan Luyckx
1913 - 1927 Frans Lodewijk Laenen
1927 - 1935 Maximiliaan Tubbax
1936 - 1963 Emanuel Gerard Achilles Robrechts
1964 - 1970 Augustinus Stephanus Josephus Tubbax
1971 - 1983 Jos Poortmans (OGB)
1983 - 1988 Gust Gebruers (CVP)
1988 - 1995 Jan Verhaert (OGB)
1995 - 2002 Gust Gebruers (CVP)
2003 - 2015 Marcel Bellens (CD&V)
2015 - heden Seppe Bouquillon (CD&V)

Legislatuur 2007 - 2012[bewerken]

De Olense Gemeentebelangen (OGB-VLD) en Groen! trokken in kartel naar de stembus met de kieslijst O1. Burgemeester was Marcel Bellens (CD&V), hij kreeg 1470 voorkeurstemmen. Hij leidde een coalitie met O1.[1][2]

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

Burgemeester was Marcel Bellens (CD&V), in 2015 opgevolgd door Seppe Bouquillon (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en O1. Samen vormen ze de meerderheid met 12 op 21 zetels.[3]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[4] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[5] 14-10-2012[6]
Stemmen / Zetels  % 19 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21
CVP1 / CD&V2 27,171 5 28,611 6 31,941 7 37,951 9 30,791 7 37,312 9 33,402 8
OGB1 / OGB-VLD2 / O13 67,451 14 50,541 13 34,131 8 30,11 6 28,112 7 22,513 5 20,823 4
SP1 / sp.a2 5,381 0 10,271 1 14,421 3 18,941 4 18,971 4 22,362 4 16,852 3
N-VA - - - - - 2,43 0 28,93 6
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - - 9,121 1 15,382 3 -
AGALEV - 9,7 1 11,89 2 13,01 2 13,01 2 - -
NOK - - 7,61 1 - - - -
PVDA - 0,88 0 - - - - -
Totaal stemmen 5783 6583 7347 7700 8202 8760 8766
Opkomst % 97,8 96,06 95,68 96,64 93,42
Blanco en ongeldig % 3,2 4,6 5,24 5,29 4,54 5,76 6,90

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden[bewerken]

De Buulmolen te Olen
1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Olen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • De Buulmolen: de eerste vermelding van de Buulmolen dateert van 1362. In 1936 moest de molen plaatsruimen voor de aanleg van het Albertkanaal. Hij werd gedemonteerd en opnieuw opgebouwd op het domein van het Antwerpse Noordkasteel. Daar verbleef hij tot 1986. In 2003 kreeg de gerenoveerde windmolen weer zijn plaats in Olen.[7]
  • Het standbeeld het Olens Boerke symboliseert de bijnaam van de Olenaars, namelijk "Boerkes".
  • Monument Halifax HR839: herdenkingsmonument voor het Engelse vliegtuig Halifax HR839 dat neerstortte in het gehucht Gerheiden.
  • Kapel van Meren (ook wel Sint-Willibrorduskapel genoemd): de eerste vermelding dateert van 1414. Omzoomd door lindebomen. Sinds 2011 voltrekt de gemeente er op aanvraag ook burgerlijke huwelijken.
  • Olense Cité: woonwijk voor de werknemers van het vroegere Union Minière. Deze woonwijk uit de jaren 1923-1930 en 1951-1957, omvat per twee gekoppelde woningen voor het kaderpersoneel (Leemanslaan), meestergasten (Watertorenstraat) en bedienden en arbeiders (Koper-, Radium- en Zandstraat).
  • Olen heeft het grootste radiomuseum in België. De verzameling telt ongeveer 2.100 stuks. De verzameling bestaat uit oude radio’s (1920 tot 1930) en ook jongere radio's.
  • Het dorpsplein van Olen-Centrum: het dorpsplein werd in 1801 met 60 inheemse linden beplant om zo de uitheemse eik, die door de Fransen als vrijheidsboom was geplant, te vervangen. Het plein is een van de weinige in de Kempen dat zijn karakteristieke vorm en uitzicht tot op heden behouden heeft. Op en langs het plein staan bezienswaardigheden als de pottenfontein, het gemeentehuis, de pastorie, de dorpspomp, standbeeldengroep "De Driekantige Boeren van Olen" en standbeeld "Het Gezin".

Andere bezienswaardigheden:

Cultuur[bewerken]

Volksverhaal[bewerken]

Olen is bekend door de sage van de pot met drie oren.

Strips[bewerken]

Het Suske en Wiske-verhaal De pottenproever speelt zich af in Olen. De pot met drie oren speelt een belangrijke rol, maar ook onderdelen uit andere volksverhalen over Olen komen voorbij.

In 2014 verscheen er een reeks bierviltjes met cartoons van Olens legendes.[8]

Evenementen[bewerken]

  • Sinds 1993 organiseert Icarus Olense Ballonclub vzw tijdens het voorlaatste weekend van juli een ballonmeeting, waar gedurende 3 dagen een 40-tal warmeluchtballonnen opstijgen. Ze organiseren ook tal van nevenactiviteiten, waarvan de Candle Lighting als grote publiekstrekker. Een aantal luchtballonnen worden dan in het donker opgesteld. Hierbij worden ze verlicht door hun gasbrander en is er begeleiding door aangepaste sfeermuziek. Sinds 2007 wordt het evenement afgesloten met vuurwerk. Sinds 2010 wordt het festival tweejaarlijks, op de even jaartallen, georganiseerd.[9]
  • Olen organiseert sinds 2000 het muziekfestival Gladiolen. Het vindt plaats tijdens het pinksterweekend met optredens van groepen uit de Belgische en Nederlandse muziekscène. Onder andere Metal Molly, Gorki, CPEX, De Mens, Discobar Galaxie, Vive La Fête, Sioen, Mint, De La Vega, Les Truttes, X!NK, Buscemi, De Heideroosjes, Stash, Magnus, Black Box Revelation, The Van Jets en A Brand traden al op.[10]
  • Sinds 2001 organiseert Jeugdhuis Kapao zijn jaarlijkse Terras Kapao. Dit zijn optredens die doorgaan vlak voor het jeugdhuis in openlucht, met meestal groepen uit de streek die eigen liedjes of covers brengen.
  • Jaarlijks zijn er twee bierfeesten. In het voorjaar wordt het georganiseerd door "Het Genootschap Olen vzw" en in het najaar door JF Kendedies.
  • Olen werd in 2005 bekroond door Toerisme Provincie Antwerpen (TPA) als "Wandelgemeente van het jaar". Met 15 uitgestippelde wandelingen kunnen de wandelaars kennis maken met alle bezienswaardigheden van de gemeente. Een groep vrijwilligers, de Wandelpeters, staan in voor het onderhoud en de verbeteringen aan de wandelpaden.
  • Gedurende het ganse jaar organiseert de vzw Keizer Karel Olen een groot aantal evenementen. Tijdens Olen Zomert is er de jaarlijkse picknick op het dorpsplein, optredens "Daar bij die Molen", het salsafestival "Fiesta Latina", Kleinkunstfestival, de kinder-doe-dag Keizer Kriek, het "Boerkesfeest" en de openluchtfilmavonden "Ciné Leemans". De meeste van deze zomeractiviteiten zijn gratis. Olen Wintert speelt zich voornamelijk af in de spiegeltent die opgesteld staat op het dorpsplein. Fiesta Latina Indoor, Comedy-night, Vlaamse kleinkunst, seniorennamiddag zijn maar een greep uit het aanbod. Tussendoor zijn er nog allerhande voorstellingen in theaterzaal "Het Vierde Oor" of de kerk van Sint-Jozef-Olen.[11]
  • Olen-Jaarmarkt heeft al meer dan 200 jaar plaats en dit op de eerste zondag na 11 november of op zondag 11 november.
  • De Olense Kartoenale is een internationale cartoonwedstrijd die in 2014 voor de 26ste keer plaatsheeft.

Streekproducten[bewerken]

Religie en Levensbeschouwing[bewerken]

Katholicisme[bewerken]

Sint-Willibrorduskapel te Onze-Lieve-Vrouw-Olen

De parochies van de gemeente Olen vormen samen met die van Herentals de federatie Herentals-Olen die op haar beurt deel uitmaakt van het dekenaat Zuiderkempen en het Bisdom Antwerpen. De gemeente omvat 3 parochies: Sint-Martinus-Olen, Onze-Lieve-Vrouw-Olen en Sint-Jozef-Olen.

Economie[bewerken]

Een belangrijk bedrijf in de Olense economie is Umicore Olen, vestiging van Umicore.

Olen maakt deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal. De Olense bedrijventerreinen zijn verdeeld over de zones ENA 22 en ENA 23:

  • ENA 22 zone 2 (Stadsestraat)
  • ENA 22 zone 3 (Hoogbuul - Industrielaan)
  • ENA 22 zone 7 (Umicore)
  • ENA 23 zone 3 (Lammerdries)

Bekende inwoners[bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Olen of een andere significante band met de gemeente hebben:

Externe link[bewerken]