Olland (plaats)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Olland
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Olland
Details
Olland (plaats)
Olland (plaats)
Situering
Provincie Noord-Brabant
Gemeente Meierijstad
Coördinaten 51° 35′ NB, 5° 24′ OL
Algemeen
Oppervlakte 8,91 km²
Inwoners (2007) 1040
Overig
Postcode 5491
Netnummer 0413
Woonplaats (BAG) Sint-Oedenrode
Detailkaart
Ligging in de voormalige gemeente Sint-Oedenrode
Ligging in de voormalige gemeente Sint-Oedenrode
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Olland is een dorp in de Nederlandse gemeente Meierijstad in de provincie Noord-Brabant. Olland telt ca. 1100 inwoners en omvat naast het dorp ook nog het gehucht Houthem. De plaats ligt in het dal van de Dommel. De Ollandse Waterloop, een zijbeek van de Dommel, loopt langs het dorp. De voormalige Spoorlijn Boxtel - Wesel (Duitsland), ookwel Duits lijntje genaamd, doorkruist het buitengebied ten noordwesten van het dorp.

Na Sint-Oedenrode was dit het tweede dorp dat een zelfstandige parochie werd op het grondgebied van de gemeente, dit gebeurde in 1865.

Etymologie[bewerken]

De naam 'Olland' is mogelijk afgeleid van 'Onlant', wat 'slechte grond' betekent. [1] [2]

Geschiedenis[bewerken]

Sint-Martinus kerk Olland
Ongeval thunderstreaks
Petrus kapel
Boelaarshoeve

In de middeleeuwen was er geen sprake van een kern zoals tegenwoordig. Er waren slechts een aantal verspreide boerderijen in een gebied dat bekendstond als de 'Bodem van Elde'. Bestuurlijk en kerkelijk was dit gebied verdeeld onder diverse plaatsen en parochies. In 1314 kregen de bewoners gemeenterechten van Jan III van Brabant. In 1462 werd ook pootrecht verleend. Tegenover het recht om bomen te planten stond de betaling van een zogenaamde 'houtschat'. De Bodem van Elde werd in 1802 over diverse gemeenten verdeeld, en wel Liempde, Sint-Michielsgestel, Schijndel en Sint-Oedenrode.

In de 19e eeuw groeide de wens om een zelfstandige parochie op te richten. In 1865 werd de Sint-Martinuskerk ingewijd en was de wens werkelijkheid geworden. De kerk werd in 1944 echter door de bezetter opgeblazen, waarna in 1951 een nieuwe kerk tot stand kwam, die ook nu nog bestaat.

In de ochtend van 14 Oktober 1963 botste twee thunderstreak-straaljagers boven een weiland tegen elkaar. De formatie van drie toestellen was vertrokken vanaf vliegbasis Eindhoven. Een toestel explodeerde tijdens de val waarbij de piloot van het toestel om het leven kwam. Het andere toestel kwam brandend neer, echter de piloot kon het toestel tijdig met de schietstoel verlaten.[3]

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Sint-Petruskapel is opgericht in 1990 ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de parochie. Ze staat op de plaats waar eerder ook al een naar Sint-Petrus vernoemde kapel stond. Deze was er al voor 1466 en werd toen vanuit Boxtel bediend. In 1466 werd te Olland een klein Kartuizerklooster opgericht, van waaruit in het vervolg de kapel bediend werd. De grond waarop het klooster stond was geschonken door kanunnik Ludolph van der Water. Later vertrokken de monniken naar Vught, aangezien de bodem in Olland te moerassig was. Vanaf 1670 werd de kapel gebruikt als school, om in 1871 te worden gesloopt.
  • De Sint-Martinuskerk, van 1950
  • De Boelaars-Hoeve is een historische langgevelboerderij aan de Slophoosweg, op de plaats waar al in 1555 een hoeve heeft gestaan. Sedert 2006 is dit een biologische boerderij met onder meer een heem-en kruidentuin en een bakhuis, waarin op ambachtelijke wijze brood wordt gebakken. Verder worden oude landbouwwerktuigen tentoongesteld en is er een bezoekersruimte. In de schaapskooi op het erf is het Damiaancentrum Nederland gevestigd, dat eveneens in 2006 begon. Het is voortgekomen uit het erfgoed van de Paters van de Heilige Harten van Jesus en Maria, die in Sint-Oedenrode een klooster en een seminarie bezat. Het centrum is bedoeld als een plaats voor bezinning, en staat op de plaats waar ooit een schuurkerk is geweest, en vlak bij de plaats waar het kartuizerklooster heeft gestaan. Zie ook Lijst van gemeentelijke monumenten in Olland
  • In Mei 2012 werd een monument onthuld dat de Kartuizer monniken herdenkt. Het monument betreft een zwerfkei met daarop de tekst: "zwijgzaam nabij vloeit tijdloos de stroom, hier huisde kartuizers een wijle, in sobere stilte en innig bezinnen, dichter tot god". Het monument dat ontworpen is door kunstenares Pien Storm van Leeuwen, en bevindt zich aan het Hoefje. Het biedt voorbijgangers de mogelijkheid een moment van rust te nemen, te genieten van de natuur, en om de gedachten de vrije loop te laten.

Natuur en Landschap[bewerken]

Omgeving[bewerken]

Olland ligt in het Dommeldal, terwijl een zijbeek, de Ollandse Waterloop, langs het dorp loopt. Het dorp maakt deel uit van nationaal landschap het groene woud en ligt in een landbouwgebied dat nog betrekkelijk kleinschalig is, met populierenrijen en hier en daar kleine stukjes bos. Naar het zuiden toe gaat dit over in het Dommeldal, terwijl het gebied naar het noorden toe overgaat in een grootschalige heide-ontginning, 'Rooise Heide' genaamd. In het noordwesten ligt het natuurgebied De Geelders en aangrenzende bosgebieden.

D'n Ollandse Beuk[bewerken]

Een enorme beuk naast de kerk in Olland is aangemerkt als wereldboom door de gelijknamige stichting[4]. De Latijnse naam voor deze rode beuk is Fagus sylvatica ‘purpurea’. De beuk en zijn omstanders staan bij de kerk van Olland aan de Pastoor Smitsstraat 44 in Sint-Oedenrode. De beuken rond de kerk vormen het hart van Olland en zijn al van ver te zien. De beuken hebben het opblazen van de Martinuskerk door de Duitsers overleefd. De beuk is rond 1850 ontstaan en is dus al vrij oud, de beuk heeft een goede levensverwachting met de juiste maatregelen tegen de houtrot veroorzakende reuzenzwam en de juiste verzorging. De omtrek van de boom op 1,40 meter hoogte is ongeveer 4.75 meter en de boom is 150 jaar oud.

Cultuur[bewerken]

Multifunctionele accommodatie De Loop'r[bewerken]

In 2013 werd Multifunctionele accommodatie (MFA) De Loop'r [5] geopend aan de Pastoor Smitsstraat 40. Het gebouw beschikt onder andere over een barzaal en foyer, grote zaal, kleine zaal, vergaderruimte en jeu de boules baan. Daarnaast zijn in het gebouw onder andere een basisschool, kinderopvang en fysiotherapie gehuisvest.

De Ollandse dorpskapel[bewerken]

De Ollandse dorpskapel[6] is opgericht in 1981 door initiatiefnemer Jaske Leenderts. De kapel treedt onder andere op bij feesten en evenementen.

Verenigingen[bewerken]
  • Wandelsportvereniging De Ollandse Lange Afstands Tippelaars (OLAT) is een zeer actieve vereniging uit Sint-Oedenrode, die onder meer het Airbornepad Market Garden heeft uitgezet.
  • Voetbalvereniging Ollandia[7], opgericht 1 juni 1956
  • Korfbalvereniging Odisco
  • Buurtvereniging ’t Keerpunt
  • Buurtvereniging Neij Buurt
  • Buurtvereniging De Pleintrekkers
  • Buurtvereniging D’n Achterhoek
Evenementen[bewerken]
  • Ollend dreijt dur (jaarlijks terugkerend)
  • Wannuh Klets (jaarlijks terugkerend)
  • De bonte avonden (jaarlijks terugkerend)
Carnaval[bewerken]

Olland wordt tijdens carnaval omgedoopt tot Lolland.

Ollandse vrijwilligersprijs De Beuk[bewerken]

Deze onderscheiding is bestemd voor een inwoner van Olland die zich buitengewoon verdienstelijk heeft gemaakt voor de Ollandse gemeenschap maar daarvoor geen Koninklijke Onderscheiding of de gemeentelijke Penning van Verdienste heeft gekregen. De prijs bestaat uit een speld in de vorm van een beukenblad en een oorkonde. Ook is een ketting met de afbeelding van een beukenblad beschikbaar. De speld is gemaakt door Ad Roche.

Onderscheidde personen:

  • Jaske Leenderts, uitgereikt 24 mei 2008
  • Jeanne van Oirschot – van de Sande, uitgereikt 2 december 2009
  • Cor van Roosmalen, uitgereikt 16 maart 2013
  • Rozé van Weert, uitgereikt 12 juli 2015
  • Harrie Heerkens, uitgereikt 3 september 2017

Bestuurlijk[bewerken]

Per 1 Januari 2017 maakt Olland deel uit van de gemeente Meierijstad. Olland heeft een dorpsraad die de belangen van de inwoners behartigt richting gemeente, overheid en semi-overheid.[8]

Naburige kerkdorpen[bewerken]

Referenties[bewerken]

Externe Links[bewerken]

Foto's[bewerken]