Ool

**Ool**
Oeal
buurtschap in Nederland
	;
Situering
Provincie	Limburg
Gemeente	Roermond
Coördinaten	51° 11′ NB, 5° 57′ OL
Overig
Postcode	6049
COROP-gebied	Midden-Limburg
Foto's
Portaal	Nederland

Het dorp Ool (Limburgs: Oeal) is een buurtschap^[1] maakt sinds de herindeling van 1 januari 1990 deel uit van de Nederlands-Limburgse gemeente Roermond, tot daarvoor heeft het altijd tot de gemeente Herten behoord. Met ongeveer 350 inwoners ligt het aan de oevers van de Maas en de door ontgrinding ontstane Oolderplas. Rondom deze plas is de laatste 20 jaar veel watersportrecreatie ontstaan.

Naam

De plaatsnaam Ool kan als volgt worden afgeleid. Ool kan door de lange o-klank aangeduid worden op laaggelegen terreinen, gelegen in de nabijheid van water. Het betreft in de meeste gevallen alluviale gronden. De "l" als laatste letter in de huidige vorm van de naam is hoogstwaarschijnlijk een restant van het achtervoegsel "loo", hetgeen bos, bosachtig terrein aanduidt. In de oorsprong zou de naam dus duiden op een akkermaalsbosje, dat laaggelegen was, en wel in de buurt van water. Deze verklaring is de meest aannemelijke, aangezien Ool laaggelegen aan de oever van de Maas ligt.

Bezienswaardigheden

Sint-Nepomucenuskapel, wegkapelletje gewijd aan de Heilige Joannes Nepomuc (negentiende eeuw). Het beeld dat in het kapelletje stond is in 1985 gerestaureerd en staat thans in de kerk Sint-Michaëlkerk te Herten. In 1987 is er met het 40-jarig bestaan van de buurtvereniging Sint Johannes Nepomucenus een replica van het beeld in het kapelletje geplaatst.

Gezegde

Ool heeft een gezegde vernoemd naar de plaatsnaam dat betrekking heeft op de veerpont. Dit gezegde luidt: "Dae is nach neet in Ool euver" wat betekent dat een onderneming nog niet tot een goed einde is gebracht.

Van het veer zijn de eerste vermeldingen in een akte van 1293, waarna het dienst heeft gedaan tot 1 oktober 1951. De veerpont is sinds 18 april 1992 weer in de vaart als een Fiets-en-voetveer en vaart 's zomers, in de weekenden en in de vakanties en vormt een verbinding over de Maas tussen Ool en het Oolderhuuske. Doordat Ool aan de Maas ligt en sinds de jaren zeventig aan Oolderplas, heeft het al meerdere keren last gehad van hoogwater.

Verenigingen

In het dorp zijn verschillende verenigingen actief, waaronder: Biljartvereniging De Maasbiljarters, Buurtvereniging Sint Johannes Nepomucenus, Carnavalsvereniging de Waterratte, Hengelsportvereniging de Rietvoorn, Dartsclub “De Lange”, Joekskapel Neet van Herte - Ool (inmiddels opgeheven), Percussion Orchestra Ool (inmiddels opgeheven), Schutterij Sint Michaël en Surfclub Drusus. Een groot gedeelte van de verenigingen heeft als clublokaal Café Kanters (Biej de Lange en Renee).

Water

Ool ligt aan de Maas en sinds de jaren zeventig aan Oolderplas. De Oolderplas is ontstaan door uitbaggeren van het in de bodem aanwezige grind en zand dat gebruikt wordt in de bouw. De ontgrindingen van de Oolderplas zijn in 1999 beëindigd. Oorspronkelijk zou na de ontgrindingen de Oolderplas als recreatiegebied worden ingericht, echter een gedeelte is nu voor waterrecreatie bestemd en een gedeelte van het gebied is in bezit van het Limburgs Landschap en beheert dit als natuurgebied. In Ool, aan de Oolderplas heeft meerdere keren het Nationaal Waterkamp (Nawaka) van scouting plaatsgevonden, namelijk in 1989, 1992, 1997 en 2002.

Ondanks aantrekkingskracht van het water voor recreanten en toeristen heeft het dorp al meerdere keren last gehad van wateroverlast. Op 1 januari in 1926 bij een hoge waterstand van de Maas was er bij de Merum een dijkdoorbraak. Door het geweld van het water storten enkele huizen gedeeltelijk in en wordt een deel van de Maasstraat nabij de splitsing met de Groeneweg weggeslagen.

De laatste keren dat het dorp te maken heeft gehad met hoogwater was in 1993 en 1995 en 2021. In 1993 heeft een aangelegde bescherming met zandzakken niet kunnen voorkomen dat het gehele dorp is ondergelopen, terwijl in 1995 dit door de bouw van een dijk met big-bags aan de Maasstraat juist is voorkomen. Na de overstromingen van deze 2 jaren is de bescherming tegen hoog water verbeterd door verhoogde dijken (vooral aan de Broekstraat) en een kademuur aan de Maasstraat. Deze kademuur is gedeeltelijk voorzien van demontabele keerwanden. In de zomer van 2021, met uitzonderlijke regenval in Limburg en vooral in België, heeft deze bescherming ervoor gezorgd dat Ool niet is overstroomd.

Zie ook

Lijst van rijksmonumenten in Ool

Externe link

Bronnen, noten en/of referenties

1000 jaar Herten - (1968) / AureOol - (1997) / Schutterij St. Michaël 1903-2003 - (2003) / Hae is in Ool nog neet euver - (2006) / Dagblad de Limburger / Heemkundevereniging Roerstreek jaarboeken

↑ ANWB Topografische Atlas Limburg (2005) - kaart 47 194-355, ISBN 90-18-02129-6.

Zie de categorie Ool van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

[1] ANWB Topografische Atlas Limburg (2005) - kaart 47 194-355, ISBN 90-18-02129-6.

[1]