Oost-, West- en Middelbeers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oost-, West- en Middelbeers
Voormalige gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Oost-, West- en Middelbeers Wapen van Oost-, West- en Middelbeers
(Details) (Details)
Oost-, West- en Middelbeers
Oost-, West- en Middelbeers
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Gemeente Oirschot
Coördinaten 51° 28′ NB, 5° 15′ OL
Algemeen
Oppervlakte 41,68 km²
Inwoners (1996) 5565
Overig
Opgegaan in Oirschot in 1997
Detailkaart
1869 Oostelbeers.png
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Oost-, West- en Middelbeers is een voormalige Nederlandse gemeente in de provincie Noord-Brabant. Tot de gemeente behoorden Oostelbeers, Westelbeers en Middelbeers. De gemeente is opgericht in 1803 en ging in 1997 op in Oirschot.

Etymologie[bewerken]

De naam Beers verwijst naar de riviertjes Grote Beerze en Kleine Beerze, maar hoe die aan hun naam komen is onzeker. Er zijn eigenlijk alleen maar speculaties, die soms vergezocht zijn.

  • Een Oudnederlands woord voor een bron of rivier is "Berne". Daarvan zou Beerze een variant zijn gevormd door de z.g. "suizende r", zoals de plaatsnaam Deurne vroeger veel als "Deurze" werd uitgesproken.
  • Een oudduits woord Berse wordt wel aangevoerd, dat meanderen zou betekenen.
  • Het woord baersch betrekking hebben op ontgonnen of nog te ontginnen gebied.
  • Etymologisch Woordenboek van dr. J. de Vries noemt voor Beers de betekenis "stoppelveld", maar verklaart Beerze als een afleiding van "beer = modder", zoals ook bij Beerta en de Beer, vroeger Hoek van Holland, vergelijk "beerput".

Meer populaire 'verklaringen' hebben bijvoorbeeld betrekking op het gemeentewapen, waar drie vissen op staan, wat 'baarzen' zouden zijn. Dan zijn er nog diverse volksvertellingen, waarbij de duivel ter sprake komt, dan wel een slechtvalk die vissen in het water liet vallen.

Geschiedenis[bewerken]

Oostelbeers en Middelbeers kregen in 1334 gemeenterechten van Hertog Jan III van Brabant. Het toen omschreven gebied bleef ongewijzigd, ook bij de vorming van de moderne gemeente. Alleen Westelbeers, dat zich in de Franse tijd had losgemaakt van de heerlijkheid Hilvarenbeek, werd bij het gebied gevoegd.

Oost- en Middelbeers behoorden vanouds tot het Kwartier van Kempenland, terwijl Westelbeers deel uitmaakte van het Kwartier van Oisterwijk van de Meierij van 's-Hertogenbosch.

De gemeente had in 1996 een oppervlakte van 41,68 km² en telde 5.565 inwoners. Op 1 januari 2006 telden de drie dorpen Oostelbeers, Westelbeers en Middelbeers respectievelijk 1.701, 366 en 4.436 inwoners.

In 1946 werd in deze gemeente de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland geïnstalleerd, namelijk Truus Smulders-Beliën.

In 1997 werd in het kader van de gemeentelijke herindeling van Noord-Brabant de gemeente opgeheven en ingedeeld bij de gemeente Oirschot.

Zie ook[bewerken]