Opglabbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Opglabbeek
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Opglabbeek Wapen van Opglabbeek
Opglabbeek
Opglabbeek
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Arrondissement Hasselt
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
24,98 km² (2011)
70,08%
13,87%
16,06%
Coördinaten 51° 3' NB, 5° 35' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
10.194 (01/01/2014)
50,38%
49,62%
408,10 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
21,59%
65,56%
12,86%
Buitenlanders 5,46% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Benny Spreeuwers (CD&V)
Bestuur CD&V
Zetels
CD&V
N-VA & Nivo 21
21
14
7
Economie
Gemiddeld inkomen 15.751 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 6,52% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3660
Deelgemeente
Opglabbeek
Zonenummer 089
NIS-code 71047
Politiezone GAOZ
Website www.opglabbeek.be
Detailkaart
Opglabbeek Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Hasselt
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België
De Sint-Lambertuskerk van Opglabbeek

Opglabbeek is een dorp en gemeente met ruim 10.000 inwoners gelegen in Midden-Limburg, ten noorden van Genk, op ongeveer 25 kilometer van de provinciehoofdstad Hasselt. De gemeente behoort tot het gerechtelijk kanton Bree en het kieskanton Genk.

Etymologie[bewerken]

Opglabbeek werd voor het eerst vermeld in 1219 als Glatbeke. Glat betekent: glad of helder.

Geschiedenis[bewerken]

Opglabbeek vormde in de Middeleeuwen samen met Neerglabbeek de gemeente Glabbeek, behorende tot het Graafschap Loon. In 1219 schonk Graaf Lodewijk III van Loon het domein aan de Abdij van Averbode. Ook het tiendrecht en het patronaatsrecht van de Opglabbeekse Sint-Lambertusparochie kwam in handen van deze abdij.

Naast de landbouw werd ook turf gewonnen. Aan het einde van de achttiende eeuw is Opglabbeek zichtbaar op de Ferrariskaarten als een klein dorpje aan de rand van de heide. Ten westen van het dorp ligt een enorm uitgestrekt heidegebied, de Donderslagse Heide, dat tot aan Houthalen-Helchteren reikt. Ten noorden van het dorp ligt de Gruitroodse heide en ten zuidwesten de Waterscheidse heide. Vanaf de negentiende eeuw werden grote delen van dit uitgestrekte heidegebied bebost of verstedelijkt (Waterscheidse Heide). Het deel van de Donderslagse Heide ten oosten van de N76 werd grotendeels bebost, net als de nabijgelegen Gruitroodse Heide.

Van belang was, vanaf begin 20e eeuw, de uitbouw van de naburige steenkoolmijnen van Zwartberg en Waterschei. Opglabbeek, dat niet ver van de Genkse agglomeratie is gelegen, groeide aanzienlijk, onder meer door de aanleg van de wijk Nieuwe Kempen nabij de mijnen. Na de mijnsluitingen, eind jaren 60 en begin jaren 70 van de 20e eeuw, werd vanaf 1960 het bedrijventerrein Opglabbeek ontwikkeld, dat met 220 ha een van de grootste van Limburg is. Onder meer het werelddistributiecentrum van onderdelen van Scania is er gevestigd. Een andere grote investeerder is de Groep Machiels uit Hasselt. Door de aanleg van dit terrein ontwikkelde zich in Opglabbeek vervangende werkgelegenheid.

Fusie met Meeuwen-Gruitrode[bewerken]

Op 23 februari 2016 kondigden de burgemeesters van Opglabbeek en Meeuwen-Gruitrode aan een fusie tussen beide gemeentes te willen onderzoeken.[1] In november 2016 keurden de gemeenteraden een principieel akkoord goed om effectief te willen fuseren.[2] Mocht de fusie doorgaan, zou deze ingaan vanaf 1 januari 2019, volgend op de (gezamenlijke) gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2018.

Geografie[bewerken]

Aangrenzende gemeenten zijn Genk, As, Opoeteren (Maaseik), Meeuwen-Gruitrode en Houthalen-Helchteren. De Bosbeek vormt een natuurlijke grens met As.

Opglabbeek bestaat naast de dorpskern uit twee gehuchten die elk eveneens een parochie vormen: Nieuwe Kempen, gelegen nabij de terril van Zwartberg, en Louwel, grenzend aan Opoeteren. Beide gehuchten hebben samen ongeveer evenveel inwoners als het centrum.

Nabijgelegen kernen[bewerken]

As, Zwartberg, Gruitrode, Opoeteren

Demografie[bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Opglabbeek ligt in het kieskanton Genk (dat identiek is aan het provinciedistrict Genk) en het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).

Opglabbeek Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Limburg Limburg Hasselt Opglabbeek
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Limburg Hasselt-Tongeren-Maaseik Genk Genk Opglabbeek
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Geschiedenis[bewerken]

Legislatuur 1995 - 2000[bewerken]

De Christendemocraten namen verdeeld aan de verkiezingen deel. Enerzijds was er de CVP-kieslijst, anderzijds de CDO-kieslijst.

Legislatuur 2001 - 2006[bewerken]

Reeds voor de verkiezingen was de christendemocratische eenheidslijst CDO-CVP zeker van een volstrekte meerderheid. De enige alternatieve keuze voor de kiezers was de kieslijst van AGALEV met slechts zes kandidaten voor een totaal van 21 mandaten.[3]

Legislatuur 2007 - 2012[bewerken]

De kiezers in Opglabbeek hadden deze verkiezingen de keuze tussen een progressieve lijst Project2006 van groenen, socialisten en onafhankelijken, een rechtse kieslijst NIVO 21 van liberalen en onafhankelijken en de christendemocratische lijst. Lijsttrekker voor de liberalen was Henri Willems, voor de progressieven was dit Fabian Spreeuwers, een neef van de burgemeester.[4]

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

Burgemeester is Benny Spreeuwers van de CD&V. Deze partij heeft de meerderheid met 14 op 21 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[5] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[6] 14-10-2012[7]
Stemmen / Zetels % 17 % 19 % 19 % 19 % 21 % 21 % 21
CVP1 / CD&V2 57,811 11 79,141 16 54,611 11 26,41 5 - 61,222 14 58,142 14
VLD1 / NIVO 212 / N-VA&NIVO213 - - - 8,471 1 - 29,112 6 34,233 7
AGALEV1 / Project20062 / PRO Opglabbeek3 - - - - 16,411 2 9,672 1 7,633 0
CDO1 / CDO-CVP2 - - - 49,511 12 83,592 19 - -
SP - 20,86 3 11,69 1 7,33 0 - - -
OV - - 33,7 7 8,29 1 - - -
GMB 6,79 0 - - - - - -
ZO 35,4 6 - - - - - -
Totaal stemmen 3866 4804 5350 5908 6518 6893 7264
Opkomst % 97,88 97,28 96,75 96,59 94,86
Blanco en ongeldig % 1,78 5,18 3,59 3,25 8,85 5,61 4,57

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden[bewerken]

Opglabbeek heeft een driehoekig dorpsplein. Van de oorspronkelijke bebouwing, deels bestaande uit langgevelboerderijen in vakwerkbouw, is niets meer over. Enkel in Louwel valt er nog iets van terug te vinden. Verder zijn van belang:

1rightarrow blue.svg Zie ook:Lijst van onroerend erfgoed in Opglabbeek

Natuur en landschap[bewerken]

Opglabbeek ligt op het Kempens Plateau, op een hoogte van ongeveer 75 meter. In het zuidwesten is de invloed van de voormalige steenkoolmijnen merkbaar: twee terrils van de steenkoolmijn van Waterschei, waarvan één met een top tot 165 meter hoogte, liggen juist ten zuiden van de gemeentegrens. Hier vindt men, voornamelijk op het grondgebied van As, ook de natuurgebieden Klaverberg en Heiderbos.

Ooit waren hier uitgestrekte heidevelden en zandverstuivingen, bekend als de duinengordel, die later grotendeels werden bebost met naaldhout. Aldus telt Opglabbeek ongeveer 1000 ha bos, waarvan het Gruitroderbos het belangrijkste is. Verder vindt men, in het noordwesten, het Ophovenerbos met de Ruiterskuilen, en de Kruisberg. Ook de Oudsberg ligt gedeeltelijk op de grens van Opglabbeek en Meeuwen-Gruitrode.

Het oostelijk deel van de gemeente bestaat uit een kleinschalig landbouwgebied en het wordt begrensd door de Bosbeek.

Een geologische formatie werd naar Opglabbeek vernoemd, en wel de Formatie van Opglabbeek.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Door Opglabbeek lopen twee gewestwegen. De N76 (Borgloon - Genk - Bree - Hamont) ligt helemaal in het westen van de gemeente, vlak naast de kern Nieuwe Kempen. De N730 (Tongeren - Bilzen - As - Bree) loopt door het dorpscentrum. Beide wegen lopen van zuid naar noord. Van west naar oost lopen twee belangrijke gemeentelijke verbindingswegen: de Weg naar Zwartberg verbindt de N76 in Nieuwe Kempen met de N730 in het centrum en de Weg naar Opoeteren verbindt de N730 in de dorpskern via het gehucht Louwel met buurdorp Opoeteren.

Het openbaar vervoer wordt verzorgd door De Lijn. Opglabbeek wordt bediend door lijn 8 Genk - Overpelt, lijn 33 Genk - Peer - Neerpelt, lijn 44 Genk - Opglabbeek Nieuwe Kempen, lijn G8 Genk - Nieuwe Kempen kerk - Louwel en lijn G8 Genk - Nieuwe Kempen kerk . Daarnaast komen er nog enkele ritten van lijn 11 in Opglabbeek.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bestond het militair vliegveld Y-32 Ophoven in Opglabbeek. Tegenwoordig resteert daar nog maar weinig van.

Bekende inwoners[bewerken]

Externe links[bewerken]