Ophiocordyceps unilateralis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Ophiocomidae unilateralis
Ophiocordyceps unilateralis
Taxonomische indeling
Rijk:Fungi (Schimmels)
Stam:Ascomycota
Klasse:Sordariomycetes
Orde:Hypocreales
Familie:Ophiocordycipitaceae
Geslacht:Ophiocordyceps
Soort
Ophiocordyceps unilateralis
(Tul.) Petch (1931)
Afbeeldingen Ophiocomidae unilateralis op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Ophiocomidae unilateralis op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Ophiocordyceps unilateralis is een insectenziekte veroorzakende schimmel die vooral voorkomt bij mieren. Ze wordt vooral aangetroffen in tropische bosecosystemen. De schimmel is alleen schadelijk voor insecten, dus niet voor mensen.

Leven[bewerken]

De schimmel werd voor het eerst beschreven door de Britse natuuronderzoeker Alfred Russel Wallace in 1859. Om zijn eigen voorplanting en verspreiding te bevorderen, manipuleert O. unilateralis de gedragspatronen van een besmette mier, specifiek Camponotus leonardi. De besmette mier verlaat zijn nest en foerageergebied, op zoek naar een plek op de bosbodem met een temperatuur en luchtvochtigheid die geschikt is voor de groei van de parasiet. De geïnfecteerde mier zal zich dan met de onderkaak vastklemmen aan de hoofdnerf op de onderkant van een blad en uiteindelijk sterven.

De schimmel kan, aan het einde van zijn levenscyclus, op naam worden gebracht met behulp van het vruchtlichaam ervan, dat bestaat uit een donkergekleurde, pezige doch buigzame stengel (stroma) die uit de achterkant van de kop van de overleden mier treedt. De steel heeft een perithecium (sporendrager) net onder de punt aan het uiteinde van deze stengel.

Van O. unilateralis is bekend dat het hele mierenkolonies kan vernietigen. In reactie hierop zijn de mieren geëvolueerd en hebben manieren ontwikkeld om te herkennen dat een lid van de kolonie besmet is geraakt. Gezonde mieren dragen dan de stervende, besmette mier ver weg van de kolonie om blootstelling aan schimmelsporen te voorkomen.

O. unilateralis kan op zijn beurt door een onbekende schimmelsoort, een zogeheten hyperparasiet (parasiet op een parasiet), worden geïnfecteerd. De hyperparasiet valt de stengel van Ophiocordyceps unilateralis aan op het moment dat deze reproductieve structuur uit het mierenkadaver treedt. Dit kan ervoor zorgen dat het vruchtlichaam van O. unilateralis geen sporen meer kan vrijgeven.

Verspreiding[bewerken]

De schimmel komt voor in de tropische bossen van Thailand, en in de regenwouden van Brazilië.