Opportuniteitsbeginsel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het opportuniteitsbeginsel is het beginsel dat in Nederland een officier van justitie kan beslissen dat een strafbaar feit niet vervolgd wordt op grond van het algemeen belang (art. 167 en 242 Wetboek van Strafvordering). In de wet is bepaald dat het OM van vervolging kan afzien "op gronden aan het algemeen belang ontleend".

Kort gezegd is het oppurtineitsbeginsel het uitgangspunt dat een officier van justitie niet iedere verdachte beboet of voor de rechter brengt, maar een keuze maakt op grond van het algemeen belang.

Opportuniteit is één van de gronden om een zaak te seponeren, te onderscheiden van onder andere een "technisch" sepot indien het openbaar ministerie oordeelt dat een vervolging waarschijnlijk niet tot een veroordeling zal leiden, omdat het tenlastegelegde feit niet "wettig en overtuigend" bewezen kan worden, of wel bewezen kan worden maar geen wettelijk strafbaar feit vormt, of een strafuitsluitingsgrond van toepassing is zoals noodweer.

Het opportuniteitsbeginsel komt voort uit de gedachte dat het strafrecht in de eerste plaats het openbaar belang dient, in tegenstelling tot het privaatrecht. De beschikbare capaciteit moet optimaal worden ingezet om de doelen van het strafrecht te dienen (vergelding en preventie). Zoals uit de volgende paragraaf blijkt, kan een eventueel slachtoffer niettemin om vervolging vragen.

"Artikel 12 procedure"[bewerken]

Als de officier van justitie beslist om niet te vervolgen, kan een "rechtstreeks belanghebbende" op grond van artikel 12 Wetboek van Strafvordering daarover een klacht indienen bij het gerechtshof met het verzoek alsnog opdracht te geven tot vervolging. Dit gebeurt echter zelden. Het is wel de grondslag geweest voor het geruchtmakende proces-Wilders in 2010 en 2011. Anders dan wel werd beweerd is een dergelijke beslissing van een Hof niet al een "halve veroordeling", maar slechts de constatering dat een beslissing van de rechter van belang wordt geacht, en opnieuw dat geen redenen van algemeen belang aan een vervolging in de weg staan.

Geplaatst op:
18-12-2009
Dit artikel is een beginnetje over mens & maatschappij. U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om uw kennis aan dit artikel toe te voegen. Crystal txt.png