Opvelp

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Opvelp
Deelgemeente in België Vlag van België
Opvelp (België)
Opvelp
Situering
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant
Gemeente Vlag Bierbeek Bierbeek
Fusie 1965 (Honsem) en 1977 (Bierbeek)
Coördinaten 50° 49′ NB, 4° 48′ OL
Algemeen
Inwoners
(2020)
1.122
(168 inw./km²)
Hoogte 79 m
Overig
Postcode 3360
NIS-code 24011(D)
Oude NIS-code 24083
Detailkaart
Opvelp (Vlaams-Brabant)
Opvelp
Portaal  Portaalicoon   België
Het waterslot van Opvelp

Opvelp is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Bierbeek. Opvelp was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1965.

Toponymie[bewerken | brontekst bewerken]

De naam verwijst naar de rivier de Velp, die in het plaatsje ontspringt en via Neervelp naar de Demer stroomt. De naam komt waarschijnlijk van het Keltische falw-apa, "geel water", of fel-apa, "fel, onstuimig water".

De bewoners spreken eerder van "Vellep", de Franstalige buren van Bevekom spreken van "Fleppe". Na 1251 onderscheidt men het hoogst gelegen agglomeratie van het lager gelegen gedeelte door de benaming Opvelpen te gebruiken tot in de 16de eeuw. Het dorp kreeg in 1559 zijn huidige benaming.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Opvelp en het lager gelegen Neervelp ontstonden reeds in de 8ste eeuw. Opvelp was gedurende de middeleeuwen, samen met het naburige Meldert en Hoegaarden, een enclave van het Prinsbisdom Luik in het Hertogdom Brabant. Daarvan getuigen de talrijke Franstalige familienamen en straatnamen en andere toponiemen zoals Vinave en Culot.

De best gekende heer van Opvelp is de 14e-eeuwse ridder Everaert de Velpen, heer van Opvelp, Neervelp, Heylissem en Heverlee. Hij was zoon van Henri II de Velpen, ook Henri II Everaerts genoemd, en Cécile van Goetsenhoven.

Neervelp en Opvelp maakten van 1965 tot en met 1976 deel uit van de fusiegemeente Honsem. Nadien werd Neervelp bij Boutersem gevoegd, terwijl Opvelp fusioneerde met Bierbeek.

Demografische ontwikkeling[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1961=volkstellingen

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

De dorpskern van Opvelp is sinds 15 mei 2000 een beschermd dorpsgezicht.[1]

Tot de specifieke bezienswaardigheden behoren:

  • de Sint-Antonius Abtkerk uit 1599
  • enkele imposante vierkantshoeven, waaronder het Berkenhof en het Jezuïetenhof.
  • Het kasteel (gebouwd in 1678 op de plaats van een middeleeuwse donjon) met bijhorende hoeve en brouwerij werden deels vernield tijdens de Brabantse Omwenteling. Overblijfselen bevinden zich op de Verbrande Toren.

Bekende personen[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Opvelp van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.