Oudejaarsavond

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oudejaarsavond
Vuurwerkvoorconsumenten.JPG
Andere namen Silvesteravond
Oud en nieuw
Gevierd door heel de wereld
Datum 31 december
Verwant met Nieuwjaarsdag
Afgestoken vuurwerk

Oudejaarsavond (ook wel: Silvester of silvesteravond, vernoemd naar de heilige paus Silvester) wordt jaarlijks gevierd op de laatste dag van het jaar, 31 december, ook wel oudejaarsdag genoemd. Het vormt samen met de daarop volgende nieuwjaarsdag oud en nieuw. Het is de vooravond van de oorspronkelijk christelijke dag om het nieuwe jaar in te luiden volgens de christelijke kalender.

Gebruiken wereldwijd[bewerken]

Nederland[bewerken]

Bioscoopjournaal uit 1967 over oudejaarsavond

In Nederland is het traditie om oudejaarsavond met familie en vrienden te vieren. Vaak gebeurt dit in huiselijke kring, waarbij na de avondmaaltijd oliebollen en/of appelbeignets en (hartige) hapjes worden gegeten en tevens gedronken wordt. Traditioneel zijn de vruchtenbowl die de gehele oudejaarsavond klaar staat en de huzarensalade die rond de jaarwisseling wordt gegeten.

Inmiddels is de oudejaarsconference, in navolging op de Wim Kan-conference, die eerst op de radio en later op de televisie werd uitgezonden, ook een Nederlandse traditie geworden.

Om klokslag twaalf uur wordt er, de laatste jaren, champagne, of zoals vroeger een jonge- of oude borrel, een biertje of een glaasje wijn, gedronken en wenst men elkaar bijvoorbeeld een goed en gezond nieuw jaar. Daarna gaat men vaak naar buiten om buren geluk toe te wensen en vuurwerk af te steken. Tevens zullen tussendoor veel kerken hun klokken laten luiden - en lieten vroeger schepen in de haven hun scheepsfluiten horen - om het nieuwe jaar te verwelkomen. (Appelflappen horen niet bij oudejaarsavond. Dit is een spraakverwarring: men bedoelde daarmee appelbeignets. Sommigen noemen/noemden appelbeignets appelflappen.De appelflap is een ovenproduct en wordt niet in de olie gebakken. Er is geen huisvrouw/huisman te vinden die ooit op oudejaarsdag appelflappen voor oudejaarsavond bakte. Appelbeignets worden in de olie van de oliebollen gebakken).

Er is, in de meeste gevallen, geen openbaar vervoer tussen 20.00 en 01.00 uur.

Na middernacht, wanneer het nieuwe jaar is begonnen, wordt vuurwerk afgestoken. De Chinezen, die hun eigen oud- en nieuwviering hebben, geloofden dat ze met vuurwerk de geesten zouden wegjagen.

Een alternatief voor vuurwerk is carbid; het carbidschieten met behulp van oude melkbussen is vooral in het noorden en oosten van Nederland in gebruik. Dit gebeurt meestal overdag.

In o.a. de Kempen, de Achterhoek en delen van Zeeland gaan de kinderen op pad om te Nieuwjaarszingen. Op oudjaarsdag gaan kinderen rommelpotten/koenckelpotten. Hierbij trekken ze, met hun muziekinstrument: een conservenblik met varkensblaas, van deur tot deur om geld of iets lekkers te verdienen. Ze zingen hierbij een lied en halen een stokje op- en neer in hun rommelpot/koenckelpot.

In enkele protestantse kerken wordt er aan het begin van de avond een kerkdienst gehouden, waarin ook de overledenen van het afgelopen jaar herdacht worden. Dat gebeurt nu steeds vaker op de laatste zondag voorafgaande aan de eerste advent: de zgn. laatste zondag van het kerkelijke jaar. Met de eerste advent begint al het kerkelijke jaar. In gereformeerde families wordt voor middernacht psalm 90 gelezen, al is deze traditie aan het verdwijnen.

België[bewerken]

In België wordt oudejaarsavond meestal gevierd met familie of vrienden, en er wordt een uitgebreid maal geserveerd, dat eindigt met koffie in de kleine uurtjes. Rond middernacht wordt meestal luidop meegeteld en om middernacht staat iedereen rechtop om elkaar drie kussen te geven en een gelukkig nieuwjaar te wensen. Vaak worden dan ook de goede voornemens uitgesproken. Meestal gaat iedereen dan naar buiten om vuurwerk af te steken of te bekijken. Ook is het in net als in Nederland gebruikelijk dat veel kerken het nieuwe jaar verwelkomen door de klokken te laten luiden.

In gezinnen waarin gedoopt wordt, wordt net na middernacht het woord gegeven aan de kinderen, die traditioneel hun nieuwjaarsbrief voorlezen, waarin ze hun ouders en doopmeter en -peter de beste wensen geven. Nadien krijgen ze hun geschenk. ook in Belgie is Nieuwjaarszingen (in sommige regio's ook wel Koekenzingen) een fenomeen, dat vooral voorkomt in de Antwerpse Kempen en het Hageland

In tegenstelling tot in Nederland rijden er in België wel bussen, teneinde het aantal verkeersslachtoffers door rijden onder invloed te reduceren.

Duitsland[bewerken]

In Duitsland en enkele andere landen is de sketch Dinner for One een traditioneel onderdeel van de televisieprogrammering op deze avond. Ook in Duitsland is het Bleigießen (loodgieten) populair, waarbij heet lood in een pot water wordt gegoten en uit de resulterende vormen de toekomst wordt gelezen. Ook vindt Rummelpottlaufen plaats in Noord-Duitsland en Denemarken.

Brazilië[bewerken]

In Brazilië vieren veel mensen deze avond op het strand, meestal geheel gekleed in wit om hun goede intenties voor het nieuwe jaar uit te drukken. Velen gooien rozen en andere bloemen in de golven als offer aan de Afro-Braziliaanse zeegodin Iemanjá.

Andere landen[bewerken]

Tijdszones[bewerken]

Door het tijdsverschil is het in Azië eerder oudejaarsavond dan in Europa, en in Amerika later. Hieronder volgt een willekeurig keuze van de landen en steden in de betreffende tijdzone en wanneer men viert, in de Midden-Europese Tijd (UTC+1):

Icoontje WikiWoordenboek Zoek oudejaarsavond op in het WikiWoordenboek.

Beluister

(info)