Over de muur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Over de muur
Single van:
Klein Orkest
Van het album:
Later is al lang begonnen
Uitgebracht 1 november 1983
Opname 1983
Genre Protestlied
Duur 3:29
Label Polydor
Schrijver(s) Harrie Jekkers
Componist(en) Léon Smit
Producent(en) Cees Schrama
Hoogste positie(s) in de hitlijsten
Klein Orkest
1984
Alles over jou
  1984
Over de muur
  1985
Roltrap naar de Maan
Volgorde op Later is allang begonnen
-
-
  1
Over de muur
  2
Verloren tijd
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Over de muur is de derde single van de Nederlandse muziekgroep Klein Orkest die in de Nederlandse Top 40, Nationale Hitparade en de TROS Top 50 belandde. De B-kant was Achter elke deur.

Inhoud[bewerken | brontekst bewerken]

Na Laat mij maar alleen en Koos Werkeloos had het Klein Orkest in de zomer van 1984 een top 10-hit met Over de muur. De single werd reeds in november 1983 uitgebracht en stond in week 51 en 52 van dat jaar ook 2 weken op de nummer 1 positie van de Verrukkelijke 15.

De single werd in juni 1984 opnieuw uitgebracht aan de vooravond van de grote Vredesdemonstratie op het Malieveld in Den Haag. Harrie Jekkers koos er bewust voor om geen partij te kiezen. Het lied geeft de situatie weer in een verdeeld Europa na de Tweede Wereldoorlog. In het Westen heerste (zogenaamde) vrijheid en in het Oosten werd iedereen onderdrukt. In het lied wordt aan de hand van de situatie in de verdeelde stad Berlijn de situatie geschetst.[1]

Oost-Berlijn wordt genoemd als voorbeeld van de heilstaat die Lenin en Karl Marx voor ogen stond; tegelijkertijd wordt geconstateerd dat je in die zogenaamde heilstaat voornamelijk op je tellen moest passen bij een afwijkende mening; een afwijkende mening mondde nog weleens uit in opsluiting in een psychiatrische instelling.

West-Berlijn wordt genoemd als bolwerk van vrijheid, voorbeeld van het kapitalisme. De vrijheid wordt verbeeld door porno, peepshow, zuipen en gokken. Daarbij wordt als schrijnend contrast de armoede in de wijk Kreuzberg genoemd, die in die jaren te boek stond als zeer arm. De aldaar wonende immigranten uit Turkije, maar ook geboren Duitsers, hadden het verre van breed. Vrijheid bleek daar alleen niet duur voor mensen met geld. Demonstreren mocht wel, maar de noodzaak om te demonstreren bestond ook.

Centraal in het nummer zijn echter vogels. Deze vliegen over de muur van Oost- naar West-Berlijn. Ze kunnen naar beide stadsdelen zonder te worden neergeschoten. De plaat werd door Dj Frits Spits en producer Tom Blomberg op maandag 18 juni 1984 verkozen tot de 302e NOS Steunplaat van de week in het radioprogramma De Avondspits op Hilversum 3. De plaat werd een grote hit en bereikte de 9e positie in de Nationale Hitparade en de 10e positie in zowel de Nederlandse Top 40 als de TROS Top 50. In België werden de beide Vlaamse hitlijsten niet bereikt. De plaat staat sinds de eerste editie in december 1999 steevast genoteerd in de NPO Radio 2 Top 2000.

Toen de Berlijnse muur in november 1989 uiteindelijk viel, kwam de plaat opnieuw in de belangstelling en ook weer in de Nederlandse Top 40 en de Nationale Hitparade Top 100; toen op cd-single.

Harrie Jekkers lichtte de plaat eind 2016 toe in een minidocumentaire van Leo Blokhuis voor het televisieprogramma Top 2000 à Go-Go op NPO 3 . Hij kreeg inspiratie voor dit lied toen hij bij Checkpoint Charlie stond te wachten om toegelaten te worden tot Oost-Berlijn en een vergelijking kon maken met West-Berlijn. Hij moest lang wachten voor de grenscontroles. Daarbij zag hij dat een hond bij de grenswacht gewoon kon doorlopen.[2] Jekkers verving de hond door vogels, zij het dat vogels in tegenstelling tot honden inderdaad niet kunnen worden teruggefloten. Zelf had hij er weinig vertrouwen in dat het zou verkopen. Te moeilijke woorden als Kurfürstendamm zouden nadelig zijn voor een goede singleverkoop; hij kreeg ongelijk.

In november 2019, dertig jaar na de val van de Berlijnse muur, speelde Klein Orkest nog eenmaal Over de muur in het tv-programma De Wereld Draait Door.

Hitnotering[bewerken | brontekst bewerken]

Nederlandse Top 40[bewerken | brontekst bewerken]

"Over de muur" in de Nederlandse Top 40 - binnen 30-06-1984 binnen 23-12-1989
Week 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Nummer 38 24 17 12 10 11 15 25 35 uit 34 25 27 36 uit

Nationale Hitparade[bewerken | brontekst bewerken]

"Over de muur" in de Nationale Hitparade - binnen: 07-07-1984 binnen: 02-12-1989
Week 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Nummer 16 11 10 9 10 15 21 29 41 49 uit 100 85 65 39 28 26 31 39 67 81 uit

TROS Top 50[bewerken | brontekst bewerken]

Hitnotering: 28-06-1984 t/m 23-08-1984. Hoogste notering: #10 (1 week).

Evergreen Top 1000[bewerken | brontekst bewerken]

Evergreen Top 1000 "Over De Muur"
Jaar 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
Positie - 499 831 820 852 - - - 106 41 36 23 27

NPO Radio 2 Top 2000[bewerken | brontekst bewerken]

Nummer met notering(en)
in de Radio 2 Top 2000[noot 1]
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13 '14 '15 '16 '17 '18 '19 '20
Over de muur 32 38 54 50 59 56 48 47 64 52 47 56 83 71 84 60 76 81 45 60 30 38
  1. Een getal geeft de plaats aan; een '*' dat het nummer niet genoteerd kon zijn, omdat het nog niet was uitgekomen, een '-' dat het nummer niet genoteerd was en een '?' betekent dat de notering nog niet verwerkt is. Een vetgedrukt getal geeft aan dat dit de hoogste notering betreft.