Overdrachtsbelasting

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Overdrachtsbelasting is de belasting die in Nederland wordt geheven bij de verkrijging van een onroerende zaak en daarop gevestigde rechten. De belasting is geregeld in de Wet op belastingen van rechtsverkeer (WBR).

Ontstaansgeschiedenis[bewerken]

De belasting is ontstaan in de tijd van de Spaanse overheersing van Nederland. Alva had eerder de Tiende Penning ingevoerd (een belasting naar het tarief van 10%) over verkopen van roerende objecten. Er werd toen een belasting naar een tarief van 5% ('de twintigste penning') geheven over de verkoopprijzen van onroerende objecten. Het ging dan met name om verkopen van de grote grondposities die toen in handen van de adel waren. Met de belastingopbrengst kon de overheid toen de kosten van een landleger betalen, dat de grondeigenaren en pachters ('horigen') moest beschermen tegen plundering door vijandige troepen. Hoewel Nederland reeds lange tijd niet meer in oorlog met Spanje is, bleek deze belasting voor de overheid een welkome aanvulling van de schatkist.

Nieuwbouw[bewerken]

Bij de aankoop van nieuwbouw wordt geen overdrachtsbelasting geheven maar btw.

Tarief bestaande bouw[bewerken]

Het tarief van 5% werd in de loop van de tijd tot 6% verhoogd. Het tarief wordt toegepast op de waarde van de verkrijging en wordt bij bestaande bouw van de verkrijger geheven. De in aanmerking te nemen waarde is steeds de waarde in het economisch verkeer. Bij een appartementsrecht is het tarief niet van toepassing op de waarde van het aandeel in (de reservefondsen van) de VvE.

Woningen[bewerken]

Sinds 15 juni 2011 is uitsluitend voor woningen[1] het tarief verlaagd tot 2%. De verlaging gold aanvankelijk voor een jaar: tot 1 juli 2012[2]. Bij besluit van 25 mei 2012 is de tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting voor woningen van 6% naar 2% omgezet in een permanente verlaging[3][4].

De verlaging is ingesteld om de woningmarkt uit het slop te trekken. De overdrachtsbelasting is nadelig voor de flexibiliteit van de woningmarkt en van de arbeidsmarkt. Er wordt wel van 'verhuisboete' gesproken. De belasting wordt genoemd als oorzaak van extra woon-werkverkeer (extra verhuiskosten ontmoedigen het verhuizen naar een woning dichter bij het werk), en ook zouden werknemers hierdoor minder snel geneigd zijn om te verhuizen voor een betere baan[5]. Al enkele jaren wordt in de politiek gesproken over het afschaffen van de overdrachtsbelasting voor starters op de woningmarkt. Het Centraal Planbureau adviseerde in december 2010 om de overdrachtsbelasting af te schaffen vanwege "een onrechtvaardig en verstorend element in het Nederlandse belastingstelsel, omdat die geheven wordt telkens wanneer onroerende zaak wordt verkocht"[6].

Niet-woningen[bewerken]

De overdrachtsbelasting bedraagt (onveranderd) 6%.

Ruiling van landerijen[bewerken]

Eerder bestond een verlaagd tarief van 1% voor de ruiling van landerijen: dit tarief is afgeschaft en omgezet in een vrijstelling.

Opeenvolgende verkrijgingen[bewerken]

Als binnen 6 maanden voorafgaand aan een verkrijging overdrachtsbelasting is voldaan of niet aftrekbare omzetbelasting was verschuldigd mag de maatstaf van heffing o.g.v. art. 13 WBR worden verminderd met de waarde waarover bij de vorige verkrijging overdrachtsbelasting is voldaan of verminderd met de vergoeding waarover niet-aftrekbare omzetbelasting was verschuldigd. Sinds 1 juli 2011 blijft het fiscaal niet meer zonder gevolgen als partijen afspreken dat het o.g.v. art. 13 WBR genoten voordeel niet aan de koper, maar aan de verkoper toekomt. Een tijdelijke goedkeuring van de minister liep op 1 juli 2011 af.[7] Sindsdien geldt bij doorverkoop A naar B naar C: of verkoper (B) draagt zijn/haar last (de verschuldigde overdrachtsbelasting A-B), of koper (C) koopt die last en is over de waarde van de last overdrachtsbelasting verschuldigd. Kamervragen hierover wachten nog op antwoord. [8]

Tijdelijke verruiming tot 1 januari 2015[bewerken]

Indien de eerste verkrijging op of na 1 september 2012 plaatsvindt, is deze termijn verruimd van 6 maanden naar 36 maanden.[9]

Caribisch Nederland[bewerken]

Caribisch Nederland kent een overdrachtsbelasting op de overdracht van onroerend goed en schepen. Het tarief bedraagt 5% over de waarde van het goed. De overdrachtsbelasting wordt geregeld in hoofdstuk VII van de Belastingwet BES.

België[bewerken]

De overdrachtsbelasting in België wordt aangeduid met registratierechten. De hoogte van de registratierechten is afhankelijk van het kadastraal inkomen. In België kent men het zogenaamde 'klein beschrijf' en 'groot beschrijf'. De tarieven verschillen voor Vlaanderen, Wallonie en het Brussels Gewest. In Vlaanderen is het tarief voor het groot beschrijf 10%, voor het klein beschrijf 5%. Ook is het in Vlaanderen mogelijk om, onder bepaalde voorwaarden, de gemaakte kosten van het beschrijf in mindering te brengen bij aankoop van een andere woning: 'meeneembaarheid'.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Kamerstukken II Memorie van toelichting 33003 nr 3 blz 115 en 116, In het besluit van 25 mei 2012 wordt voor het begrip woningen verwezen naar deze kamerstukken
  2. Overdrachtsbelasting Rijksoverheid.nl
  3. Belastingdienst over overdrachtsbelasting Website Belastingdienst
  4. Overdrachtsbelasting definitief naar 2% Nederlandvve.nl, 29 mei 2012
  5. Overdrachtsbelasting: Weg met de verhuisboete, FEM Business jaargang 11 nr. 30 (28-07-2008), blz. 58-59
  6. CPB wil afschaffing overdrachtsbelasting, De Telegraaf, vrijdag 17 december 2010
  7. Besluit van 14 september 2010, nr. DGB2010/3544M, Staatscourant 2010, 14496 is per 1 juli 2011 4. Koper neemt overdrachtsbelasting vorige verkrijging voor zijn rekening. 'Voor verkrijgingen in de periode tot 1 juli 2011 keur ik nog het volgende goed met toepassing van artikel 63 van de AWR.Goedkeuring: Ik keur goed dat in geval van een verkrijging binnen zes maanden na de vorige verkrijging van dezelfde goederen door een ander, waarbij de laatste de last op zich neemt de ter zake van de vorige verkrijging verschuldigde overdrachtsbelasting voor zijn rekening te nemen, wordt afgezien van heffing van overdrachtsbelasting over de waarde van deze last.'
  8. 33 402 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2013) Nr. 6 VERSLAG, Vastgesteld 11 oktober 2012, Wijzigingen overdrachtsbelasting: Tijdelijke verlenging doorverkooptermijn, vragen de leden van de ChristenUnie-fractie:'Nu artikel 13 van de WBR het belastingvoordeel toekent aan de koper, wordt reeds duidelijk dat de wet afwijkt van de praktijk terwijl de wet eerder in overeenstemming zou moeten zijn met de praktijk. De leden van de ChristenUnie-fractie krijgen graag een reactie van de regering hierop.'
  9. 'Overdrachtsbelasting. Verruiming termijn bij doorverkoop', 31 augustus 2012, Staatscourant, besluit staatssecretaris van Financiën BLKB 2012/1399M