Overleg Wikipedia:Bibliografische informatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Eerder overleg: (onvolledig)

Uitleg "authority control"[bron bewerken]

Met dank aan alle uitleg die er gisteren gekomen is, is het voor mij nu inzichtelijker wat de betekenis is van "authority control". Ik zat te bedenken dat het misschien nog eenvoudiger is als we het vergelijken met alledaagse voorbeelden.

Streepjescodes kun je opvatten als een vorm van authority control. Simpel gezegd, "authority" is het grote dikke boek van Sinterklaas waarin alle streepjescodes staan, "control" is dat de Pieten op alle producten de juiste streepjescode stempelen.

De overheid is een authority die alle burgers wil controleren met behulp van een persoonlijk nummer. In Nederland is de overheid zo slim geweest om de aandacht van de "authority" af te leiden naar de "burger" en "control" te vertalen naar "service". Burgerservicenummer dus. "Authority control number" was natuurlijk kansloos geweest. Misschien moeten wij spreken van een lezersservicenummer? ;)

Wat is het analoge proces op de Wikimediaprojecten? Volgens mij dat we op Wikidata ieder onderwerp een nummertje geven, en daarnaar linken op alle lemma's die op dit onderwerp betrekking hebben. Ofwel, Wikidata is authority control. Ik denk dus dat, strikt genomen, het sjabloon:authority control geen rol heeft in het daadwerkelijke authoritycontrolproces. Het is meer een uitvloeisel daarvan.

Het komt nogal eens voor dat bedrijven hetzelfde product leveren aan diverse supermarkten. Er gaat een ander stickertje op, maar in wezen is het hetzelfde. In onze Wikidatasupermarkt zijn we zo open dat we bij ieder product een bijsluiter leveren, waarin staat onder welke streepjescodes dit product in andere supermarkten (in andere catalogussen) voorkomt. Het is goed mogelijk dat die andere supermarkten ons leiden naar een veel beter product! Het sjabloon:authority control kopieert deze bijsluiter naar Wikipedia-artikelen.

Als mijn verhaal misverstanden bevat hoor ik het graag. En anders hoop ik dat andere gebruikers hier wat aan hebben. Josq (overleg) 6 mei 2020 09:42 (CEST)

Hi Josq, Voorbeelden kunnen denk ik zeker helpen. Ik had er al een aantal toegevoegd aan de pagina met het schrijven. Wellicht zijn er meer voorbeelden te bedenken, wel moeten ze echt kloppen in relatie tot dit onderwerp en niet afleiden.
Een streepjescode lijkt wellicht authority control, maar is er eigenlijk een uitvloeisel van. Een streepjescode dient er namelijk voor om producten bij de kassa snel te kunnen scannen en zo het proces efficiënter te laten verlopen. Het onderliggende systeem is de Europese artikelnummering en dat is inderdaad een vorm van authority control: de objecten zijn vastgelegd in een database met een bepaalde code. Dit zou denk ik een voorbeeld kunnen zijn om te benoemen.
Het Burgerservicenummer, opvolger van het sofinummer, is eigenlijk ook een vorm van authority control. Doordat alle gegevens aan één nummer worden gekoppeld wordt er fraude bijvoorbeeld voorkomen. Maar er is wel een wezenlijk verschil, omdat het niet een openbare database betreft en ook nog eens privacygevoelig is. Daarom denk ik niet geschikt om te gebruiken als voorbeeld.
Op Wikimedia-projecten begint het proces van authority control al bij de keuze van een titel van een nieuw artikel. De titel moet eenduidig zijn, niet verwarrend, gangbaar, etc, en indien er twee onderwerpen zijn met dezelfde naam hebben we daar een procedure voor: een titel met haakjes en de doorverwijspagina. Tussen de verschillende Wikipedia's ontstond er al snel de behoefte om de City of Brussels (niet te verwarren met Brussels) te koppelen aan Brussel en begon men met interwikilinks die artikelen over hetzelfde onderwerp in verschillende talen aan elkaar koppelden. In het begin was dit nog schaalbaar, maar met het groter groeien ontstonden er problemen. Eveneens kwam daar nog Wikimedia Commons bij, waarbij we Wikipedia-artikelen koppelen aan Commons-categorieën. Om het moeizame werk met interwikilinks op te lossen kwam er 7,5 jaar geleden Wikidata.
Hoewel Wikipedia-artikelen met hun titels redelijk stabiel waren, is het werken met de Q's van Wikidata nog stabieler en betrouwbaarder. Voor binnen Wikimedia werkt het beter, maar voor buiten Wikipedia al helemaal. Volgens mij is niet alleen de interne toewijzing van identificatoren een onderdeel van het proces, maar is ook de koppeling van de ene database aan de andere van belang en dan werkt een Q veel beter dan een mogelijk veranderende paginatitel. Zie bijvoorbeeld VIAF over Annie M.G. Schmidt met rechts een diagram dat de koppelingen tussen catalogi/databases laat zien. Voor de interne regeling van authority control is het sjabloon niet nodig, maar voor de koppeling met externe catalogi en databases is dat wel zinvol.
De vergelijking met supermarkten vind ik wat lastig, maar het klopt dat we als het ware in de kleine lettertjes van het product vermelden onder welk nummer het elders te vinden is. Door middel van die links kan er sneller meer informatie gevonden worden en kunnen Wikipedia-artikelen uitgebreid of bijgewerkt worden. Groetjes - Romaine (overleg) 6 mei 2020 13:44 (CEST)

Bibliografische informatie fors uitgebreid[bron bewerken]

In de voorbije week tijd zijn meer dan 75.000 auteurs op Wikidata gekoppeld aan hun equivalente pagina in de Nationale Thesaurus voor Auteurs (NTA) van de Nederlandse Koninklijke Bibliotheek. Dit werk is uitgevoerd door de bot van Multichill, waarvoor dank! Deze koppeling was mogelijk doordat in zowel Wikidata als de NTA er de VIAF-code was toegevoegd. Hierdoor is (automatisch) de bibliografische informatie (authority control) op veel Wikipedia-artikelen uitgebreid. Romaine (overleg) 21 mei 2020 17:52 (CEST)

Meer uitbreiding gewenst[bron bewerken]

De bovenstaande koppeling was mogelijk doordat er reeds een identificatiecode van VIAF aan het item op Wikidata was toegevoegd. Op een heleboel artikelen over Nederlandstalige schrijvers en illustratoren ontbreekt echter die VIAF-code en de NTA-code van de Koninklijke Bibliotheek, zodat die ook niet in het sjabloon op nl-wiki getoond wordt. Uitbreiding is dus nodig, dit koppelen dient handmatig te gebeuren en jouw hulp is daarbij van harte welkom!

Toevoegen is eenvoudig via de volgende stappen:

  • Stap 1: Ga naar deze pagina, klik links op Play-icoontje, en kies een willekeurige auteur.
    • Merk op: in de lijst staan ook journalisten en scenarioschrijvers, deze auteurs hebben waarschijnlijk geen boek geschreven/geïllustreerd en staan daarom wellicht niet in de NTA. (kies dan een ander)
    • Voorbeeld: Ik koos voor Vrouwke Klapwijk.
  • Stap 2: Ga naar http://opc4.kb.nl/ (of https://www.kb.nl/ ) en zoek via het zoekvenster op de uitgekozen naam. Er verschijnen dan titels van boeken die mogelijk door de door jouw uitgekozen auteur geschreven of geïllustreerd zijn. Kies een boek waarvan je zeker bent dat die door deze persoon geschreven/geïllustreerd is. (Kijk eventueel op het Wikipedia-artikel hiervoor of de website van de auteur.)
    • Voorbeeld: Zoekende op Vrouwke Klapwijk kom ik op deze pagina en ik weet zeker dat het bovenste boek (Op reis met Abraham) van haar hand is.
  • Stap 3: Op de pagina van het boek staat als auteur/illustrator een of meerdere namen, klik op de naam van wie je zocht. (Staat de gezochte naam er niet bij: zoek dan een ander boek.) De url die je dan krijgt eindigt op REL?PPN=... met op de plaats van de puntjes de NTA-code. Kopieer die code.
  • Stap 4: Ga naar de Wikidata-pagina over de uitgekozen persoon. Voeg daar onderaan het kopje Verklaringen of Identificatiecodes de NTA-code toe.
    • Uitgebreidere uitleg voor toevoegen op Wikidata: Klik op verklaring toevoegen, type daar NTA, selecteer NTA-identificatiecode, voeg daarachter de code in en klik publiceren.
  • Stap 5: Open de link van de NTA-code en je komt zo uit op de pagina van de Koninklijke Bibliotheek over deze auteur. Op deze geopende pagina staat ergens een link <http://viaf.org/viaf/...> met op de puntjes de VIAF-code. Kopieer die VIAF-code en voeg die toe op Wikidata.

Nu kun je op het artikel over deze persoon op Wikipedia onderaan de pagina (maar boven de eventuele defaultsort en categorieën) {{Authority control}} toevoegen. Romaine (overleg) 21 mei 2020 17:52 (CEST)

Naamgeving pagina/sjabloon[bron bewerken]

Op deze pagina vindt er momenteel een discussie plaats over wat de naam van het sjabloon (en deze pagina) zou moeten zijn. Input van goede ideeën is gewenst. Romaine (overleg) 5 okt 2020 01:17 (CEST)

Wikidata-id[bron bewerken]

Tussen alle identifiers ontbreekt momenteel de qid van WIkidata. Die zou ik hier wel verwachten in het overzicht. Hannolans (overleg) 23 okt 2020 11:47 (CEST)

Hi @Hannolans: dat is een interessante opmerking. Het toevoegen van het Wikidata-qid voelt een beetje als een sjabloon met Droste-effect; alle verwijzingen die in het sjabloon bij een artikel getoond worden komen immers van Wikidata. ou je het Q-id dan verwachten bovenaan het sjabloon - zoals bij het {{Book}} sjabloon op Commons (zie voorbeeld) - zodat het ook zichtbaar is wanneer ingeklapt? Of juist - nadat het sjabloon is opengeklapt - ergens bovenaan/onderaan het blok met de informatie naar de andere informatiepagina's? Misschien in een soort 'data afkomstig van wikidata' melding waarbij 'wikidata' dan verwijst naar het WD-item van het artikelonderwerp? Vragen, vragen, vragen. Groet, Ecritures (overleg) 23 okt 2020 22:59 (CEST)
Volgens mij moeten we het qid niet anders behandelen dan een viaf-id en in die lijst opnemen. Het gaat er om eindgebruikers een lijst met nuttige ids te geven ter identificatie. Een conservator kan bijvoorbeeld de lijst gebruiken om hun vervaardigers aan te vullen met ids zoals ULAN, RKD en VIAF, dan zou het heel jammer zijn als ze niet ook het Wikidata-ID meenemen. Hannolans (overleg) 23 okt 2020 23:43 (CEST)
Je bedoelt dus dat het tussen de andere id's moet staan? Ecritures (overleg) 24 okt 2020 00:36 (CEST)

Andere sjablonen[bron bewerken]

Gezien dit sjabloon, zullen andere sjablonen zoals {{Link VIAF}} in de toekomst misschien verdwijnen? Mvg, Flag of Belgium (civil).svg TheDragonhunter | Vragen? 30 jan 2021 17:31 (CET)

In de meeste gevallen denk ik dat de functie die het VIAF-sjabloon had nu overgenomen is door {{Bibliografische informatie}}. Daarmee is nog eens extra vermelden bij de externe links van VIAF als dubbel en overbodig. Dat zou op die artikelen denk ik aangepast kunnen worden door de losse VIAF daar weg te halen. Romaine (overleg) 3 feb 2021 03:19 (CET)