Overleg Wikipedia:Wikiproject/Wist je dat/Weetjes/Wetenschap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Voorstellen[bewerken]

Tips
  • Eén vragende zin
  • Kort en interessant
  • Weetjes uit artikels
  • Betrouwbare bronnen
  • Geen jargon
  • Afsluiting: {{G|naam}}
richtlijnen

Nieuwe voorstellen kunnen hieronder geplaatst worden. Zorg dat ze voldoen aan de richtlijnen. Gebruik het sjabloon {{G}} in plaats van je handtekening: vul in {{G|naam}} je gebruikersnaam in (eventueel kun je met |afb=bestandsnaam een afbeeldingsuggestie toevoegen). Iedereen mag voorstellen aanpassen. Algemeen overleg kan onderaan de pagina gevoerd worden. Indien artikels meer dan 48 uur een bron missen of na twee weken niet zijn goedgekeurd worden voorstellen doorverwezen naar het kwaliteitsteam. Oud overleg over de voorstellen is hier te vinden.

Wist je dat...

  1. een mens gemiddeld tussen de 90.000 en 150.000 hoofdharen heeft? Hand combed hair.JPG (Riki, Lymantria)
    De bron voor dit weetje is een gebrekkig uit het Engels vertaalde reclamesite van het merk Schwarzkopf. Dat boezemt al weinig vertrouwen in. Bovendien gaat het daar alleen over het gemiddelde aantal hoofdharen bij vrouwen. Marrakech (overleg) 17 feb 2016 15:20 (CET)
    In het tabelletje worden nog twee bronnen gegeven, maar een daarvan levert een 404 op en de andere bestaat uitsluitend uit het woordje 'knack' (waarmee ongetwijfeld op de website knack.be gedoeld wordt, maar een precieze url staat er niet). Als ik google op aantal haren op hoofd kom ik de gegeven aantallen overigens wel op meer plekken tegen. Richard 17 feb 2016 15:36 (CET)
    De link naar Knack zou nu ok moeten zijn. Riki (overleg) 30 okt 2016 13:17 (CET)
    Er staat nu een link, maar die link spreekt het weetje tegen: volgens het artikel op Knack heeft een mens gemiddeld 100 à 150 duizend hoofdharen. Vergeleken met de aantallen die in het artikel op Wikipedia genoemd worden, zou een conclusie zijn dat roodharigen volgens Knack niet bestaan. Foute conclusie uiteraard, maar ik denk dat het weetje er niet beter op wordt. Richard 31 okt 2016 16:37 (CET)
  2. ... AltaVista gedurende een deel van de jaren negentig een populairdere zoekmachine was dan Google? (De Wikischim)
    In AltaVista wordt het niet genoemd, in Google kan het afgeleid worden uit de zin Al snel verdrong Google AltaVista en werd het 's werelds populairste zoekmachine, maar bebrond is het ook daar niet. Richard 9 mei 2016 10:55 (CEST)
  3. ... een deel van internet helemaal niet vindbaar is voor zoekmachines? (De Wikischim)
    Ik zou het woord 'helemaal' weglaten. Verder bevat het artikel 'zoekmachine' alleen een literatuurlijst en geen bronnen. Het artikel 'dark web' bevat wel bronnen, maar niet voor de voor dit weetje belangrijkste zin, de openingszin van het artikel: Het dark web is een onderdeel van het wereldwijde web dat niet rechtstreeks vindbaar is voor de zoekmachines. Die moet te vinden zijn, lijkt me. Richard 29 jul 2016 16:51 (CEST)
  4. ... aluminium het meest voorkomende metaal op aarde is? (JP001)
    In het artikel aluminium lees ik "Aangezien aluminium een tamelijk onedel metaal is, komt het niet in pure vorm in de natuur voor." terwijl het weetje beweert dat het het meest voorkomende metaal is. Daar klopt dus iets niet, denk ik. Mvg, Trewal 5 jan 2017 01:51 (CET)
    Niet in de natuur, nee. JP001 (Overleg) FSM Logo.svg 5 jan 2017 12:15 (CET)
    Als het niet in de natuur is, waar op aarde komt het dan wel als metaal zo veel voor, dat het in totaal het meest voorkomende metaal op aarde zou zijn? En welke bron(nen) zijn daarvoor in de gelinkte artikelen te vinden? Mvg, Trewal 5 jan 2017 13:37 (CET)
    Het hoeft niet in zuivere vorm voor te komen natuurlijk. Ik heb zelf overigens begrepen dat ijzer het meest voorkomende metaal zou zijn (de Aardkern, en vooral de binnenkern, bevat nogal wat ijzer). Richard 5 jan 2017 15:36 (CET)
    Ja, ijzer is veruit het meest voorkomende element op aarde. In de samenstelling van de aarde neemt ijzer zo'n 32% van de gehele aardmassa voor zijn rekening, zuurstof 30%, silicium 15%, magnesium 14%, en de overige 9% wordt door de andere elementen gevormd. Het aandeel aluminium is minder dan 1,5%. Dus ook zo bekeken is aluminium zeker niet het meest voorkomende metaal op aarde. Mvg, Trewal 5 jan 2017 16:22 (CET)
  5. ... Stephen Hawking overleden is op 14 maart, de geboortedag van Albert Einstein? Davinho (overleg) 23 apr 2018 09:01 (CEST)
    Er is op zich geen speld tussen te krijgen, maar ik vind hem wel erg triviaal... Richard 5 jun 2018 10:06 (CEST)
    Ik vind deze juist heel sterk, eigenlijk. Gewoon goedkeuren wmb. De Wikischim (overleg) 5 jun 2018 10:40 (CEST)
    Het spijt me, maar ik ben het eens met Richard, niet geschikt. Gewoon een kans van 1 op 365. Weinig bijzonders aan. Vr groet Saschaporsche (overleg) 5 jun 2018 19:57 (CEST)
  6. ...
  7. ...
  8. ...
  9. ...
  10. ...
  11. ...
  12. ...
  13. ...
  14. ...

Algemeen overleg[bewerken]

Morsecode[bewerken]

Hij is al goedgekeurd, maar over het weetje

... de Nokia-beltoon die klinkt als een sms wordt ontvangen (3 korte piepjes, 2 lange en weer 3 korte) de morsecode is voor de letters sms? (Riki, Lymantria)

het volgende: is dit de beltoon? Is het überhaupt een beltoon? En is het specifiek voor Nokia-telefoons? Richard 13 apr 2015 15:26 (CEST)

Had wat herwoord mogen worden
... Nokia een waarschuwingssignaal voor een ontvangen sms heeft, dat de morsecode is voor de letters sms (3 korte piepjes, 2 lange en weer 3 korte)?
Zoiets? Lymantria overleg 17 apr 2015 22:50 (CEST) PS Volgens mij mag je een weetje wat je niet goed vindt gewoon onder de voorstellen hierboven terugplaatsen. Dat is effectiever.
Had ik wellicht beter kunnen doen. Daar het zelfs al op een datum gezet was, aarzelde ik in dit geval. Ik zou er zelf inderdaad liever dat van maken waarin ik jouw versie gewijzigd heb. Richard 17 apr 2015 23:06 (CEST)
Uitgevoerd Uitgevoerd Lymantria overleg 18 apr 2015 08:57 (CEST)
Dank je wel! Richard 18 apr 2015 10:21 (CEST)

Mpemba-effect[bewerken]

13 mei gaat een weetje gebruikt worden dat berust op het Mpemba-effect. Zowel in het weetje als in het artikel staat de tekst dat warmer water onder bepaalde omstandigheden eerder bevriest dan kouder water. Moet dat niet zijn sneller bevriest? Verderop in het artikel wordt het ook op die manier verwoord. Richard 16 apr 2015 11:39 (CEST)

Ik zie het punt niet. Als het sneller bevriest, is het eerder bevroren. Lymantria overleg 17 apr 2015 22:55 (CEST)
Niet helemaal waar. Als het een kwartier minder lang nodig heeft om te bevriezen, maar een half uur later begint met afkoelen, is het per saldo nog steeds een kwartier later bevroren. Richard 17 apr 2015 23:08 (CEST)
Het uitgangspunt zal natuurlijk moeten zijn dat het het proces bij beide tegelijkertijd start. En volgens mij zijn eerder en sneller dan uitwisselbaar. Ymnes (overleg) 18 apr 2015 15:54 (CEST)
Dan wel, maar dat staat er in het weetje niet bij (het moet tenslotte 'kort' blijven). Door 'sneller' te gebruiken, klopt het in ieder geval. Ook in het artikel over het Mpemba-effect staat een keer Blijkbaar heeft het warmere water andere eigenschappen dan het koudere water waardoor het sneller bevriest. Persoonlijk lijkt me dat gewoon nauwkeuriger. Richard 20 apr 2015 16:49 (CEST)
Wijzig het gerust, want zoals je al aan de reacties van Lymantria en mij ziet, zien wij niet zoveel verschil. Ymnes (overleg) 20 apr 2015 19:01 (CEST)
Uitgevoerd Uitgevoerd. Richard 21 apr 2015 12:11 (CEST)

Zon in het noorden[bewerken]

  1. ... de zon in het zuidelijk halfrond 's middags in het noorden staat? (Riki)
    Ik denk dat dit weetje op de voorpagina wel past tussen een paar hersenkrakers zoals uit de wiskunde en natuurkunde e.d. omdat het bij de meeste mensen wel een reactie op zal roepen als: "oh ja, dat kan ik me wel voorstellen". De bronvermelding moet echter nog wel even in orde gemaakt worden. Ymnes (overleg) 10 apr 2015 21:19 (CEST)
    Ik heb een bron toegevoegd, hoewel ik het voor gevallen als dit een absurde regel vind. Riki (overleg) 11 apr 2015 11:13 (CEST)
    Dit weetje moet beter geformuleerd worden. Voorstel: Op het zuidelijk halfrond beweegt de zon (en de maan, de planeten en de sterren) van rechts naar links. (Op het noordelijk halfrond is die beweging van links naar rechts). Wanneer de zon op het hoogste punt staat bevindt zij zich in het noorden (in tegenstelling tot het noordelijk halfrond waar de zon op het hoogste punt in het zuiden staat). Ik ben mijn hersens hier nog op aan het kraken om het korter samen te vatten....vr groet Saschaporsche (overleg) 11 apr 2015 14:32 (CEST)
    Wat was er mis met de oorspronkelijke versie? Riki (overleg) 11 apr 2015 18:58 (CEST)
    Terechte vraag. Misschien kun je dat eerst verwoorden, Saschaporsche? Ymnes (overleg) 11 apr 2015 19:13 (CEST)
    De oorspronkelijke versie is (veel) te kort door de bocht, en niet volledig (mijn POV). Volgens mij begrijpt een meerderheid van de lezers niet wat er bedoelt wordt met de opmerking. vr groet Saschaporsche (overleg) 11 apr 2015 19:33 (CEST)
    Er zijn wel meer hele korte weetjes en ik heb gemerkt dat ze op de voorpagina goed ogen, vooral wanneer ze tussen enkele langere weetjes staan. De formulering die jij in ruil geeft, is in elk geval veel te lang. Een weetje hoeft immers niet alles te vertellen en mag gerust triggeren om het artikel te lezen. Ymnes (overleg) 11 apr 2015 19:53 (CEST)
    Ik denk juist dat de oorspronkelijke versie heel goed te begrijpen is, en de gewijzigde versie helemaal niet. Ik bedenk nu wel dat de oorspronkelijke versie ervan uitgaat dat lezers zich in het noordelijk halfrond bevinden, waardoor bijvoorbeeld Surinaamse lezers verwaarloosd worden. Daarom dit voorstel: ... de zon in het noordelijk halfrond 's middags in het zuiden staat en in het zuidelijk halfrond in het noorden? Riki (overleg) 12 apr 2015 15:14 (CEST)
    De evenaar ligt veel zuidelijker dan je zou verwachten, want ook Suriname ligt nog op het noordelijk halfrond. Als Saschaporsche verder niet meer reageert, wil ik voorstellen om gewoon je eerste weetje weer terug te plaatsen. Ymnes (overleg) 12 apr 2015 15:21 (CEST)
    De verbeterde versie van Riki ( maar licht aangepast) zou ik willen goedkeuren ... de zon in het noordelijk halfrond om 12 uur plaatselijke tijd in het zuiden staat en in het zuidelijk halfrond in het noorden?
    Niet alleen om 12 uur, zo'n beetje de hele dag. Maar ook dan denk ik dat de uitbreiding niet veel zin heeft, omdat zo ongeveer alle Nederlandstalige lezers zich op het noordelijk halfrond bevinden. Ymnes (overleg) 12 apr 2015 16:53 (CEST)
    Dan begrijp je niet wat er met dit weetje bedoelt wordt. Saschaporsche (overleg) 12 apr 2015 20:54 (CEST)
    Jawel hoor. Ten zuiden van de lijn Oost-West is alles zuidelijk. Ik had trouwens liever gehad dat je inhoudelijke argumenten geeft, in plaats van de glazen bol ter hand te nemen. Je weet namelijk niet wat ik begrijp en vragen staat vrij. Het weetje zoals die op het laatst is geformuleerd is zo'n inkopper, dat iedereen zal antwoorden: natuurlijk weet ik dat wel. Daarom dat ik dit weetje liever in de eerste aanleg goedgekeurd zie. Een weetje mag prikkelen en hoeft niet meteen het hele verhaal te vertellen. Daar voldoet de laatste versie naar mijn indruk te weinig aan. Ymnes (overleg) 12 apr 2015 22:39 (CEST)
    Pardon? Dus alle kompaskoersen tussen 091 en 269 zijn een zuidelijke koers?? Rare definitie van Koers Zuid heb jij.. Saschaporsche (overleg) 12 apr 2015 23:07 (CEST)
    Al die koersen (WZW, ZW, ZZW, Z, ZZO, ZO, OZO) zijn inderdaad zuidelijk (want hebben een zuidelijke component), in tegenstelling tot de koersen die een noordelijke component hebben (WNW, NW, NNW, N, NNO, NO, ONO). Het gaat hier niet over een specifieke koers maar over een veel vagere richtingaanduiding, zoals die ook geldt voor bijvoorbeeld het zuidelijk halfrond (dat niet slechts uit de zuidpool bestaat, maar uit alle plaatsen op aarde waar je hoofd naar een zuidelijk richting wijst en niet naar een noordelijke. Wat is er in hemelsnaam "raar" aan om dat zuidelijk te noemen? Mvg, Trewal 12 apr 2015 23:34 (CEST) PS. de formulering van Riki is prima, alleen zou ik niet spreken van "in het zuidelijk halfrond" maar van "op het zuidelijk halfrond". Mvg, Trewal 12 apr 2015 23:34 (CEST)
    Lees de bron: [1], In het zuidelijk halfrond komt de zon (en de maan, de planeten en de sterren) op in het oosten. Het hoogste punt wordt echter bereikt in het noorden.....en kijk hoe het daar geformuleerd staat. Bovendien, waarom zou je iets onduidelijk vermelden als het ook duidelijk kan! Saschaporsche (overleg) 13 apr 2015 08:30 (CEST)
    Compromisvoorstel: ... de zon op het zuidelijk halfrond, net als op het noordelijk halfrond, opkomt in het oosten, maar daarna naar het noorden draait?
    Noordelijk halfrond heeft dan nog even een bron nodig. Lymantria overleg 13 apr 2015 15:05 (CEST)
    Lichte aanpassing zou ik dan willen doen: ... de zon op het zuidelijk halfrond, net als op het noordelijk halfrond, opkomt in het oosten, maar daarna (linksom) door het noorden naar het westen draait.
    Zoiets? Saschaporsche (overleg) 13 apr 2015 15:17 (CEST)
    Zonder haakjes s.v.p., maar verder vind ik het goed. Nu de rest nog. Lymantria overleg 13 apr 2015 15:19 (CEST)
    Noordelijk halfrond heeft nog geen bronvermelding, maar dat kan ook weggelaten worden. Linksom voegt verder niets toe en kan daarom eveneens weggelaten worden. Dat zou het volgende opleveren:
    ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna naar het noorden draait? (Riki)
    De credits horen Riki vanzelfsprekend toe, want hij kwam ermee. Ymnes (overleg) 15 apr 2015 18:28 (CEST)
    Steun Steun Mvg, Trewal 16 apr 2015 10:37 (CEST)
    ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna door het noorden naar het westen draait? (Riki) Kleine aanvulling, anders het feit niet compleet. Vr groet Saschaporsche (overleg) 17 apr 2015 11:45 (CEST)
    Het gebruikte weetje ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna naar het noorden draait? is onvolledig (de zon draait immers verder door naar het westen en stopt niet in het noorden), daarom heb ik op op "wist je dat 1 november" dit weetje vervangen door een ander weetje. Gelieve nogmaals om dit weetje qua tekst aan te passen. vr groet Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 11:25 (CEST)
    Er is niets mis met dit weetje. Het weetje gaat puur over de richting waarin de zon na opkomst in het oosten draait, niet over wat er daarna gebeurt. Uitbreiding met "en daarna verder naar het westen" maakt het weetje niet volledig, want ook in het westen stopt de zon niet. Zo'n uitbreiding zou ook de essentie van het weetje onduidelijker maken want levert alleen extra ruis. Mvg, Trewal 5 aug 2015 11:39 (CEST)
    Er is wel iets mis met dit weetje. De zon "maakt geen beweging naar het noorden". Maar vanuit de waarnemer gezien maakt de zon een beweging (op het zuidelijk halfrond linksom op het noordelijk halfrond rechtsom richting het westen). Als er nou zo iets zou staan zou ik er geen moeite mee hebben. Nu is het weetje compleet onvolledig, en dus voor mensen die er geen snars van begrijpen totaal verwarrend. Gaarne eerst consensus over dit weetje voordat het geplaatst wordt vr groet Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 11:53 (CEST)
    Dit is oud overleg! Er was in april al consensus over dit weetje, alleen jij lijkt er moeite mee te hebben. Bewegen is bovendien altijd relatief, dus op het zuidelijk halfrond draait de zon wel degelijk van oost naar noord. Juist voor leken is dat de manier waarop er naar de beweging van de zon gekeken wordt, vanuit het eigen standpunt bezien. Niets verwarrends aan dus. Mvg, Trewal 5 aug 2015 12:00 (CEST)
    Na dubbel bewerkingsconflict (en daardoor overlappend met beiden): er staat inderdaad nergens dat de zon als hij in het noorden aangekomen is stopt. Overigens zitten we nu in 'oud overleg' te overleggen (niet handig als je het mij vraagt) en is het weetje (terecht) bij 'goedgekeurd' blijven staan. Als je voor volledig zou willen gaan, moet er nog veel meer bij (al is het maar dat het hier het schijnbare draaien van de zon betreft), maar dat gaat veel te ver voor zo'n weetje (dat m.i. vooral bedoeld is om de nieuwsgierigheid te prikkelen). Richard 5 aug 2015 12:03 (CEST)
    (na bwc) Ik bestrijd dat er consensus over was! (zoveel deelnemers waren er overigens ook niet aan de discussie). Naar mijn mening streven we op wikipedia naar kwaliteit. Dit weetje is ondermaats aangezien het compleet onvolledig en verwarrend is! Ik kan me hier boos over maken dat men dit niet wil zien. Dit weetje kan veel beter (=completer) omschreven worden. Ik zou dit weetje graag voorleggen op Wikipedia:Overleg gewenst, maar ik kan niet direct linken naar deze discussie. Ik ga even nadenken hou dat wel zou kunnen. vr groet Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 12:10 (CEST)
    Het weetje is al in april goedgekeurd na uitgebreid overleg. Om dan 4 maanden nadat het goedgekeurd was en dit overleg als oud overleg was geplaatst zaken naar je eigen POV terug te gaan draaien zonder daar zelf eerst overleg over te starten, daar kan ik me nou erg boos over maken. Als je opnieuw overleg wilt starten om te kijken of er behalve alleen jijzelf ook anderen jouw POV aanhangen, dan ga je gang na daar over nagedacht te hebben, maar laat intussen de goedgekeurde zaken gewoon staan zoals ze waren en ga niet je eigen POV doordrukken in een BWO. Zie ook melding op je OP. Mvg, Trewal 5 aug 2015 12:18 (CEST)
    Ik heb op "Overleg gewenst" een oproep gedaan voor deelname aan de discussie. Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 12:22 (CEST)
    Voordat er een bewerkingsoorlog ontstaat. Iedere gebruiker mag weetjes afkeuren door ze terug naar Voorstellen op de overlegpagina te verplaatsen en overleg te starten (zie procedure bovenaan de pagina). Dus het weghalen van een weetje uit de lijst mag, verplaatst het dan wel even naar de voorstellen hierboven en vervang hem op de betreffende dagpagina. Liever dat we wat langer praten over een goed weetje dan dat we iets missen. Mvg, Taketa (overleg) 5 aug 2015 12:30 (CEST)
    Ik heb dit stukje even uit 'oud overleg' gehaald. Richard 5 aug 2015 13:28 (CEST)
    Misschien is het toch beter om dit voornamelijk oude overleg over een andere vorm van het weetje onder 'oud overleg' te laten staan? Want daar wordt elders al naar verwezen (op WP:OG bijvoorbeeld). Als Gebruiker:Saschaporsche er opnieuw overleg over wil voeren, dan kan hij dat doen door het huidige goedgekeurde weetje opnieuw ter discussie te stellen onder het kopje voorstellen hierboven. Dat is namelijk zoals Taketa aangeeft de te volgen procedure. Mvg, Trewal 5 aug 2015 13:37 (CEST)
    Nadat deze hernieuwde discussie afgerond is, kan hij m.i. prima terug. In een eigen kopje is het wel zo eenvoudig om er op te reageren. Richard 5 aug 2015 13:48 (CEST)

opnieuw overleg[bewerken]

  1. Ik ga even niet in op de manier waarop dit balletje opnieuw aan het rollen is geraakt. Even de geschiedenis. Sascha heeft op 17 april (zie boven) al aagegeven dat hij bezwaren tegen de tekst had. Dat was overigens wel daags ná de goedkeuring, die mogelijk gedaan werd terwijl het overleg erover volgens Sascha kennelijk nog niet afgerond was. Met Sascha's opmerking is vervolgens niets meer gedaan en hij is er zelf ook niet meer op teruggekomen.
    De vraag die er nu ligt is simpel: kan het weetje anders verwoord worden en zo ja, móét dat dan ook? Het antwoord op het eerste deel lijkt me even simpel: ja, het kan. Laten we over het tweede deel nu even rustig met elkaar praten. Richard 5 aug 2015 13:48 (CEST)
    Saschaporsche heeft inderdaad op 17 april een kleine aanvulling voorgesteld in het toen al als 'oud overleg' gemarkeerde overleg. Een echt bezwaar heeft hij toen echter niet duidelijk aangegeven tenzij je "anders het feit niet compleet" als echt bezwaar opvat. Zijn nu genoemde bezwaar "de zon draait immers verder door naar het westen en stopt niet in het noorden" wordt met de door hemzelf voorgestelde aanvullende tekst, dat de zon door het noorden naar het westen draait, echter ook niet "opgelost" want de zon stopt ook niet in het westen. Die extra aanvulling maakt het weetje in Saschaporsches ogen dus ook niet "compleet". Wat die extra aanvulling wel doet, is de aandacht afleiden van waar het in dit weetje om gaat: dat de zon op het zuidelijk halfrond naar het noorden draait en niet naar het zuiden zoals op het noordelijk halfrond. Dat de zon daarna doordraait naar het westen, achter de horizon verdwijnt, 's nachts achter de aarde doordraait om daar 's morgens weer in het oosten op te komen, hoeft allemaal niet in dit weetje aangegeven te worden. Dat is namelijk ook op het noordelijk halfrond het geval en niet slechts specifiek voor het zuidelijk halfrond waar dit weetje over gaat. Ook hoeft in het weetje niet vermeld te worden dat de schijnbare draaiing van de zon een gevolg is van de draaiing van de aarde om haar eigen as. Wie naar die "volledigheid" zoekt, kan dat via de in het weetje gegeven links naar bijbehorende artikelen in via andere links in die artikelen verder nalezen. Het weetje dient er alleen voor om de lezer te prikkelen en hem naar die vollediger beschrijving in de rest van de encyclopedie te lokken. Dat doe je juist niet door een lang en volledig verhaal in het weetje te proppen, maar door kort en duidelijk de pointe (het weetje) aan te geven en te linken naar een artikel waar meer informatie is te vinden. Daarom vind ik de goedgekeurde vorm van het weetje juist beter dan de door Saschaporsche voorgestelde aanvulling. Mvg, Trewal 5 aug 2015 14:21 (CEST)
    Het feit waar ik tegen bezwaar maak is dat de zin ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna naar het noorden draait? suggereert dat de zon niet verder draait. Tuurlijk snap ik dat een weetje kort en bondig moet zijn, maar dit weetje KAN beter door een andere formulering.
    • ... de zon op het zuidelijk halfrond ook in het oosten opkomt, maar daarna door het noorden naar het westen draait?
    • ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna (vanuit de waarnemer gezien) linksom door het noorden naar het westen draait?
    • ... de zon ook op het zuidelijk halfrond -in tegenstelling tot het noordelijk halfrond- na opkomst in het oosten door het noorden naar het westen draait?
    • ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna om 12 uur "lokale tijd" in het noorden in de hoogste stand te staan en dan in het westen onder te gaan?
    al die formuleringen zijn completer dan de nu gesuggereerde tekst (mijn POV). vr groet Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 14:44 (CEST)
    Dat de zon om 12 uur lokale tijd de hoogste stand bereikt, is overbodig te vermelden (en niet helemaal juist: je hebt het dan over zonnetijd en niet over kloktijd). De oorspronkelijkste formulering (wist je dat de zon in het zuidelijk halfrond 's middags in het noorden staat?) werd door jou ook al direct als (veel) te kort door de bocht, en niet volledig (mijn POV) weggezet. Toch geeft die versie de essentie al aan. Wat jij het belangrijkst lijkt te vinden is het vermelden van het feit dat de zon ook op het zuidelijk halfrond in het westen ondergaat. Dan kun je er ook iets als
    ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt en in het westen ondergaat, maar het hoogste punt niet in het zuiden maar in het noorden bereikt?
    van maken. Richard 5 aug 2015 14:59 (CEST)
    Die formulering van Richard kan ik me (in principe) best in vinden. Behalve dan dat "zenith" want op dat zenit lemma staat: Soms wordt in de volksmond de hoogste stand van de zon midden op de dag aangeduid als zenit. Men zegt dan dat de zon "in het zenit staat". Dit is per definitie alleen mogelijk op plaatsen die zich op of tussen de keerkringen bevinden (23,45° noorder- en zuiderbreedte) en dan nog alleen op een per breedtegraad verschillende datum.
    Vandaar de door mij gekozen formulering "lokale tijd" (of plaatselijke tijd) want dat is de tijd (per lengtegraad!) dat de zon op zijn hoogste punt staat aan de hemel. vr groet Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 15:06 (CEST)
    Voordat we het weetje gaan optuigen met extra zaken, eerst nog even terug naar het bezwaar van Saschaporsche. Waarom stel je dat het huidige weetje suggereert dat de zon niet verder draait? Als je dat werkelijk denkt, dan geldt dat natuurlijk evenzeer voor jouw alternatieven: die zouden dan ook suggereren dat de zon naar het westen draait en dan daar stil aan de hemel blijft staan. Die suggestie lijkt me wel heel erg ver gezocht. Er wordt namelijk in het geheel niets gezegd noch gesuggereerd over het verdere verloop van de zon. Er wordt slechts gezegd dat de zon bij opkomst in het oosten in noordelijke richting draait (een beweging, geen eindpunt) en dat is precies de pointe van dit weetje. De rest (waar de zon om 12 uur is, waar hij ondergaat, wat er daarna gebeurt) is alleen maar extra ballast die de pointe doet ondersneeuwen, want dat is allemaal niet specifiek voor het zuidelijk halfrond, maar geldt evenzeer voor het noordelijk halfrond. Die rest kan via links naar artikelen gevonden worden, voor wie daarin geïnteresseerd is. Mvg, Trewal 5 aug 2015 15:16 (CEST)
    @Sascha: 'plaatselijke tijd' is een kloktijd, onderhevig aan tijdzones en zelfs aan zomer- en wintertijd. Nogmaals: je bedoelt zonnetijd. Dat is wat anders.
    @Beiden: ik heb zelfs met het oorspronkelijkste weetje nauwelijks problemen. Ik zou alleen (zoals in latere versies ook gedaan is) op het halfrond in plaats van in het halfrond gebruiken. Ook met het weetje zoals het een paar maanden geleden goedgekeurd is ben ik tevreden. Wat ik al eerder zei: dat de zon in het noorden 'stopt met draaien' wordt nergens beweerd en volgens mij evenmin gesuggereerd. Richard 5 aug 2015 15:24 (CEST)
    Ook jij bedoelde niet het zenit maar het culminatiepunt, Richard! Gebruik van begrippen als culminatie en zonnetijd, die eigenlijk niets met het weetje zelf te maken hebben, maakt het de lezer echter wel veel moeilijker om in één oogopslag te begrijpen waar dit weetje over gaat. Vandaar mijn oproep: Keep it simple! Mvg, Trewal 5 aug 2015 15:32 (CEST)
    Touché. Gelukkig had ik wel het voor leken begrijpbaarder 'hoogste punt' laten zien ;) Richard 5 aug 2015 15:53 (CEST)
    Ik hoop dat zich meer mensen melden in deze discussie! @ Trewal: Als je zeker wil weten dat "de lezer het begrijpt" dan moet je zeker niet schrijven dat de zon "naar het noorden draait" (mijn POV). Maar juist een wat uitgebreider stuk tekst zodat het duidelijk is dat de zon een andere boog maakt als op het noordelijk halfrond.
    Overigens vond ik dit "ware plaatselijke tijd: de actuele zonnetijd van een bepaalde meridiaan" op deze plek. vr groet Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 16:31 (CEST)
    Met de nadruk op ware plaatselijke tijd. Overigens zal iemand die leest wist je dat de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna naar het noorden draait, toch wel snappen dat er dan kennelijk iets anders is dan wat hij/zij gewend is? Richard 5 aug 2015 16:43 (CEST)
    Maar dan kun je ook schrijven wist je dat de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna naar het oost-noord-oosten draait......
    Voor de duidelijkheid (mijn POV) is het handig om de gehele baan te beschrijven. Voor de waarnemer: van oost naar west door de noord. waarom de helft van het verhaal vertellen? vr groet Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 16:51 (CEST)
    Dat dat jouw voorkeur heeft, was allang duidelijk. Dat het dan nog steeds een half verhaal is, is ook al een aantal keren gezegd. Hij draait overigens uiteraard niet naar oostelijke richtingen, want daar komt hij juist vandaan... Richard 5 aug 2015 17:14 (CEST)
    Inderdaad. Als de zon in het oosten aan de horizon staat, dan is er door de zon een driedimensionaal assenstelsel voor te stellen, met een verticale z-as (op-neer-as), een horizontale as in de richting van waarnemer (oost-west-as) en een horizontale as loodrecht daarop (noord-zuid-as). Bij zonsopkomst beweegt de zon zich natuurlijk opwaarts op de z-as. Op het noordelijk halfrond beweegt de zon zich dan tevens zuid-waarts op de noord-zuid as; op het zuidelijk halfrond juist noord-waarts op de noord-zuid-as. Op de oost-west as beweegt de zon bij opkomst in het oosten in het geheel niet; dan zou hij immers naar de waarnemer toe komen of van hem afgaan! Je kunt dus niet net zo goed stellen dat de zon opkomt en naar het oost-noord-oosten draait. Dat zou suggereren dat de zon schuin van de waarnemer af beweegt (i.e. kleiner wordt). De zon beweegt zich echter bij opkomst in het geheel niet langs de oost-westelijke as, maar slechts langs de z-as (opkomst) en de noord-zuidelijke as (noordwaarts in dit geval). En dat is precies wat dit weetje beweert: de zon komt op en draait noordwaarts, niks meer en niks minder. Mvg, Trewal 5 aug 2015 18:01 (CEST)
    Als de zon opkomt in het (globaal gesproken) oosten en om 12 uur lokale zonnetijd in het noorden staat (zuidelijk halfrond) zal hij toch echt vanuit de waarnemer gezien de kompaskoersen tussen +/- oost en noord moeten doorlopen! Als je de richting naar de zon vanuit de waarnemer peilt zul je zien dat de koers verloopt van 080{?} naar 360 door alle streken heen! Een uitgebreidere toelichting vindt je hier Saschaporsche (overleg) 5 aug 2015 22:01 (CEST)
    Je hebt vast gelijk (afgezien van 080 en 360, en je toelichting die niet over het zuidelijk halfrond gaat maar over seizoensafhankelijke tijdsbepaling op het noordelijk halfrond...) maar het is een herhaling van zetten. Jij hebt het over windstreken waardoor de zon allemaal reist (=alle windstreken waar 'noord' in voorkomt). Wij hebben het in het weetje over de richting waarnaar de zon bij opkomst reist (=simpelweg noord). Door een hele baan te beschrijven verliest het weetje zijn pointe en maak je het weetje veel ingewikkelder dan nodig. Verdere discussie is zinloos lijkt me, want we praten volledig langs elkaar heen. Mvg, Trewal 6 aug 2015 00:47 (CEST)
    Ik sta perplex, nadat ik aantoon dat je bewering van hierboven onjuist is, is het kennelijk teveel moeite om toe te geven dat het weetje misschien wat krap door de bocht geformuleerd is, en sla je de deur naar verder overleg dicht. Maar goed, ik doe wel een poging om met anderen tot een zinnig overleg te komen. Saschaporsche (overleg) 6 aug 2015 01:08 (CEST)
    JIJ staat perplex? Waar toon je dan in hemelsnaam aan dat mijn bewering hierboven onjuist is? Gaat de zon op het zuidelijk halfrond bij opkomst niet omhoog en in noordelijke richting dan? Mvg, Trewal 6 aug 2015 01:15 (CEST) Hint: ken je het programma Stellarium? Daarmee kun je dat eenvoudig zelf nakijken: stel je locatie in op bijv. Melbourne (zuidelijk halfrond), de datum op 21-9-2015, en zie dat de zon dan precies in het oosten opkomt [2] en schuin naar linksboven beweegt [3], een combinatie van opkomend en richting het noorden dus. Stel je ook eens een helikopter voor die precies voor de zon blijft vliegen. Die helikopter stijgt op en vliegt in welke richting? Krijg jij daar iets anders uit dan naar het noorden? Mvg, Trewal 6 aug 2015 01:36 (CEST)
    Een kort verhaaltje. Twee waarnemers (A op het noordelijk en B op het zuidelijk halfrond) kijken op een mooie dag naar de beweging van de zon aan de hemel. Aan het einde van de dag spreken de twee elkaar aan de telefoon. Mooi hè, zegt A, de zon kwam op en bewoog in zuidelijke richting, nee zegt B hij bewoog in noordelijke richting na zonsopkomst! Maar dat kan toch niet concluderen beiden, want we keken beiden naar dezelfde zon! Dan kan er maar 1 conclusie zijn zegt A, die schijnbare beweging die wij waarnamen was bij jou anders als bij mij; die een en dezelfde zon waar wij vandaag naar keken bewoog vandaag in westelijke richting! Klopt zegt B. Saschaporsche (overleg) 6 aug 2015 07:53 (CEST)
    Leuk verhaaltje, maar wat wil je daarmee aangeven? Dat je het weetje wilt laten zijn dat de zon zowel op het noordelijk als het zuidelijk halfrond van oost naar west gaat? Het weetje gaat er juist om om het verschil tussen de twee aan te duiden, en dat is dat A waarneemt wat voor ons op het noordelijk halfrond gebruikelijk is dat hij na zonsopkomst in zuidelijke richting draait, terwijl B ziet dat hij daar in noordelijke richting beweegt. Dat is nu net de clou van het verhaal dat een weetje oplevert. Je hebt overigens nog geen antwoord gegeven op mijn vraag, waar je aantoont dat mijn beweringen onjuist zijn. Dat wacht ik nog even af. Mvg, Trewal 6 aug 2015 10:14 (CEST)
    Het weetje zegt nu dat de zon (op het zuidelijk halfrond) in het oosten opkomt en daarna naar het noorden draait. In Sascha's verhaaltje zegt B: hij bewoog in noordelijke richting na zonsopkomst. Zegt B dan niet hetzelfde als het weetje? Richard 6 aug 2015 11:21 (CEST)
    Richard, wat B beschrijft klopt niet! A neemt immers hetzelfde verschijnsel waar maar beschrijft dit anders. Conclusie: slechts de waarneming wordt hier omschreven, en niet wat er in werklijkheid gebeurd, de zon "draait immmers niet naar het noorden"! Vanuit de waarnemer B is de zon om 12 uur zichtbaar in het noorden. Dat zou een juiste omschrijving zijn. Vr groet Saschaporsche (overleg) 7 aug 2015 11:48 (CEST)
    Zoals al eerder opgemerkt: beschrijven van een beweging is altijd relatief. Iets wat beweegt doet dat altijd ten opzichte van iets anders. Om een beweging te beschrijven moet er altijd eerst een referentiestelsel worden gekozen. Vanuit een referentiestelsel van waarnemer B is de beschrijving "komt op en draait naar het noorden" een prima beschrijving van de werkelijkheid. Bekeken vanuit een referentiestelsel van waarnemer A geldt een andere beschrijving voor dezelfde beweging, die ook een prima beschrijving van dezelfde werkelijkheid is. In alle door jouw voorgestelde beschrijvingen is ook sprake van een relatieve beschrijving, die slechts geldt vanuit bepaalde referentiestelsels: jij spreekt ook van "de zon komt op in het oosten". Ook dat is slechts een prima beschrijving van de werkelijkheid als hij gezien wordt vanaf een met de aarde meedraaiend referentiestelsel van een waarnemer op aarde. Een persoon C die van buitenaf tegen ons zonnestelsel aankijkt heeft een heel andere beschrijving van die werkelijkheid. C ziet niet dat de zon opkomt in het oosten, maar dat de aarde om zijn as draait. Voor C is het dan ook waarnemer B die in de loop van de dag onder de zon door draait, en niet de zon die opkomt. Het weetje heeft het echter niet over referentiekaders van A of C, maar expliciet over een referentiekader "op het zuidelijk halfrond", het referentiekader van B dus, waarin de zon in het oosten opkomt en naar het noorden draait. Voor iemand die verder niets van referentiekaders of relatieve bewegingen weet, maar die zich op het zuidelijk halfrond bevindt en naar de opkomende zon kijkt, is dat de voor de hand liggende en voor iedereen begrijpelijke omschrijving van de werkelijkheid. Mvg, Trewal 7 aug 2015 13:02 (CEST)
    @Sascha: 'Vanuit de waarnemer B' wordt ondervangen door 'op het zuidelijk halfrond'. Je laatste 'vanuit de waarnemer B is de zon om 12 uur zichtbaar in het noorden' komt weer volledig overeen met de eerste versie van het weetje: 'op het zuidelijk halfrond staat de zon 's middags in het noorden'. Daar had je eerst een probleem mee en nu presenteer je het als de juiste omschrijving. Richard 7 aug 2015 14:46 (CEST)
    @Trewal Leuk verhaaltje over referentiestelsels maar uit de eerdere antwoorden die je gaf bleek al dat je zelf maar de helft begrijpt van de materie ( welke richting beweegt de helicopter? Je begrijpt mijn verduidelijking met kompaskoersen niet. ) maar dat geeft overduidelijk aan dat het voor mensen die niet thuis zijn in de materie niet overduidelijk is als je stelt "de zon draait naar het noorden". Dan neeemt men aan dat de zon zich dus verplaatst in noordelijke richting iets wat aperte ONZIN is.
    Daarom, als er een weetje wordt geschreven hoort dat geen verwarring te scheppen maar verduidelijking. Jij streeft kennelijk naar zo veel mogelijk onduidelijkheid door stug te blijven vast houden aan een slechte omschrijving van de baan van de zon. Erg jammer en ik betreur het tenzeerste dat je niet bereid bent om aan een compromis mee te werken. Saschaporsche (overleg) 7 aug 2015 14:51 (CEST)
    @Richard, mijn uiteindelijke voorkeur zou zijn een omschrijving "is zichtbaar in het noorden" Valt dat te gebruiken? Vr groet Saschaporsche (overleg) 7 aug 2015 15:01 (CEST)
    Kunnen doet er heel veel, maar je maakte in april zélf bezwaar tegen een dergelijke formulering... Richard 7 aug 2015 15:11 (CEST)
    In april had Saschaporsche echter geen bezwaar tegen de formulering dat de zon naar een kompasrichting draait, iets wat hij nu opeens "aperte ONZIN" noemt. Hij stelde toen zelf ook dergelijke formuleringen voor [4]... Mvg, Trewal 7 aug 2015 16:47 (CEST)
    Van de hier ter sprake komende bewegingen van objecten in ons zonnestelsel, rotatie van de aarde, referentiestelsels etc. begrijp ik als fysicus/geofysicus wel ietsje meer dan de helft hoor! Dus dat soort op de man gespeelde opmerkingen graag achterwege laten, Saschaporsche. Ook begrijp ik prima wat je bedoelde met je kompaskoersen, ook al waren de waardes die ja gaf niet correct: je stelde "Als je de richting naar de zon vanuit de waarnemer peilt zul je zien dat de koers verloopt van 080{?} naar 360 door alle streken heen". Dat is natuurlijk niet van 080 naar 360, maar van 090 (O) via 045 (NO), 000 (N) en 315 (NW) naar 270 (W), seizoensvariaties niet meegerekend. En 's nachts (niet waarneembaar want onder de horizon) verder van 270 (W) via 180 (Z) naar 090 (O). Zoals boven al gezegd heb jij het er met je kompaskoersen steeds over dat de zon zich gedurende de gehele dag dóór die verschillende kompaskoersen beweegt, terwijl wij zeggen dat de zon bij opkomst náár boven en náár het noorden beweegt (zie ook de twee plaatjes uit Stellarium die ik boven linkte). Dat is niet in tegenspraak met elkaar, ook al zie jij kompaskoersen blijkbaar meer als gebieden waar men door kan reizen terwijl wij het zien als richtingen waarnaar men kan reizen. Jij probeert de hele baan te bespreken, wij wijzen in het weetje slechts op het saillante aan die baan, waar bij zonsopkomst meteen duidelijk wordt wat het verschil is tussen het noordelijk en het zuidelijk halfrond. De rest van de baan is voor het weetje niet van belang (dat kan in gelinkte artikelen verder nagelezen worden). Nog maar een vraagje voor jou, ook al heb je mijn vorige vraag over de helicopter niet beantwoord (wijs eens als waarnemer aan welke kant die helicopter op vliegt; dat is wat anders dan aanwijzen waar de helicopter zich bevindt! Hij bevindt zich in het oosten en vliegt naar het noorden!). Volgens jou is de zon midden op de dag zichtbaar in het noorden. Als de zon in het oosten opkomt en rond de middag in het noorden zichtbaar is, dan draait de zon toch vanuit het oosten naar het noorden? Als 'de zon draait naar het noorden' "aperte ONZIN" is, geldt dat volgens jou dan ook voor 'de zon komt op in het oosten'? Want daarmee neemt men volgens jou aan dat de zon zich omhoog verplaatst iets wat volgens jou aperte ONZIN is... Beide bewegingen zijn echter zoals gezegd relatieve bewegingen, gezien door persoon B, beide gedaan vanuit hetzelfde, zich met de aarde meedraaiende referentiestelsel waarin B in de oorsprong staat. Geen onzin, maar feitelijke waarneming beschreven vanuit het meest voor de hand liggende referentiestelsel. Mvg, Trewal 7 aug 2015 16:34 (CEST)
    Goed dan laten we die helicopter van jou eens vliegen: "Stel je ook eens een helikopter voor die precies voor de zon blijft vliegen. Die helikopter stijgt op en vliegt in welke richting? Krijg jij daar iets anders uit dan naar het noorden? " hij vliegt van zonsopkomst tot aan zonsondergang, de afgelegde weg over de aarde plotten we in een kaart. Wat is de koers Van de geplotte lijn? Saschaporsche (overleg) 8 aug 2015 10:19 (CEST)
    Je geeft nog steeds geen antwoord op de vragen. Hier wel direct een antwoord op jouw vraag: een geplotte halfcirkelvormige lijn heeft geen koers. Een koers is een richting en een halfcirkelvormige lijn heeft geen richting. De koers (richting) van de helicopter verloopt gedurende de dag. Als de helicopter in het oosten begint met opstijgen, zet hij een linksomdraaiende koers in naar het noorden. Halverwege de dag is de helicopter in het noorden aangekomen en vliegt dan horizontaal naar het westen. Aan het eind van de dag komt de helicopter in het westen aan en landt in zuidelijke richting. De zon volgt diezelfde koers: hij komt op in het oosten en draait naar het noorden (wist je dat hij ook op het noordelijk halfrond in het oosten opkomt, maar daarna naar het zuiden draait?). In het noorden aangekomen vervolgt hij zijn baan horizontaal en naar het westen. Aan het eind van de dag is hij in het westen aangekomen, en gaat daar schuin onder richting het zuiden (hij komt dan immers uit het noorden). Heb je ook nog iets toe te voegen aan je uitspraak betreffende "aperte ONZIN"? Want ook op die vraag geef je vooralsnog geen antwoord. Mvg, Trewal 8 aug 2015 12:32 (CEST)
    Ik heb al een paar keer aangegeven dat je weinig tot geen kennis van zaken hebt. Uit je antwoorden blijkt dat overduidelijk. Bovendien ben je ook niet bereid om naar een compromis toe te werken wat dit weetje betreft, en hou je stug vast aan de tekst die te kort door de bocht is. Ik beeindig mijn discussie met jou omdat dat geen zin meer heeft. 8 aug 2015 13:47 (CEST)
    Je hebt je POV over mij gegeven ja, maar die op geen enkele manier onderbouwd. Dat begint dan aardig op een PA te lijken. Bovendien sta je nog steeds alleen met je commentaar op de huidige formulering, die in april al als compromis is gekozen. Dat compromis aanpassen is nergens voor nodig, als dat alleen is om jouw POV door te drijven. Je zou je ook gewoon neer kunnen leggen bij het compromis dat in april al is bereikt, mede op basis van wat jij toen hebt ingebracht in de discussie. Een compromis betekent niet dat iedereen maar slaafs jouw POV, die tot nu toe nog niemand steunt, tot in de laatste letter moet overnemen. Mvg, Trewal 8 aug 2015 13:52 (CEST)
Voorstel: teneinde dit voor eens en altijd op te lossen, een neutraal persoon om raad vragen: Frank Deboosere, Beweegt de zon in het zuidelijk halfrond ook van oost naar west? Glimlach Lotje (overleg) 8 aug 2015 14:41 (CEST)
Trewal is duidelijk genoeg geweest, lijkt me. Gewoon het oude weetje laten staan. Marrakech (overleg) 8 aug 2015 15:41 (CEST)
Over die bron is ook geen onenigheid, beste Lotje. Die staat ook in het artikel waarnaar door het weetje wordt verwezen, en werd in april ook al hierboven genoemd, waarna Lymantria met een compromisvoorstel kwam, wat na wat aanpassing werd goedgekeurd. Mvg, Trewal 8 aug 2015 15:46 (CEST)
Afgezien van hoe het weetje geformuleerd moet worden, is het niet eigenlijk ook gewoon fout? Alleen ten zuiden van de steenbokskeerkring staat de zon 's middags altijd in het noorden. Hoopje (overleg) 8 aug 2015 16:29 (CEST)
Klopt Hoopje, goed opgemerkt (dat had ik vannacht ook al bedacht maar nog vergeten te vermelden). Vr groet Saschaporsche (overleg) 8 aug 2015 16:38 (CEST)
Het weetje zegt ook niet dat de zon op het hele zuidelijk halfrond in het oosten opkomt en 's middags altijd in het noorden staat. Dat is overigens ook ten zuiden van de Steenbokskeerkring niet altijd het geval. De al genoemde seizoensinvloeden hoeven ook niet allemaal in een compact weetje van één zin te worden opgenomen, maar horen in gelinkte artikelen te worden besproken. Anders zouden we ons puur tot weetjes kunnen beperken en niet meer naar artikelen hoeven verwijzen. Mvg, Trewal 8 aug 2015 17:15 (CEST)
En? wat gaan we nu doen nu we geconstateerd hebben dat de tekst nog steeds niet klopt (zie de opmerking van Hoopje)? Saschaporsche (overleg) 10 aug 2015 13:02 (CEST)
Wat mij betreft niets, nu ik de vraag (geen constatering!) van Hoopje heb beantwoord. Mvg, Trewal 10 aug 2015 13:20 (CEST)
Een breedgedragen weetje zou toch wel mijn voorkeur hebben. Daarom stel ik opnieuw een compromis voor:
... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt en in het westen ondergaat, maar dat hij rond het middaguur in het noorden en niet het zuiden staat? (Riki)
De formuleringen "rond het middaguur" evenals "in het noorden (...) staat" zijn zoals in het artikel zuidelijk halfrond.
Ik vind overigens dat we wel moeten proberen er met zijn allen uit te komen. Constateren dat teksten niet kloppen en vervolgens niet naar een oplossing streven is bijzonder demotiverend voor een ieder. Er is in de discussie hierboven m.i. teveel de nadruk gelegd op wat er fout is in de tekst, terminologie en later in de argumenten en aanschouwelijke verhalen van de ander. Dat dient eigenlijk geen doel. Nu ontaardt het in een snauwpartij en dat is jammer. Ik zou het op prijs stellen wanneer we ons beperken te zoeken naar een goede formulering, zo goed mogelijk. Lymantria overleg 10 aug 2015 20:15 (CEST)
Aardig dat je weer een nieuw compromis voorstelt, maar ik vrees dat ook dat afgewezen zal worden als "eigenlijk gewoon fout" en wel om dezelfde reden als de huidige formulering. Laten we dan liever afwachten tot er van de kant van hen die het fundamenteel niet met de huidige formulering eens zijn een beter voorstel komt dat niet "gewoon fout" is. Als dat voorstel werkelijk beter is dan de huidige formulering, kunnen we het snel eens zijn. Mvg, Trewal 10 aug 2015 21:10 (CEST)
Dank je Lymantria, voor je poging om tot een compromis te komen! Je compromisvoorstel ... de zon ook op het zuidelijk halfrond in het oosten opkomt en in het westen ondergaat, maar dat hij rond het middaguur in het noorden en niet het zuiden staat? zou voor de volledigheid nog aangevuld moeten worden met "(behalve in het gebied tussen de evenaar en de Steenbokskeerkring, wanneer het zomer is)" Maar dat maakt het weetje wel erg lang qua tekst. Persoonlijk kan ik best leven met jouw compromisvoorstel. vr groet Saschaporsche (overleg) 10 aug 2015 23:28 (CEST)
En wat over het gebied tussen de zuidpool en de poolcirkel, waar de zon niet elke dag van het jaar opkomt en dus ook niet elke dag rond het middaguur in het noorden staat? Waar is nu opeens je bezwaar gebleven dat de formulering niet klopt? Mvg, Trewal 10 aug 2015 23:42 (CEST)
Ik dacht dat we naar een compromis aan het toe werken waren, daar probeer ik aan mee te werken. Dat houdt in dat er (wat) water bij de wijn moet. vr groet Saschaporsche (overleg) 10 aug 2015 23:56 (CEST)
Het bezwaar van Hoopje tegen de huidige formulering was dat het over het zuidelijk halfrond gaat en die formulering niet voor het hele zuidelijk halfrond geldt. Dat bezwaar onderschreef jij door je reactie van 13:02 met "wat gaan we nu doen nu we geconstateerd hebben dat de tekst nog steeds niet klopt?" Het nieuwe voorstel komt op geen enkele manier aan dat bezwaar tegemoet. Welk water is er met dit nieuwe voorstel dan bij de wijn gedaan? Mvg, Trewal 11 aug 2015 00:14 (CEST) PS. De huidige formulering is al als compromis tot stand gekomen. Bovendien zijn we hier niet met de bedoeling om water bij de wijn te doen, maar om een goede formulering te vinden. Aangezien we dit hele circus van de laatste dagen louter aan jouw interventie te danken hebben, is het toch niet teveel gevraagd als jij dan met een alternatief komt dat wél aan al jouw bezwaren tegemoet komt? Daar wachten we dan maar even op. Mvg, Trewal 11 aug 2015 08:47 (CEST)
Het is genoeg zo, Trewal. Lymantria overleg 11 aug 2015 09:03 (CEST)
Sorry Lymantria, maar mag ik niet vragen waarom Saschaporsche wel genoegen neemt met je nieuwe compromisvoorstel en niet met het oude compromis, terwijl dat nieuwe compromis op geen enkele wijze tegemoet lijkt te komen aan de bezwaren tegen het oude compromis? Ik heb daar graag duidelijkheid over, voordat er in november wéér bezwaren komen tegen dit nieuwe compromis en deze poppenkast opnieuw begint. Mvg, Trewal 11 aug 2015 09:38 (CEST)
Dan stel ik voor dat je daar een andere plaats voor zoekt. Overigens was het hoofdbezwaar van Saschaporsche dat niet werd gemeld dat de zon doordraait naar het westen, dat is wel degelijk ondervangen (ook door het voorstel van Richard van 5 aug, dat echter een technisch foutje bevatte). Lymantria overleg 11 aug 2015 09:51 (CEST)
Deze overlegpagina is bij uitstek de plaats om over bezwaren tegen weetjes te praten en om onderbouwing te vragen, Lymantria. Het lijkt er nu op dat je louter en alleen toegeeft om maar van het gezeur af te zijn. Een slecht signaal. Mvg, Trewal 11 aug 2015 10:07 (CEST)
Ik geef helemaal niets toe, ik heb geprobeerd een voorstel te doen dat acceptabel is. Compromis is wellicht een fout woord, omdat het frame van water bij de wijn daar in zit. En ja, ook om van het gezeur af te zijn, want gezeur en discussie is niet het doel van dit project, maar weetjes maken die prikkelen om het betreffende artikel te lezen. Daaraan doet het weetje in zijn huidige formulering geen afbreuk ten opzichte van het vorige en wel is tegemoetgekomen aan het bezwaar van de mogelijke interpretatie dat de zon in het noorden onder zou gaan en dat de zon zou draaien. Ik denk serieus dat we Riki nu wel voldoende hebben geplaagd met geakker over zijn weetje. Lymantria overleg 11 aug 2015 10:22 (CEST)
Bedankt voor je toelichting en voor het detecteren en afwijzen van de gebruikte framing. De huidige formulering is inderdaad geen verslechtering, zoals vorige voorstellen van Saschaporsche. Dus hier laten we het dan bij wat mij betreft. Mvg, Trewal 11 aug 2015 10:31 (CEST)

Ontbrekende links[bewerken]

Weetjes 1 t/m 3 (over zuurstof, glas en snaartheorie) ontberen nu elk een aantal relevante links vanwege het strakke beleid dat alleen bebronde artikelen gelinkt mogen worden. Ik vind dit echter zonde, zo onthou je de lezer van relevante informatie. Achteraf toegevoegde bronnen worden niet zelden weer verwijderd "omdat ze niet voor het artikel zelf zijn gebruikt". Ik zou de huidige coördinatoren nogmaals willen vragen om iets meer souplesse in dit opzicht. De Wikischim (overleg) 5 mei 2015 18:48 (CEST)

Beste De Wikischim, het antwoord is natuurlijk om hier niet mee akkoord te gaan. Dat heb ik niet bedacht, maar dit is hoe de regels bedacht zijn, en dit is je in de afgelopen 6 maanden al vaak bevestigd. Jammer, maar het is gewoon zo. Gewoon accepteren. Ymnes (overleg) 5 mei 2015 23:38 (CEST)
Ymnes, ik had deze vraag aan het huidige coördinatorenteam gesteld. Daar hoor jij niet meer bij, ik verzoek je daarom een van de coördinatoren zelf nog even te laten reageren. Jouw mening is mij allang bekend, dus die hoef je hier niet nòg eens te herhalen. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 09:05 (CEST)
Als je een vraag aan een specifieke groep gebruikers richt, is het handig dat in de vraag er bij te zetten. Verder: niet de coördinatoren maar alle gebruikers samen stellen de regels op. Een van die regels is dat weetjes onderbouwd moeten zijn met een artikel-met-bron. Als je die zuil onder de weetjes wilt wegzagen: VJVEGJG en start daar een opiniepeiling over op. De argumenten voor en tegen zijn inmiddels gegeven, verder discussiëren lijkt me weinig zinvol want het voor- en tegenkamp komen toch niet nader tot elkaar. CaAl (overleg) 6 mei 2015 10:24 (CEST)
Even voor de goede orde: dat het weetje zelf onderbouwd moet zijn staat natuurlijk volkomen buiten kijf. Het gaat me hier enkel om eventuele extra links die niet noodzakelijk zijn om het weetje als zodanig voldoende te staven. Neem ter illustratie een pagina als gas (aggregatietoestand); die link zou nog best in het huidige weetje nr. 1 op deze pagina gezet kunnen worden, maar het artikel mag van daaruit niet vindbaar zijn. Maar waarom staat gas (aggregatietoestand) dan eigenlijk zo in de hoofdnaamruimte, vraag ik me dan onwillekeurig af. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 10:43 (CEST)
En @CaAl; ik scheef hierboven juist uitdrukkelijk Ik zou de huidige coördinatoren nogmaals willen vragen..., dus ja, het stond er gewoon bij. Niet goed gezien? De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 10:44 (CEST)
Ook CaAl mag reageren. Misschien heb je het zelf niet goed gezien dat je in al die maanden eigenlijk geen enkele medestander hebt gekregen voor je punt. We willen gewoon goede weetjes die goed onderbouwd zijn en goede linken bevatten naar artikelen die voorbeeldig zijn voor Wikipedia. Dat is niet te veel gevraagd, maar daar is dit project in geslaagd. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 10:49 (CEST)
Ymnes, het is beslist niet zo dat ik in dit standpunt alleen sta. O.a. gebruiker:The Banner denkt hier ook zo over, meen ik tenminste (mocht ik me vergissen, dan kan TB dat wellicht zelf even te kennen geven). Verder denk ik dat we (in dit geval, jij en ik) over het eerste punt van "goed onderbouwd" toch gewoon hetzelfde denken. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 10:56 (CEST)
Mijn ervaring is dat de regel voor bronvermelding inconsequent wordt gehanteerd. De ene keer is "een bron" voldoende, de andere keer "moet een bron het weetje dekken". De ene keer is het voldoende wanneer de bron het weetje dekt in één artikel, de andere keer moet het weetje in zo'n beetje alle gelinkte artikelen staan, met bron. Buiten kijf staat dat een gebruikt artikel niet bronloos mag zijn maar daarna wijkt de toepassing vaak af. The Banner Overleg 6 mei 2015 11:29 (CEST)
[na bwc] DW: excuus, ik had inderdaad eroverheen gelezen dat je je vraag aan de coördinatoren richtte (wat niet wegneemt dat ik me er toch mee mag bemoeien Glimlach). Jij zal ongetwijfeld niet alleen staan in jouw standpunt en Ymnes ook niet. Zoals ik al zei: de argumenten zijn volgens mij inmiddels wel allemaal uitgewisseld; we verschillen van mening op dit punt. Op dit moment staan de 'spelregels' aan de kant van Ymnes en mij; als jij verwacht een meerderheid achter jouw standpunt te kunnen krijgen, kan je een peiling starten om de spelregels te laten wijzigen. CaAl (overleg) 6 mei 2015 11:30 (CEST)
Als ik zo de regels bekijk Weetjes dienen ondersteund te worden door minimaal 1 betrouwbare bron in het hoofdartikel (d.i. het onderwerp waarrond het weetje draait en Het artikel dient voorzien te zijn van minimaal 1 betrouwbare bron wordt er soms meer gevraagd dan de regels voorschrijven. The Banner Overleg 6 mei 2015 11:45 (CEST)
Exact, er staat minimaal één betrouwbare bron met de uitdrukkelijke toevoeging ....het onderwerp waarrond het weetje draait. Ymnes verwijt mij inmiddels al maandenlang dat ik steeds onder de regels van dit project probeer uit te komen, terwijl ik me gewoon houd aan wat er in deze voorschriften staat. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 11:58 (CEST)
Dat is een selectieve invulling van de waarheid. Net als dat je The Banner pingt om te reageren maar je CaAl verwijt te reageren. Maakt ook niet uit. Strenge regels of niet, we hebben een prachtige set aan weetjes en voor minder hoeven we het niet te doen. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 12:06 (CEST)
Maar de weetjes zelf worden toch niet minder goed als er een een paar extra links in staan? Ik ben zelf eerder geneigd het omgekeerde te denken. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 12:13 (CEST)
Waar haal je trouwens nu weer vandaan dat ik CaAl verwijt te reageren? Dat doe ik hierboven volgens mij toch echt nergens. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 12:16 (CEST)
Ja, we hebben inderdaad een prachtige collectie weetjes. Maar het consequent hanteren van de bestaande regels maakt het leven wel makkelijker. Dus in het hoofdartikel moet het weetje met een bron ondersteund worden en andere artikelen mogen niet bronloos zijn. Punt, klaar. The Banner Overleg 6 mei 2015 12:55 (CEST)
Dat laatste is ook zoals ik de regels altijd geïnterpreteerd heb bij het beoordelen van een weetje. Richard 6 mei 2015 14:25 (CEST)
Wat ik gaf was het doel erachter. De regels heb ik zelfs nog wat milder gehanteerd: in alle gelinkte artikelen een bron en tenminste in een van de artikelen een verantwoording van het weetje door middel van een bewering met bron. Nu ik mij afgemeld heb als coördinator, probeert De Wikischim het voor de zoveelste keer om onder deze eenvoudige regels uit te komen. Pappa zegt nee, dan vraag ik mamma of ze het goed vindt (komt op hetzelfde neer). Zo gaat dat al 6 maanden door. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 17:26 (CEST)
Kom nog eens bij dat je aan De Wikischim een tegenstander overhoudt (inclusief vijandig gedrag) als je enkel en alleen de vooraf afgesproken regels hanteert. En gaf hij een keer letterlijk te kennen, dat hij minder linken in een weetje zal gebruiken om een weetje er hoe dan ook door te krijgen. Waar ben je dan in vredesnaam mee bezig. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 17:36 (CEST)
OK, haal jij je eigen weetje ( zuurstof kleurloos is als gas, terwijl het in vloeibare vorm lichtblauw is?), dat de link naar gas (aggregatietoestand) die ik hierboven noemde mist, ook even weg? Dat is er precies dezelfde manier doorheen gekomen nl. Het artikel heeft geen bronnen, dus dan de relevante link maar gewoon mijden. (N.B. Ik bedoel natuurlijk niet echt dat je het moet weghalen. Wat ik bedoel: je verwijt mij nu weer iets wat net zo goed voor jouw eigen weetjes en die van anderen geldt.) De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 18:57 (CEST)
Spijkers op laag water en je ontkent ook niet eens dat je er vijandig gedrag op nahoudt. Enkel en alleen omdat ik de regels gehanteerd heb die van te voren zijn afgesproken. Hou in vredesnaam op met je geruzie. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 19:08 (CEST)
Dat ik – al helemaal bij herhaling – vijandig gedrag zou vertonen, is zo'n ridicule suggestie dat ik die verder geheel laat voor wat zij is. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 19:16 (CEST)
P.S.: Je schreef hier eerst: Gas is niet eens gelinkt, en haalde dat vervolgens weer weg. Dat je dat schrijft, geeft echter heel duidelijk aan dat je in eerste instantie totaal niet zag wat ik duidelijk probeerde en probeer te maken, terwijl je al wel een reactie gaf. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 19:26 (CEST)
(nbc) Geef me dan geen aanleiding. En nu ophouden met je spel dat al 6 maanden aanhoudt. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 19:29 (CEST)
PS Ophouden met je geruzie. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 19:29 (CEST)
Aye aye, sir. Al kan ik netjes en puur inhoudelijk argumenteren zoals hierboven met de beste wil van de wereld geen geruzie noemen. De Wikischim (overleg) 6 mei 2015 19:37 (CEST)
Jakkie, nu krijgen wij weer zo'n walgelijke discussie als met dat doop-weetje. Kun je alsjeblieft een beetje dimmen, Ymnes? (En Wikischim, een tikje gas terug kan ook geen kwaad. Voeren en zo.) The Banner Overleg 6 mei 2015 20:17 (CEST)
Ik heb het uitklappen weer ongedaan gemaakt omdat dit een open project is. Verder nogmaals mijn verzoek om dit project volgens de regels te spelen en met alles op te houden dat daar niets mee te maken heeft. Dit project is bedoeld om weetjes aan te dragen. Back to basics en verder geen geouwehoer. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 20:50 (CEST)
Zelfs in een open project hoort geen zinloos geruzie om je gelijk te halen. The Banner Overleg 6 mei 2015 21:26 (CEST)
Dat maak jij niet uit. Geen geouwehoer heb ik gezegd. Ik kan de rol van coördinator op elk moment weer oppakken,[5] dus bepaal ik het, of Taketa of Lymantria, maar niet jij. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 21:33 (CEST)
Goed, als jij wilt blijven ruziën, mij best. Het toont alleen wat jij belangrijk acht. The Banner Overleg 6 mei 2015 21:37 (CEST)
Best. Ik zei trouwens dat ik geen ruzie wil of ben je blind of zo?! Ymnes (overleg) 6 mei 2015 21:38 (CEST)
Wat hier boven staat is puur geruzie om je gelijk te halen, smeuïg gemaakt met een paar PA's. The Banner Overleg 6 mei 2015 22:00 (CEST)
Weer niet waar, maar ik wil ook alleen maar melden dat ik hier niet meer reageer. Ik ben de verstandigste. Ymnes (overleg) 6 mei 2015 22:08 (CEST)

Tsjerenkov-effect weetje 31 december[bewerken]

Het weetje luidt nu: "31 december 2015 ... het blauwe licht van het Tsjerenkov-effect ontstaat als er deeltjes sneller gaan dan de lichtsnelheid?" Heel prikkelend. En ook misleidend. Het effect ontstaat als deeltjes sneller gaan dan de snelheid van het licht in dat medium. De lichtsnelheid is echter iets anders. Geen enkel deeltje kan sneller gaan dan de lichtsnelheid, volgens de huidige en algemeen geaccepteerde theorie. In dat licht (no pun intended) is het niet handig om daar van "de lichtsnelheid" te spreken. WIKIKLAAS overleg 4 okt 2015 01:53 (CEST)

Ping Lymantria en Ymnes. Mvg, Taketa (overleg) 4 okt 2015 08:37 (CEST)
In het in zekere zin misleidende zit hem natuurlijk juist het prikkelende van dit weetje. De lichtsnelheid als natuurconstante wordt vaak slordigjes aangeduid als "de lichtsnelheid", wat in wezen incorrect is omdat het gaat om de lichtsnelheid in vacuüm. Het weetje is bedoeld om te prikkelen en de nadere informatie staat in het artikel. Het artikel "lichtsnelheid" is secuur en maakt onderscheid tussen "in vacuüm" en in een medium. Lymantria overleg 4 okt 2015 08:45 (CEST)
Tegen Tegen opname van weetjes die onvolledig en misleidend zijn. De lezer moet geen onzin/halve waarheid worden voorgespiegeld in een encyclopedie. Vr groet Saschaporsche (overleg) 4 okt 2015 10:15 (CEST)
Natuurlijk mag en weetje wel onvolledig zijn en graag ook prikkelend. De bedoeling is mede dat een bezoeker ook nog even in het artikel kijkt. Ymnes (overleg) 4 okt 2015 10:21 (CEST)
Ja, natturlijk! Stom van mij😜 Waarom schrijven we niet de gehele encyclopedie prikkelend en onvolledig, dat zet de mensheid aan tot meer lezen! 😫 Saschaporsche (overleg) 4 okt 2015 10:28 (CEST)
Met alle respect, maar jij snapt er niets van. Dit zijn weetjes, geen artikelen. Het project heeft strenge eisen inclusief de verplichting dat de bewering in het artikel moet staan met een bronvermelding die in orde is. Ymnes (overleg) 4 okt 2015 10:34 (CEST)
Met alle respect, maar wie snapt er hier niets van? Een "weetje" is precies wat het woord zegt, een wetenswaardigheid(je) over een fenomeen. Dat behoort de volledige waarheid te bevatten, en niet een soort puzzel te zijn. Of je moet de kop veranderen in "raadselachtige en onvolledige weetjes die u verder leiden in de encyclopedie". Saschaporsche (overleg) 4 okt 2015 10:39 (CEST)
Het onderhavige weetje is waar. Het misleidende is dat in het dagelijks taalgebruik de natuurconstante wordt aangeduid met "de lichtsnelheid" waar het volledigheidshalve "de lichtsnelheid in vacuüm" zou moeten zijn. Maar het Tsjerenkov-effect ontstaat werkelijk doordat deeltjes door de "lichtbarrière" gaan. Lymantria overleg 4 okt 2015 15:56 (CEST)
Misschien is het beter om te spreken van "sneller gaan dan licht"? De lichtsnelheid gaat namelijk niet. Het zijn de deeltjes en het licht zelf (de fotonen) die met een bepaalde snelheid gaan, waarbij de deeltjes sneller door een medium gaan dan het licht door datzelfde medium. Mvg, Trewal 4 okt 2015 16:25 (CEST)
Vind ik prima. Lymantria overleg 4 okt 2015 17:32 (CEST)
Aangepast. Mvg, Trewal 4 okt 2015 17:38 (CEST)
Dankjewel. Lymantria overleg 4 okt 2015 18:00 (CEST)

Fijn dat jullie er uit zijn, maar ik vind de tekst geen schoonheidsprijs winnen ... het blauwe licht van het Tsjerenkov-effect ontstaat als er deeltjes sneller gaan dan licht?

Mag/ kan dat niet veranderd worden in "... het blauwe licht van het Tsjerenkov-effect ontstaat als er deeltjes zich sneller verplaatsen dan licht?" Vr groet Saschaporsche (overleg) 4 okt 2015 19:21 (CEST)

Volgens mij zijn "gaan", "reizen", "zich verplaatsen" etc. allemaal synoniem. Bovendien is "sneller gaan dan licht" in de praktijk een gebruikelijke manier om je uit te drukken, zie [6]. Gevalletje BTNI dus, lijkt me. Mvg, Trewal 4 okt 2015 19:33 (CEST)
Moet het niet zijn sneller dan het licht? Richard 5 okt 2015 14:23 (CEST)
Waarom zou dat moeten? Er wordt toch niet verwezen naar een specifiek licht (zoals "het licht van een kaars" of non-fysisch "het Licht der wereld"), maar naar licht in het algemeen? Mvg, Trewal 5 okt 2015 16:08 (CEST)
Het moet inderdaad niet. Zelf hoor ik de uitdrukking 'sneller dan het licht' vaker dan 'sneller dan licht', maar dat kan regiogebonden zijn. Laat 'het' maar ;) Richard 5 okt 2015 16:21 (CEST)

Microchips-weetje 5 juni[bewerken]

Hier staat dat microchips "worden gemaakt van silicium, een materiaal dat ook wel kiezel wordt genoemd". Het laatste deel is onjuist, want silicium is niet hetzelfde als kiezel. Dat bevat weliswaar slicium, maar slechts in geoxydeerde vorm. Wat er nu staat is vergelijkbaar met de bewering dat ijzer een materiaal is dat ook wel roest wordt genoemd. MWMG (overleg) 7 jun 2018 19:59 (CEST)

Tsja... het wordt ook vermeld in het artikel silicium en op de doorverwijspagina kiezel en ook buiten Wikipedia heb ik het al gehoord. Dat betekent niet dat het technisch helemaal juist is om dat te doen (is stoplicht een juist alternatief voor verkeerslicht?) maar het gebeurt wél. Ook in het Woordenboek der Nederlandsche Taal staat als (een) betekenis van kiezel "In de wetenschap (de scheikunde) genomen als naam voor het in de natuur (in de kwartsen en silicaten) alleen gebonden voorkomende scheikundige element Silicium" (gecondenseerd: naam voor het scheikundige element Silicium). Zonder het woord 'kiezel', dat uiteraard doet denken aan kiezelsteen, valt het verrassingseffect van het weetje weg. Richard 12 jun 2018 10:10 (CEST)

Glas[bewerken]

  1. ... glas in wezen gewoon een bevroren stof is, waarvan het smeltpunt boven de 1700 °C ligt? (De Wikischim)
    @ De Wikischim - Zou je een nieuw voorstel willen doen, zodat hij aan de juiste opmaak voldoet? ("Ieder weetje telt 1 zin, begint met 3 puntjes en eindigt op een vraagteken") Alvast bedankt! Ymnes (overleg) 17 jan 2015 18:23 (CET)
    Aangepast. Ik heb het "ijs" nu maar weggelaten, voegde eigenlijk niet zoveel toe en het moet niet te lang worden. De Wikischim (overleg) 12 feb 2015 20:12 (CET)

Nieuw overleg[bewerken]

Mij viel gisteren op de hoofdpagina dit weetje op. Ik vind het een heel vreemd weetje. Ten eerste, is niet elke vaste stof een "bevroren" stof met een hoog smeltpunt. Het weetje zou net zo goed "... ijzer in wezen gewoon een bevroren stof is, waarvan het smeltpunt boven de 1500 °C ligt?" kunnen zijn. Het is dus een misleidend weetje omdat het impliceert dat glas bijzonder is dat het deze eigenschap heeft. (Dat hier glas wordt gebruikt en niet ijzer lijkt er mee te maken te hebben dat vroeger iedereen leerde dat glas eigenlijk een vloeistof is. Een kleine Google-zoektocht levert op dat dat dat inmiddels eigenlijk achterhaald is: het lood van een glas-in-loodraam zou eerder wegvloeien dan het glas ertussen.) Hoopje (overleg) 25 jun 2019 13:55 (CEST)

Oud overleg[bewerken]

  1. ... de Maillardreactie verantwoordelijk is voor de bruine kleur bij gebakken vlees? (Capaccio)
    Het artikel Maillardreactie mist bronvermelding. heinGlas z3.pngnlein'' 5 jan 2015 15:36 (CET)
    Ik heb het artikel van bronnen voorzien en goedgekeurd
  2. ... de slinger van Foucault gebruikt wordt om de rotatie van de Aarde aan te tonen? (Capaccio)
    Het artikel slinger van Foucault mist bronvermelding. heinGlas z3.pngnlein'' 5 jan 2015 15:36 (CET)
    Onder de externe links stonden al twee goede bronnen. Ik heb die van het artikel op de Encyclopedia Britannica er ook nog maar even aan toegevoegd. Weetje naar goedgekeurd verplaats. Ymnes (overleg) 7 jan 2015 16:51 (CET)
  3. ... de Internet Engineering Task Force in RFC 2324 omschrijft hoe je een Koffiezetapparaat aanstuurt over een netwerk? (Iooryz)
    De bronvermelding is niet in orde. (@ Iooryz) Ymnes (overleg) 7 jan 2015 16:59 (CET)
    Bronnen aangevuld met behulp van de engelse wikipedia. Daarnaast is Koffiezetapparaat correcter dan koffiekan Iooryz (overleg) 7 jan 2015 17:09 (CET)
    De bronvermelding is nu in orde. Ik heb hem goedgekeurd. Ymnes (overleg) 7 jan 2015 17:17 (CET)
  4. ... de Donau een zijrivier is van de Rijn? Hoopje (overleg) 4 feb 2015 23:44 (CET)
    Dit is een voorstel van mij dat zeker voor verbetering vatbaar is, zowel qua formulering als qua ondersteuning met bronnen. Wat betreft formulering: Het is natuurlijk niet 100% waar, maar het wekt wel de nieuwsgierigheid en er zit wel degelijk een kern van waarheid in (het water uit de bron die "bron van de Donau" genoemd wordt, stroomt een groot gedeelte van het jaar voornamelijk in de Rijn, zie [7]). Het tweede probleem is dat dit feit weliswaar in de Nederlandse Wikipedia genoemd, maar niet met bronnen ondersteund wordt. Op het hiervoor genoemde Duitse Wikipedia-artikel worden bronnen genoemd, maar die kan ik helaas op dit moment niet inzien. Kortom, wie voorstellen tot verbetering heeft, roep maar! Hoopje (overleg) 4 feb 2015 23:44 (CET)
    Deze alinea zegt het heel mooi, weliswaar voor een weetje nog wat te uitvoerig: "De waterscheiding met de Rijn verloopt zeer grillig, hetgeen voor een belangrijk deel samenhangt met de ontwikkelingsgeschiedenis van beide rivieren. De stroomgebieden in Zuid-Duitsland grijpen op verschillende plaatsen in elkaar." Kun je daar een mooie formulering uithalen (vooral uit die laatste zin) om het weetje ook kloppend te maken? Ymnes (overleg) 8 feb 2015 10:48 (CET)
    @ Hoopje - ik had hier nog gereageerd. Wil je eens kijken of je er iets aan hebt? Ymnes (overleg) 12 feb 2015 18:44 (CET)
    Hallo, Ymnes. Sorry voor het late antwoord. Ik draag niet meer zo regelmatig bij als vroeger. Voor mij moet een weetje niet alleen waar zijn, maar ook op de een of andere manier de nieuwsgierigheid prikkelen. Door een beetje stokerig te schrijven dat de Donau in de Rijn uitmondt wordt die nieuwsgierigheid gewekt, door te veel in te gaan op die grillige grens wordt het weetje een beetje doodgeslagen. De volgende formulering is misscien beter, in die zin dat het meer waar is en toch nog niet zo droog: "... het water uit de Bron van de Donau in Donauschlingen een groot deel van het jaar voornamelijk in de Rijn stroomt?" Hoopje (overleg) 14 feb 2015 15:42 (CET)
    Ik ben het ook wel met je eens dat een weetje moet prikkelen en reageerde ook voor een deel op je verzoek. Anderzijds moet een weetje wel terug te vinden zijn in het artikel, en daaraan heb je in elk geval met je uiteindelijke voorstel voldaan. Ik heb je weetje daarom goedgekeurd. Bedankt voor je bijdrage! Mvg, Ymnes (overleg) 14 feb 2015 17:02 (CET)
    Overgeheveld uit de sectie van het kwaliteitsteam. Nog steeds hebben twee artikelen geen bronvermelding. Die heb ik maar ontlinkt, zodat hij erdoor kan. Ymnes (overleg) 15 feb 2015 12:00 (CET)
  5. ... er volgens de snaartheorie tien of zelfs elf dimensies bestaan? (De Wikischim)
    De bronvermelding is niet in orde. Ymnes (overleg) 7 jan 2015 16:59 (CET)
    Zucht. Deze link staat gewoon onder aan het artikel snaartheorie. De Wikischim (overleg) 16 feb 2015 11:11 (CET)
    Overgeheveld vanuit de sectie kwaliteitsteam. Die zucht is nergens voor nodig. De weetjes door een bron verantwoord worden. Wanneer ik ze niet vind, dan wil ik daar geen verkeerd woord over horen, want dan zijn ze gewoon niet makkelijk genoeg te vinden. Daar kun je zelf iets aan doen. Ymnes (overleg) 16 feb 2015 18:50 (CET)
    Dank je voor het goedkeuren. Als een rechtstreeks verduidelijkende link gewoon in het artikel staat is een bronvraag feitelijk geheel overbodig, terwijl die er nu toch kwam. Vandaar de zucht van mijn kant. Overigens en terzijde, ik krijg inmiddels het idee dat de regels in de loop van dit project meer zijn aangescherpt. De Wikischim (overleg) 16 feb 2015 18:56 (CET)
    Ik heb dimensies nota bene moeten ontlinken. Het was dus niet in orde. Ymnes (overleg) 16 feb 2015 18:52 (CET)
    "Tien extra dimensies" dan, i.p.v. tien/of elf? Dat onderbouwt de link immers (six curled-up dimensions). Of is er een ander probleem? (Bedoel je dat Dimensie (algemeen) nog geen bronnen heeft? Dat is vervelend inderdaad.) De Wikischim (overleg) 16 feb 2015 19:00 (CET)
    Die zucht wil ik gewoon nooit meer lezen en ik wil verder ook geen gezeur meer over de regels van je lezen. Gisteren heb ik nota bene meer dan een handvol van je weetjes voorzien van de nodige bronnen. En dan zit je me vandaag telkens opnieuw om de kop te zeuren. Lees om mij mijn antwoord op je overlegpagina gisteren 100 keer over, maar met mijn geduld is het zo langzaam aan gedaan. Ik wil niet sacherijnig worden van jouw reacties de hele tijd! Voor iedereen gelden deze regels. Geen verdere discussie meer. Punt! Ymnes (overleg) 16 feb 2015 19:06 (CET)
    Is het je al opgevallen dat de bron die ik gisteren op jouw verzoek op Oekraïne had toegevoegd door een andere gebruiker weer is weggehaald, en dat ik heel veel moeite heb gedaan om die nog teruggezet te krijgen (met o.a. een bwo tot gevolg)? Snap je, in dat soort gedoe heb ik ook niet altijd zin. En je mag verder best vinden dat ik zeur hoor, maar probeer a.u.b. de zaken af en toe ook door de ogen van anderen te bekijken. De Wikischim (overleg) 16 feb 2015 19:18 (CET)
    Voor al wie meeleest: Ymnes doelt neem ik aan op deze recente discussie tussen hem en mij. Misschien ook wel aardig om even in een iets breder perspectief te plaatsen. De Wikischim (overleg) 16 feb 2015 19:34 (CET)
    Dat (het vanuit jou situatie bekijken) mag ik niet in de beoordeling meenemen.
    Niettemin had ik het weetje op grond van je bron daar al goedgekeurd (enkele minuten nadat je hem plaatste). Ik ga die goedkeuring ook niet terugdraaien trouwens, want ik zag het als overmacht. Ik heb op je overlegpagina ook gemeld dat ik voor de plaatsing van die bron was[8]
    Feit blijft wel dat ik steeds gezeur van je krijg, omdat ik de regels volg. Dat gezeur tegen mij wil ik niet meer zien. Punt uit. Ymnes (overleg) 16 feb 2015 19:40 (CET)
    Misschien neem je momenteel – als zijnde de enige actieve coördinator, naar het zich laat aanzien – wel wat veel hooi op je vork? Het moet voor iedereen die bij dit subproject is betrokken wel leuk blijven natuurlijk. De Wikischim (overleg) 16 feb 2015 19:47 (CET)
    Het probleem ligt niet bij mij. En nou ophouden. Ymnes (overleg) 16 feb 2015 19:49 (CET)
  6. ... de Melkweg een lengte heeft van zo'n 100.000 lichtjaar - wat betekent dat als je met de snelheid van het licht zou reizen, je er 100.000 jaar over zou doen om van de ene naar de andere kant van ons sterrenstelsel te gaan? The Galactic Centre and Bulge above the ESO 3.6-metre telescope.jpg (Rozemarijn vL) - zie voetnoot 3 -
    door de uitkleding een feit geworden, geen weetje meer - teruggetrokken Rozemarijn vL (overleg) 20 feb 2015 12:44 (CET)
    De versie die er door Kleuske van gemaakt werd, waar Rozemarijn het niet mee eens is, was: ... de Melkweg een diameter heeft van zo'n 100.000 lichtjaar? The Galactic Centre and Bulge above the ESO 3.6-metre telescope.jpg (Rozemarijn vL)
    Ik ben het hier met Rozemarijn eens, dit was te veel van het goede. Ik vind hem zelfs wel heel goed zoals je hem schreef en keur hem goed. Wel maak ik van lengte diameter, zoals Kleuske voorstelde. Ymnes (overleg) 20 feb 2015 18:26 (CET)
  7. Het volgende weetje terugeplaatst:
    ... in de zin How I want a drink, alcoholic of course, after the heavy lectures involving quantum mechanics!, een geheugensteuntje bedacht door Isaac Asimov, de opeenvolgende woorden qua aantal letters overeenkomen met de eerste vijftien cijfers van π: 3,141 592 653 589 79? (Marrakech, Ymnes)
    VanBuren schreef hierover op mijn overlegpagina: "Je wijziging hier: [9]. Ik heb een bron gevonden die die "spreuk" toekent aan en:Sir James Jeans, die een generatie eerder leefde dan Asimov. Zie in artikel."
    Marrakech, zou je willen reageren op de reactie van VanBuren? Zie ook hier Ymnes (overleg) 22 feb 2015 19:35 (CET)
    Lijkt me goed speurwerk van Van Buren. Ik stel voor om de toeschrijving weg te laten, omdat die James Jeans een stuk minder bekend is (maakt het weetje ook iets bondiger): "... in de zin How I want a drink, alcoholic of course, after the heavy lectures involving quantum mechanics! de opeenvolgende woorden qua aantal letters overeenkomen met de eerste vijftien cijfers van π: 3,141 592 653 589 79?" Marrakech (overleg) 22 feb 2015 20:31 (CET)
    Daar zijn we dan weer snel uit. Ik zet hem in de nieuwe versie weer opnieuw naar de goedgekeurde weetjes. Ymnes (overleg) 22 feb 2015 20:48 (CET)
  8. ... het onmogelijk is om enkel gebruik makend van passer en liniaal een hoek in drie gelijke delen te verdelen? (Capaccio)
    Leuk weetje en ik heb wat gegoogled om te achterhalen dat het waar is. Echter beide artikels missen een bronvermelding. Mvg, Taketa (overleg) 14 sep 2014 09:56 (CEST)
    In orde gemaakt. Lymantria overleg 25 feb 2015 07:41 (CET)
  9. ... de Britse wiskundige Ada Lovelace reeds in 1843 een programma schreef voor de toen nog ongebouwde mechanische computer van Babbage, waardoor zij wordt beschouwd als de allereerste computerprogrammeur ooit? Ada Lovelace portrait.jpg (Rozemarijn vL, Lymantria)
    Teruggeplaatst: deze bestaat helaas al, zie hier. Misschien enigszins aanpassen zodat het toch een op zichzelf staand weetje is? (Sorry Rozemarijn, heb nog geen één weetje van je goedgekeurd. Maar dat komt nog wel!) heinGlas z3.pngnlein'' 26 feb 2015 16:56 (CET)
    Ha Heinonlein, dat is vreemd, want ik heb twee voetnoten en twee externe links aan het artikel toe moeten voegen om het weetje te ondersteunen.
    Het eerdere weetje vind ik helaas veel minder informatief (...Lady Ada Lovelace, dochter van Lord Byron, de eerste was die een computerprogramma schreef voor de analytische machine van Charles Babbage?). Het zegt:
    - Lovelace was de dochter van Byron
    - ze schreef als eerste een computerprogramma voor een bep. analytische machine.
    Mijn weetje zegt:
    - Lovelace was een Britse wiskundige
    - Ze schreef al in 1843(!) een programma voor een mechanische computer
    - Ze is daarmee de allereerste computerprogrammeur.
    Ik zou overwegen het eerdere weetje te herformuleren, omdat het uitzonderlijke van Lovelace, dat zij de eerste programmeur is, reeds in 1843, er niet in staat. Rozemarijn vL (overleg) 26 feb 2015 17:13 (CET)
    Ga je gang! Graag ook dan het sjabloon én de overzichtspagina aanpassen... (ben lui Knipoog) heinGlas z3.pngnlein'' 26 feb 2015 17:16 (CET)
    Beste Heinonlein, het is mooier wanneer jij het even voor haar doet. Wil je dat doen? Ymnes (overleg) 27 feb 2015 18:14 (CET)
    Geen probleem, heb beide pagina's aangepast. Wat ik eigenlijk subtiel wilde duidelijk maken is dat ook niet-coördinatoren dit soort dingen mogen doen. Vandaar mijn luie reactie! Knipoog heinGlas z3.pngnlein'' 27 feb 2015 21:59 (CET)
    Dat is ook zo, maar omdat het gaat om een andere formulering ligt dit wat gevoeliger. Goed opgelost! Ymnes (overleg) 27 feb 2015 22:03 (CET)
    Dank voor het doorvoeren van de wijziging, Heinonlein. Ik had het op m'n 'te doen'-lijstje gezet, maar aarzelde enigszins om in reeds goedgekeurde teksten van een ander wijzigingen aan te brengen. Dank! Rozemarijn vL (overleg) 27 feb 2015 22:23 (CET)
    Voordeel van Wikipedia: alles is van iedereen! heinGlas z3.pngnlein'' 27 feb 2015 22:24 (CET)
    Wat ook weer waar is ;-) Rozemarijn vL (overleg) 27 feb 2015 22:26 (CET)
  10. ... Nobelprijswinnaar Max Born de grootvader is van Olivia Newton-John? (je kan het natuurlijk ook omkeren: ..."Olivia Newton-John een kleindochter is van de Nobelprijswinnaar Max Born?" maar dan hoort het thuis bij Weetjes/Muziek. Twee weetjes in één klap!) (Klever)
    Je eerste voorstel vind ik het best. Misschien nog aangeven dat het gaat om een Nobelprijs voor de natuurkunde (en die linken)? Lymantria overleg 3 mrt 2015 11:35 (CET)
    Ik ben het eens met Lymantria, zowel wat betreft de keuze voor het eerste weetje als de opname van de link van natuurkunde. Twee dezelfde/gelijkende weetjes zijn niet zo wenselijk, want dan hadden we net zo goed de helft kunnen schrijven ;-) Ymnes (overleg) 3 mrt 2015 17:15 (CET)
  11. ... onderzoek is gedaan naar een meteorietinslag in het Perm via bewaard gebleven edelgasatomen die ingepakt zaten in fullereenmoleculen? Fig 4.jpg (Lymantria)
    Edelgas heeft nog geen bronvermelding. Ymnes (overleg) 10 mrt 2015 16:37 (CET)
    Tjonge, ik ben vandaag niet erg scherp op bronnen. Een algemene bron toegevoegd. Lymantria overleg 10 mrt 2015 18:20 (CET)
    Het komt uiteindelijk steeds goed en daar gaat het om. Bedankt weer voor je bijdragen. Je hebt vandaag meer gevonden dan ik. Ymnes (overleg) 10 mrt 2015 18:28 (CET)
  12. ... water zijn grootste dichtheid heeft bij ongeveer 4 graden Celsius? (Riki)
    Ik weet niet of dit nou veel toevoegt aan het weetje dat "water in tegenstelling tot de meeste andere stoffen uitzet als het bevriest?" (momenteel 25e in de lijst). Lymantria overleg 14 mrt 2015 18:44 (CET)
    Wel apart dat het uitzetten begint bij 4 graden en het tot die tijd dus krimpt, en het bevriezen al plaatsvind bij 0 graden. Je zou verwachten dat dat wat verder van elkander ligt. Of het daarom interessant is voor het grote publiek dat is wat moeilijk inschatten. Mvg, Taketa (overleg) 14 mrt 2015 23:28 (CET)
    Ik wist niet dat er al een gelijkaardig weetje was. Laat maar vallen dan. Riki (overleg) 15 mrt 2015 13:46 (CET)
  13. ... de Belg Camille Jenatzy als eerste meer dan 100 kilometer per uur reed, met zijn auto La Jamais Contente? Jamais contente.jpg (Taketa)
    Zie bron 2 op Camille Jenatzy. Mvg, Taketa (overleg) 23 mrt 2015 15:47 (CET)
  14. ... de Belg Pierre Deligne een van de meest gelauwerde wiskundigen ter wereld is met zowel een Fieldsmedaille als een Abelprijs en een Wolfprijs? Deligne.jpg (Lymantria)
    Ik zit een beetje met de kwalificatie "meest gelauwerd". Allereerst wordt je in de VS met prijzen doodgegooid. Beste collega van de maand, enz. enz. Al is hij wel een Belg natuurlijk, maar hij is internationaal hoog aangeschreven. Je zult hier dan ook mee bedoelen dat hij buitengewoon goed scoorde met hoogaanstaande prijzen. Ook staat het niet in het artikel genoemd. Weet je misschien nog een andere formulering, die beter houdbaar is? Ymnes (overleg) 26 mrt 2015 17:53 (CET)
    Er staat wel in het artikel dat hij slechts één van de vier wiskundigen is die zowel de Abelprijs, als de Fieldsmedaille, als de Wolf-prijs toegekend heeft gekregen. Dat zijn toch wel de drie meest prestigieuze prijzen die je als wiskundige kunt krijgen - de eerste twee worden beide vergeleken met de Nobelprijs (als zit er aan de Fieldsmedaille een leeftijdgrens) en de Wolf-prijs zit daar net achter. Omdat de Abelprijs relatief nieuw is, vond ik het aantal van vier wiskundigen echter niet stabiel om te noemen. Lymantria overleg 26 mrt 2015 17:59 (CET)
    Daar twijfel ik ook niet aan. Het woord "meest" (ongeacht welke) vind ik hier niet helemaal sprekend. In de volgende formulering is dat eruit:
    ... de Belg Pierre Deligne als een van de weinige de meest prestigieuze wiskundige prijzen ter wereld heeft gewonnen, waaronder zowel een Fieldsmedaille als een Abelprijs en een Wolfprijs? Deligne.jpg (Lymantria)
    Het mag ook nog een andere formulering zijn. Snap je m'n punt? Wat vind je van het herschreven weetje? Je mag er ook gerust nog weer iets aan wijzigen. Ymnes (overleg) 26 mrt 2015 18:08 (CET)
    Ik snap je punt, maar er stond dan ook "een van de meest" en niet "meest" zonder meer. Ik vond het een correcte formulering, maar die jouw herformulering vind ik ook prima. Een woordje heb ik wel aangepast. Lymantria overleg 26 mrt 2015 18:46 (CET)
    Oké, maar toch liever de aangepaste versie Glimlach Ymnes (overleg) 26 mrt 2015 18:51 (CET)
    Natuurlijk, en dank voor al je controlewerk weer. Lymantria overleg 26 mrt 2015 18:54 (CET)
  15. ... met geluid voorwerpen, waaronder insecten, kunnen worden opgetild en verplaatst? (Lymantria, Richardw)
  16. ... de eerste aansteker eerder is uitgevonden dan de veiligheidslucifer? Hamburg Museum 2010-1207-217.jpg (Lymantria, Richardw)
    Is er een reden dat je veiligheidslucifer gebruikt in plaats van gewoon 'lucifer'? Richard 16 apr 2015 11:19 (CEST)
    Ja, want de veiligheidslucifer is de (basis voor) de lucifer zoals we die nu gebruiken, terwijl daarvoor ook al andere (gevaarlijke) varianten bestonden. Lymantria overleg 16 apr 2015 11:24 (CEST)
    Duidelijk. Ik laat 'eerste' weg en vind hem goed zo. Richard 16 apr 2015 11:30 (CEST)
  17. ... het element Osmium is vernoemd naar de stank van Osmium(VIII)oxide? Osmium-crystals 2.jpg (Lymantria)
    Ik zou het anders verwoorden: wist je dat...
    ... de naam van het element Osmium gebaseerd is op een Grieks woord voor stank, waarmee verwezen wordt naar een eigenschap van Osmium(VIII)oxide?
    Wat denk jij? Richard 16 apr 2015 13:44 (CEST)
    Inderdaad beter. Lymantria overleg 16 apr 2015 16:43 (CEST)
    Okee dan. Richard 16 apr 2015 17:00 (CEST)
  18. ... er geen verschil is tussen -40 graden Fahrenheit en -40 graden Celsius? (Lymantria)
    Ik snap wat je bedoelt, maar er is natuurlijk wel verschil: zo is de ene in F en de ander in C gemeten. Als je het herschrijft als "... -40 graden Fahrenheit en -40 graden Celsius dezelfde temperatuur aangeven?" valt dit muggenziftpuntje weg. CaAl (overleg) 16 apr 2015 11:31 (CEST)
    Prima. Lymantria overleg 16 apr 2015 11:32 (CEST)
  19. ... alleen het allerkleinste priemgetal een even getal is? (Richardw)
    Of is dat een heel erg wijd openstaande deur? ;) Richard 17 apr 2015 13:54 (CEST)
    Als je het weet wel, maar weetjes schrijf je in principe niet voor mensen die het antwoord al kennen. Omdat Wikipedia lezers aantrekt van alle niveaus, keur ik hem goed. Ymnes (overleg) 17 apr 2015 13:58 (CEST)
    Tsja... ik heb ooit een raadseltje gehoord (hoeveel even priemgetallen bestaan er? 0, 1 of oneindig veel?) en de eerste keer denk je er toch iets langer over na :) Richard 17 apr 2015 14:04 (CEST)
    Ik haal hem toch terug, want hij lijkt sprekend op het weetje van 30 januari. Lymantria overleg 17 apr 2015 14:52 (CEST)
    Je hebt helemaal gelijk. Richard 17 apr 2015 15:37 (CEST)
  20. ... de lichtsnelheid niet constant is, maar dat licht vertraagd en zelfs stilgezet kan worden? (Lymantria)
    Ik dacht al dat er zoiets aan ging komen toen ik je die bron toe zag voegen (zou je trouwens wat beter op taalaanduidingen – in dit geval {{en}} – kunnen letten?). Ik vind de verwoording wat ongelukkig. Al is het niet per se fout, toch lijkt me iets als
    ... de lichtsnelheid in vacuüm constant is, maar dat licht in een laboratorium vertraagd en zelfs stilgezet kan worden? (Lymantria)
    fijner. Richard 17 apr 2015 22:06 (CEST)
    Ik vind je voorstel prima, maar vond de mijne prikkelender. Jouw voorstel is eigenlijk letterlijk wat ik eerst had. Wat die taalaanduidingen betreft: ik ben vrijwel niet overtuigd van het nut daarvan bij Engels- of Duitstalige bronnen en ik vind ze wel lelijk. Misschien kun je me nog eens proberen te overtuigen (niet hier uiteraard). Lymantria overleg 17 apr 2015 22:15 (CEST)
    Juist omdat de lichtsnelheid in vacuüm constant (zelfs: een natuurconstante) is, wordt m.i. de schijnbare tegenstelling groter (waardoor de nieuwsgierigheid juist meer gewekt wordt). Ik zal nog even afwachten wat anderen hierover te zeggen hebben. Richard 17 apr 2015 22:24 (CEST)
    Ik zou in elk geval liever niet het in een laboratorium deel erin hebben. Lymantria overleg 17 apr 2015 22:53 (CEST)
    Voorstel: ... de lichtsnelheid in vacuüm een natuurconstante is, maar dat daarbuiten licht vertraagd en zelfs stilgezet kan worden? Lymantria overleg 18 apr 2015 10:08 (CEST)
    Ook prima. Richard 18 apr 2015 10:21 (CEST)
  21. ... een wolk kooldioxie in het Nyosmeer in 1986 tot een limnische uitbarsting kwam met 1724 doden tot gevolg? (Ymnes)
    Het ging toch om kooldioxide? Trouwens, als ik wat op en neer google over deze ramp, dan kom ok ook het getal 1800 wel tegen. Hoe strak is die 1724? Moeten we in dergelijke omgeving niet beter met schattingen werken? Lymantria overleg 19 apr 2015 19:56 (CEST)
    Je hebt helemaal gelijk. Het is eigenlijk gewoon een typefout, maar wel raar dat ik die maakte. Ymnes (overleg) 19 apr 2015 20:00 (CEST)
    Okay, en die 1724 heeft een bron. Lymantria overleg 19 apr 2015 20:06 (CEST)
  22. ... de Belgische wetenschapper Adolphe Quetelet bedenker is van de body-mass index? Adolphe Quételet by Joseph-Arnold Demannez.jpg (Lymantria)
    Geen bezwaar tegen het weetje over BMI. Dat hij de statistiek vernieuwde door grafieken, klopt ook, maar dat hebben inmiddels tientallen mensen gedaan. Volgens de bron bij het lemma over Quetelet was hij vermoedelijk de eerste die grafieken voor frequentieverdelingen maakte - maar dat is geen zekerheid dus. Hij was sowieso niet de eerste die statistische grafieken maakte, want die stammen uit de 17e eeuw ([10]). CaAl (overleg) 23 apr 2015 14:25 (CEST) PS: goh, wat is Wikipedia al compleet, die laatste opmerking blijkt al gewoon in Michael van Langren te staan :) CaAl (overleg) 23 apr 2015 14:39 (CEST)
    Ingekort cf. je opmerking. Lymantria overleg 23 apr 2015 15:23 (CEST)
    Lijkt mij in orde zo. Richard 23 apr 2015 15:49 (CEST)
  23. ... er oneindig veel regelmatige veelhoeken, maar slechts vijf regelmatige veelvlakken bestaan? (Richardw)
    Het klopt dat er maar vijf regelmatige veelvlakken zijn, maar de opgegeven bron ([11]) in dat artikel vind ik wat zwak. Een beetje kort door de bocht gezegd: iedereen kan wel een site maken met daarop 'wiskundeweetjes'. (Niks ten nadele van wisfaq, ik kom er vaker, maar een website vind ik niet een erg solide bron). CaAl (overleg) 23 apr 2015 14:20 (CEST)
    Ik ga kijken of ik die "vijf" ergens anders bevestigd kan vinden. Kan niet moeilijk zijn, zelfs het bewijs ervan staat in het artikel ;) Richard 23 apr 2015 14:42 (CEST)
    Vind je kennislink.nl beter? Dan vervang ik hem in het artikel (doe ik helemaal niet moeilijk over). Richard 23 apr 2015 14:54 (CEST)
    PS: vooruitlopend op je antwoord, heb ik dat zojuist gedaan. Richard 23 apr 2015 15:47 (CEST)
  24. ... het Amerikaanse project van de Superconducting Super Collider in 1993 werd afgelast, terwijl het toen al twee miljard Amerikaanse dollar had gekost? (De Wikischim, Richardw)
    Ik kan in het artikel niet zo snel een bevestiging vinden voor de bewering dat dit te boek staat als een van de grootste geldverspillingen ooit, maar misschien lees ik ergens overheen? Mvg, Trewal 30 apr 2015 00:19 (CEST)
    Iets ingekort (zodat het weetje ook wat bondiger is), al ben ik van mening dat het nogal voor zich spreekt. De Wikischim (overleg) 30 apr 2015 10:17 (CEST)
    Het is niet helemaal onwaar, maar je zegt hier 'miljarden dollars', terwijl in het artikel (en de bron die het hiervoor gebruikt) 'twee miljard' staat. Net wat ik zeg: niet helemaal onwaar, maar dat is ook het geval als ik 'tientallen' zeg als ik 'twintig' bedoel. Het klinkt niet goed. Richard 30 apr 2015 11:57 (CEST)
    Ook aangepast, al vind ik het meer een futiliteit. De Wikischim (overleg) 30 apr 2015 12:00 (CEST)
    Dat is wellicht wel zo, maar ik vond het misleidend overkomen. Niettemin: het weetje klopt, wat er staat staat in de artikelen en alle gelinkte artikelen hebben bronnen, dus: goedgekeurd. Richard 30 apr 2015 12:07 (CEST)
    Hiermee is neem ik aan tegelijk het artikel goedgekeurd? Voor de goede orde: dat bestaat sinds een halve dag. De Wikischim (overleg) 30 apr 2015 12:12 (CEST)
    Eerlijk gezegd heb ik het artikel alleen vluchtig doorgekeken. Met wat ik zie, keur ik het in ieder geval niet af ;) Richard 30 apr 2015 12:56 (CEST)
  25. 10 juni 2015 ... de Verlichting in de westerse beschaving grote veranderingen heeft gebracht in het denken over religie, filosofie, kunst, wetenschap en politiek? (Ymnes, Heinonlein)
    De Wikischim: Ik wil deze even terugzetten, kan er op Sjabloon:Hoofdpagina - wist je dat 10 juni een andere geplaatst worden?
    Waar had je hem terug willen zetten en waarom? Nu heb je hem alleen van de projectpagina gehaald en nergens een toelichting gegeven... Richard 4 mei 2015 11:10 (CEST)
    Jawel, zie hier. Mijn belangrijkste bezwaar is dat niet duidelijk is waar dit weetje precies over gaat gezien de algemene manier van formuleren (in feite gaat het over heel veel tegelijk), en het artikel over de verlichting bovendien al op de hoofdpagina verschijnt, o.a. een keer onder Uitgelicht". De Wikischim (overleg) 4 mei 2015 11:34 (CEST)
    Ah... okee, die had ik over het hoofd gezien, excuses. Ik heb inmiddels wel op 10 juni een ander weetje ingepast (dat kan sowieso geen kwaad) en dan houden we hem hier even 'op ijs'. Richard 4 mei 2015 14:52 (CEST)
    Wat is nu eigenlijk het bezwaar dan? Een weetje mag over algemene zaken gaan en mag ook op andere projecten beschreven zijn. Als er geen echte bezwaren zijn, dan moet hij teruggezet worden. Ik zou trouwens graag gepingd worden in deze gevallen, want ik heb deze pagina's niet meer op mijn volglijst staan. Ymnes (overleg) 4 mei 2015 22:02 (CEST)
    Je vraagt nu wat mijn bezwaar is, maar dat heb ik hierboven al in meerdere bijdragen uit proberen te leggen. Het komt er gewoon op neer dat ik het eigenlijk geen weetje vind (verder zeker wel relevante informatie die bovendien ook binnen mijn eigen interessegebied ligt). Ik stel voor om nog even te wachten wat anderen vinden, en anders kan het alsnog weer worden teruggezet. De Wikischim (overleg) 4 mei 2015 22:13 (CEST)
    Natuurlijk is dit wel een weetje. De omvang waarin de verlichting de wereld heeft veranderd is gigantisch geweest. Je kunt niet zomaar weetjes terugtrekken omdat je smaak je in de weg zit. Er zijn wel meer weetjes die de ene meer liggen dan een andere. Dit is gewoon een prima weetje. Ymnes (overleg) 4 mei 2015 22:36 (CEST)
    Zie Sjabloon:Uitgelicht 27 februari, verschijnt volgend jaar. Ik vind dit zelf de voorkeur hebben boven een weetje, in dit geval. Het gaat hier primair om de vorm waarin de info wordt aangeboden. De Wikischim (overleg) 4 mei 2015 22:42 (CEST) P.S. Ook deze dagsjablonen worden om de paar jaar steeds ververst en men is het erover eens dat hetzelfde kan gebeuren met de weetjessjablonen, dus tegen die tijd kan het weetje dan misschien alsnog. Voor nu vind ik het dus minder geschikt, o.a. omdat het anders een doublure op de voorpagina is. De Wikischim (overleg) 4 mei 2015 22:49 (CEST)
    Dat artikel heb je op 1 maart jongstleden in dat sjabloon gezet en de vorige heeft maar een keer op de voorpagina gestaan. Voor zo'n tijdelijke zaak snijdt jouw argument geen hout. En voor doublures heb jij altijd in dit project gezegd: dit weetje moet je in tweeën opsplitsen, en dat ook, en dat ook... Je moet geen eigen regels verzinnen. Als ik je op regels wees, was het ook altijd op de bestaande set die we hebben. Ymnes (overleg) 4 mei 2015 22:53 (CEST)
    Ik geloof niet dat ik hier ergens eigen regels verzin, integendeel, ik verwijs steeds naar allerlei bestaande regels en houd me daar ook gewoon aan (naar ik meen). Van de rest van wat je er nu bijhaalt zie ik het verband met deze discussie eigenlijk niet goed (kan aan mij liggen uiteraard)De Wikischim (overleg) 4 mei 2015 23:01 (CEST)
    Naar welke regels verwijs jij dan? Noem mij eens letterlijk om welke regels het dan gaat en kun je me een link geven naar de plek waar die staan? Ymnes (overleg) 4 mei 2015 23:09 (CEST)
    Lees mijn bijdragen hierboven even terug. De Wikischim (overleg) 4 mei 2015 23:12 (CEST)
    Je gebruikt dus geen regels, dat is nu dus duidelijk. Ymnes (overleg) 4 mei 2015 23:14 (CEST)
    Daarbij was mijn weetje al op 4 februari goedgekeurd. Als we het over een doublure hebben, dan is je Sjabloon:Uitgelicht 27 februari dat. Ymnes (overleg) 5 mei 2015 09:03 (CEST)
    Er is niks inhoudelijk mis met dit weetje. Als ik het goed begrijp is het bezwaar dat de sectie uitgelicht hetzelfde artikel benoemd. Wat mij betreft behoort zoiets geen bezwaar te zijn. We kunnen gewoon een andere dag kiezen. Deze weetjes zijn voor de jaren. Iets wat in de sectie uigelicht staat sluit niet meteen voor de eeuwigheid een weetje daarover uit. We kunnen het gewoon een half jaar van elkaar afzetten en dan is het probleem al grotendeels weg. Als je zoiets opvalt mag je het zeker melden. Maar verwijderen lijkt me een stap te ver. Mvg, Taketa (overleg) 5 mei 2015 18:12 (CEST)
    OK, zeg maar minstens een half jaar tussenruimte. Daar kan ik dan verder mee leven en is dit wmb verder opgelost. De Wikischim (overleg) 5 mei 2015 18:21 (CEST)
    Gaat naar andere datum. Lymantria overleg 10 mei 2015 16:59 (CEST)
  26. ... cellulose het meest voorkomende natuurlijke polymeer ter wereld is? (Riki, Richardw)
    Ik zeg niet dat het niet waar is, maar in de bron die hiervoor in het artikel gegeven wordt, kom ik dit niet letterlijk zo tegen. Zie ik iets over het hoofd, of staat dat wellicht in het gedeelte dat pas na betaling in te zien is? Richard 3 jun 2015 13:10 (CEST)
    De bron stond in de Engelstalige wikipedia, ik had hem niet nagelezen. Ik heb hem vervangen door een andere bron. Riki (overleg) 3 jun 2015 18:46 (CEST)
    In de bron die er nu staat lees ik over cellulose dat het de most abundant organic compound en de most abundant polysaccharide is. Daaruit kun je afleiden dat het dus ook de meest voorkomende natuurlijke polymeer is, maar dat is niet helemaal wat je weetje zegt. Er bestaan tenslotte ook kunstmatige polymeren, en hoewel ik ervan overtuigd ben dat cellulose overtuigend aan kop staat... Heb je bezwaar tegen het toevoegen van 'natuurlijke' in het weetje (en de artikelen)? Richard 4 jun 2015 09:47 (CEST)
    Neen, geen bezwaar. Riki (overleg) 4 jun 2015 19:57 (CEST)
    Top. Goedgekeurd, dan. Richard 5 jun 2015 09:43 (CEST)
  27. ... waterstoffluoride, hoewel een zwak zuur, sterk bijtend is? (Lymantria, Richardw)
    Zou je voor het sterk corrosieve karakter ervan nog een (duidelijker) bron in het artikel op weten te nemen? Wat er nu staat lijkt me erg specialistisch. Richard 12 aug 2015 12:21 (CEST)
    Valt niet mee. Zo beter? Lymantria overleg 12 aug 2015 12:51 (CEST)
    Ja, stukken. Richard 12 aug 2015 13:24 (CEST)
  28. ... als je twee telefoongidsen in elkaar vlecht door de bladzijden om en om te leggen, er vanwege wrijving meer dan menselijke kracht nodig is om ze weer uit elkaar te trekken? (Lymantria, Richardw)
    Ja, dat wist ik ;) Ik heb in het artikel 'wrijving' e.e.a. omgedraaid om de wetenschappelijke verklaring eerder te geven dan het filmpje. Daar zit een stukje POV achter, geef ik gelijk toe. Richard 24 aug 2015 12:01 (CEST)
  29. ... er gemiddeld tussen de 100.000 en 150.000 haren groeien op de menselijke schedelhuid? (Riki)
    Nog geen link naar een artikel aanwezig. Misschien bedoel je Hoofdhaar? Daar staat wel dit weetje, en met bron, maar die bron levert niet (meer) de gewenste informatie over Groeicyclus van het hoofdhaar. Ook de link Haargroei, die informatie zou moeten leveren over gemiddeld aantal haren bij verschillende haarkleuren, werkt niet meer... Mvg, Trewal 24 aug 2015 14:57 (CEST)
    Sorry, link inderdaad vergeten. Ik heb een nieuwe bron gevonden met licht verschillende data. Nieuw voorstel:
    er gemiddeld tussen de 90.000 en 150.000 haren groeien op de menselijke schedelhuid? (Riki)
    @Riki, Lymantria: hoewel het klopt, kan dat niet simpeler als Wist je dat... er op het menselijke hoofd gemiddeld tussen de 90.000 en 150.000 haren groeien? Schedelhuid hoor ik eigenlijk nooit. Hoofdhuid wel. Is dat wellicht regionaal bepaald? Richard 25 aug 2015 11:18 (CEST)
    Die formulering staat er m.i. om baard en snor uit te sluiten. Lymantria overleg 25 aug 2015 11:41 (CEST)
    Daar heb ik ook aan zitten denken. En als we er nou 'een mens gemiddeld tussen de 90.000 en 150.000 hoofdharen heeft?' van maken? Richard 25 aug 2015 11:44 (CEST)
    Prima, het staat per slot van rekening ook onder die titel in een artikel. Lymantria overleg 25 aug 2015 11:54 (CEST)
    @Riki: wat vind jij? Richard 25 aug 2015 12:02 (CEST)
    Voor mij prima! Riki (overleg) 25 aug 2015 18:21 (CEST)
    Uitgevoerd Uitgevoerd Lymantria overleg 25 aug 2015 20:42 (CEST)
  30. ... Regel 110 turingvolledig is? (Kleuske)
    Naast dat ik bang ben dat het weetje, op deze manier verwoord, het algemene publiek niet aanspreekt (samen met onder meer 'leesbaar voor leken' een van de richtlijnen waar weetjes aan moeten voldoen), bevat het artikel 'turingvolledigheid' geen bronnen. Dat laatste vind ik belangrijker overigens. Richard 26 aug 2015 18:40 (CEST)
    Nog veel plezier in je eentje. Ik heb de weetsjes danzij je ge(*@&$#(*&@ opgegeven. Kleuske (overleg) 31 aug 2015 12:17 (CEST)
    Tja, er zijn nu eenmaal afspraken gemaakt en die gelden ook voor Kleuske. En ik denk dat het voorstel volledig onduidelijk is en een hoog "watte?"-gehalte heeft. Nu het door de indiener ingetrokken is, kan het afgevoerd worden. The Banner Overleg 1 sep 2015 03:44 (CEST)
    Ik weet niet of zout in de wonde hier veel helpt. Lymantria overleg 2 sep 2015 19:20 (CEST)
  31. ... ondanks herhaalde expedities de 19e-eeuwse geograaf William Desborough Cooley bleef volhouden dat er geen sneeuw op de Kilimanjaro zou liggen? (Heinonlein)
    Je zit wel op die berg vandaag, Hein ;) Wat zou je van de formulering
    ... hoewel herhaalde expedities door anderen anders aangaven, de 19e-eeuwse geograaf William Desborough Cooley bij zijn standpunt bleef dat er geen sneeuw op de Kilimanjaro kon liggen? (Heinonlein, Richardw)
    vinden? Richard 17 feb 2016 13:52 (CET)
    Prima! Ik heb overigens nog een hele berg weetjes over die berg! heinGlas z3.pngnlein'' 17 feb 2016 13:54 (CET)
    Okee, dan. Richard 17 feb 2016 14:10 (CET)
  32. ... de allereerste e-mail in 1971 werd verzonden door Ray Tomlinson? (De Wikischim, Richardw)
    Ik zou de link naar 1971 weglaten. Ik wist het wel – met het overlijden van Tomlinson is dat deze week regelmatig in het nieuws geweest. Het moet dan ook geen probleem zijn het weetje met een bron in de artikelen te onderbouwen. Richard 8 mrt 2016 14:37 (CET)
    Link naar googlebooks toegevoegd op Ray Tomlinson. De Wikischim (overleg) 29 apr 2016 10:59 (CEST)
    Okee. Richard 9 mei 2016 10:55 (CEST)
  33. ... de Mars Climate Orbiter in 1999 vermoedelijk neerstortte op Mars doordat er bij sommige berekeningen Brits-Amerikaanse in plaats van SI-eenheden gebruikt waren? (Riki, Richardw)
    Ik heb de link naar 1999 vervangen door een link naar Mars en een link naar het SI-stelsel toegevoegd. Het weetje zelf wordt al onderbouwd in het artikel over de orbiter. Richard 9 mei 2016 10:55 (CEST)
  34. ... de naam Google eigenlijk een spelfout is van Larry Page? (De Wikischim, Richardw)
    Okee. Richard 9 mei 2016 10:55 (CEST)
  35. ... je de witte bloedcellen in je eigen ogen kunt zien bewegen, als je naar de heldere, blauwe lucht kijkt? Fundus of eye normal.jpg (Rozemarijn vL) (Let op: dit is typisch een weetje voor de zomermaanden, dagen met een heldere/zonnige lucht)
    Rozemarijn, ik zou hem omdraaien (Wist je dat... je, als je naar een helderblauwe lucht kijkt, de witte bloedcellen in je eigen ogen kunt zien bewegen?). In een artikel zou ik trouwens wat moeite met de 'jij'-constructie hebben, maar volgend op Wist je dat... denk ik dat het wel kan. Richard 19 jul 2016 14:17 (CEST)
    Andersom is ook prima! Omdat "Wist je dat" al een aanspreekvorm heeft, leek het mij ook te kunnen (ook omdat ik andere formuleringen snel gekunsteld vond klinken), maar als iemand toch nog een andere oplossing heeft, vind ik dat ook goed.
    Ik twijfelde om het bij Datum te zetten (juli/aug), omdat je dit vooral goed kunt zien in de zomer.
    Ik had begrepen dat de bedoeling is om elke dag een 'vers' weetje toe te voegen, en dat het dus nog zin heeft om een weetje in te dienen als je op iets leuks stuit. Ik zal het dus in m'n achterhoofd blijven houden. Dank voor nu, Richard, en met groet! Rozemarijn vL (overleg) 19 jul 2016 22:33 (CEST)
    Ik ga kijken of ik hem ergens in augustus geplaatst kan krijgen, maar ik beloof niks. Richard 20 jul 2016 11:45 (CEST)
  36. ... het woord gas bedacht is door de Vlaamse alchemist Jan Baptista van Helmont en afgeleid is van het Griekse woord chaos? (Riki, Richardw)
    Nee, dat is echt helemaal nieuw voor mij. Richard 31 okt 2016 16:37 (CET)
  37. ... Albert Einstein wel de Nobelprijs voor Natuurkunde kreeg, maar niet voor zijn relativiteitstheorie? (Riki)
    @Riki: in het artikel over Einstein komt het verschillende keren ter sprake, maar de bebronning laat op dat punt wat te wensen over. Gelukkig is die in het artikel over de prijs wel in orde, waardoor het weetje er qua bebronning net mee door kan. Wel heb ik de door jou toegevoegde bron aan het artikel over de theorie een stukje verplaatst, aangezien hij nu stond achter een bewering die door de gegeven bron helemaal niet gestaafd wordt. Ik zit er alleen nog een klein beetje mee dat de Nobelprijs werd toegekend "for his services to Theoretical Physics" en hoewel er daarna volgt "especially for his discovery of the law of the photoelectric effect" betekent dat niet dat de relativiteitstheorie geen rol gespeeld heeft / kan hebben. Wil je de beargumentering door het Nobelprijscomité trouw blijven, zou je er maar niet primair voor... van kunnen maken of Wist je dat ... de Nobelprijs voor Natuurkunde die aan Albert Einstein werd toegekend voornamelijk voor zijn werk op het gebied van het foto-elektrisch effect was en niet voor zijn relativiteitstheorie? Wat denk jij? Richard 10 sep 2018 12:52 (CEST)
    Akkoord, Richard! Riki (overleg) 10 sep 2018 13:23 (CEST)
    Ok. Richard 10 sep 2018 15:12 (CEST)

Projectnavigatie[bewerken]