Oxycodon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Oxycontin)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Oxycodon
Oxycodone.svg
4,5-α-epoxy-14-hydroxy-
3-methoxy-17-methyl-morfinaan-6-on
Farmaceutische gegevens
F tot 87% (PO)
t1/2 2-3 uur
Uitscheiding urine
Gebruik
Toediening oraal, intramusculair, intraveneus, subcutaan, transdermaal, rectaal
Risico met betrekking tot
Zwangerschapscat. B / D (bij gebruik in hoge doses in laatste trimester )
Databanken
CAS-nummer 76-42-6
ATC-code N02AA05
Farmacotherapeutisch Kompas Oxycodon
Chemische gegevens
Formule C18H21NO4
Molaire massa 315,367 g/mol
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Drugslab test het effect van Oxycodon

Oxycodon is een krachtige opioïde pijnstiller, dat bereid wordt uit thebaïne. Het is een semi-synthetische opioïde, omdat het gemaakt wordt van een natuurlijk opiaat. Op basis van gewicht is oxycodon 2 maal potenter dan morfine en wordt het oraal, nasaal en rectaal beter geabsorbeerd dan morfine. Het werkt niet alleen op nociceptieve pijn zoals somatische pijn en viscerale pijn maar ook op neuropathische pijn. Het wordt vaak door artsen voorgeschreven als pijnstiller bij ernstige pijnen zoals na een operatie of kanker.

Oxycodon is een opioïde, er treedt gewenning op en de stof is verslavend [1][2]. Bij kortdurig gebruik van enige dagen zijn de verslavingsrisico's minimaal, bij langdurig gebruik, bij gebruik zonder noodzaak (recreatief gebruik) en bij behandeling van chronische pijn, wordt het verslavingsrisico van voorgeschreven of receptplichtige bij opioïden geschat tussen 3 en 25%. [3]

Gebruik[bewerken]

Nederland[bewerken]

Het aantal gebruikers van oxycodon stijgt zeer snel van 75.000 gebruikers in 2007 naar 350.000 in 2015, 405.000 in 2016 en 490.000 in 2017. [4] [5] Het aantal overdosissen groeide van 43 in 2008 naar 280 in 2017. [6]

Tabel aantal gebruikers van 2007 tot 2015[7]:

België[bewerken]

Oxycodon is in België nog maar een tiental jaren op de markt. De afgelopen jaren wordt oxycodon in toenemende mate voorgeschreven door artsen in België. In 2015 werd het middel door ongeveer 66.000 patiënten gebruikt, terwijl dat in 2011 nog maar 28.000 patiënten waren. Daarmee is het gebruik in vijf jaar tijd meer dan verdubbeld. Volgens het RIZIV kon dit verklaard worden door het verdwijnen van alternatieven van de markt en omdat oxycodon zowel in snelwerkende als traagwerkende vormen beschikbaar is. Ook werd het toenemende voorschrijven van het middel voor chronische pijnen en niet-kankerpijnen als reden genoemd, daar waar oxycodon oorspronkelijk enkel voor acute pijnen en kankerpijnen werd toegediend.[8]

Tabel aantal gebruikers van 2011 tot 2015:

Verenigde Staten[bewerken]

Oxycodone ("Oxy" in de volksmond) speelt een hoofdrol in het sinds rond 2010 sterk toenemende misbruik van opioïden in de Verenigde Staten, een fenomeen dat meestal de 'opioïdencrisis' wordt genoemd. Het Amerikaanse Department of Health and Human Services schat dat jaarlijks ongeveer 11 miljoen Amerikanen oxycodon recreatief gebruiken als drug, waarmee het de meest misbruikte opioïde is in de VS. Volgens het Amerikaanse National Institute on Drug Abuse belandden in 2007 ongeveer 42.800 patiënten door overdosis op spoedafdelingen van ziekenhuizen ten gevolge van misbruik van oxycodon.[9]

De acteur Heath Ledger stierf in 2008 aan een overdosis pijnstillers oxycodon, hydrocodon in combinatie met tabletten of capsules tegen angststoornissen diazepam, alprazolam, het slaapmiddel temazepam en het antihistaminicum (met versuffende bijwerking) doxylamine.[10] Demi Lovato overleefde in 2018 een overdosis van illegale oxycodon vervuild met sporen van het veel krachtiger fentanyl. [11] Muziek producer Timbaland was verslaafd aan oxycodon, had een bijna dood ervaring door een te grote dosis. [12]

Werking[bewerken]

Oxycodon is een volledige agonist voor de mu (µ)-, kappa (κ)- en delta (δ)-opiaatreceptoren.[13]

Preparaten[bewerken]

Oxycodon wordt door diverse fabrikanten in diverse toedieningsvormen op de markt gebracht. Zowel siroop, vloeistof voor injectie, capsules en tabletten zijn beschikbaar in verschillende sterktes. Het verschil tussen tabletten met een gereguleerde (vertraagde) afgifte (zoals bijvoorbeeld Oxicontin) en tabletten met een onmiddellijke werking (Oxynorm) van dezelfde sterkte is klinisch gezien groot. Het onachtzaam wisselen tussen verschillende toedieningsvormen van deze potente pijnstiller kan gevaarlijk zijn.

Externe links[bewerken]