Park Brakkenstein
| Park Brakkenstein | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Toegangshekken tot de villa Brakkesteyn | ||||
| Locatie |  Nederland | |||
| Opening | 1932 | |||
| Status | Beschermd monument | |||
| Monumentnummer | 522933 | |||
| Monumentnummer | 522933 | |||
| Monumentstatus | Rijksmonument | |||
| ||||
Park Brakkenstein is een stadspark in het oosten van de wijk Heijendaal, in het zuidoosten van de Nederlandse stad Nijmegen. Het park ligt grotendeels op de plek van het vroegere landgoed Brakkenstein, waar ook de aangrenzende woonwijk naar is vernoemd.
Het parkterrein heeft de vorm van een ruit. Het ligt ingeklemd tussen de campus van de Radboud Universiteit en het universitair medisch centrum in het westen en de spoorlijn Nijmegen - Venlo in het oosten, en tussen de twee woonwijken Groenewoud en Brakkenstein. Het park loopt bovendien langs meerdere sportvelden. Het parkgebied wordt aan de zuidzijde afgegrensd door de d'Almarasweg, en in het westen door de Driehuizerweg. De uiterst zuidwestelijke punt van het park is vanaf de Driehuizerweg toegankelijk via een poort.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De oudst bekende vermelding van het landgoed als Brackesteyn is uit 1654. Het was toen nog vooral landbouwgrond waar een boerderij voor de ontginning stond. De eigenaar was in deze tijd Gysbert van Mulecom, een stedelijke rentmeester.[1] Later ging het landgoed over naar de familie Rappard.
In de eerste helft van de 18e eeuw werd er op deze plek een sterrenbos aangelegd. Mogelijk gebeurde dit in opdracht van Bernard Rappard, die hier in deze tijd ook een nieuwe weg en een aarden wal liet aanleggen. Bij de latere aanleg van het park is dit bos grotendeels behouden, wel is het aantal lanen tussen 1820 en 1850 teruggebracht van acht naar vier.
In 1863 werd het oude landhuis afgebroken in opdracht van Johan Burchard Adolf Tulleken. Hij was een erfgenaam van de familie Quack, aan wie het landgoed in 1803 was toegekomen. Twee jaar later liet Tulleken op diezelfde plaats Villa Brakkenstein bouwen.[2] In 1915 werden zowel het landgoed als de villa eigendom van Victor Jurgens. (Hij was de neef van Frans Jurgens, die drie jaar daarvoor Huize Heijendaal in de buurt had ontworpen.)[3] Brakkenstein en het aangrenzende landgoed Heijendaal waren vanaf dat moment één aaneengesloten gebied.[4]
In de periode 1930-1932 is het park vrij grondig omgewerkt door de tuinarchitect Samuel Voorhoeve. Daarbij zijn onder meer de lanen met elkaar verbonden middels gekromde paadjes, waarbij de oorspronkelijke sterrenbosstructuur behouden bleef.[5]
In het voorjaar van 1951 kocht de gemeente Nijmegen het hele landgoed Brakkenstein op van de familie Jurgens, inclusief het park, de aangrenzende weilanden en de villa. Het park was in de vijftien jaar daarvoor zwaar verwaarloosd en had schade als gevolg van de Tweede Wereldoorlog, waarbij veel van de houtgewassen waren verwoest of geroofd. Het werd vanaf eind 1951 in opdracht van de gemeente grondig opgeknapt. Langs de d'Almarasweg werden nieuwe sportvelden aangelegd, voor voetbal en korfbal. Dit gebeurde in het kader van de Gemeentelijke Sociale Werkvoorziening.[6]:134
Het zuidoostelijke parkdeel is tussen 1969 en 1971 in opdracht van de Katholieke Universiteit Nijmegen omgewerkt tot een botanische tuin; dit is tegenwoordig de Hortus Nijmegen. Aan de universiteit verbonden biologen wilden hier onderzoek doen naar exotische planten.[7]
Hedendaags gebruik
[bewerken | brontekst bewerken]Het park is tegenwoordig een openbaar stadspark. Het wordt gebruikt voor recreatie, wandelen en verschillende buitensportactiviteiten. Het park grenst aan meerdere sportvelden en wordt daarnaast gebruikt voor openbare evenementen. Bekend zijn daarbij vooral de jaarlijkse Music Meeting (sinds 2004) en het festival FortaRock (2009–2012).[8]
De voormalige Villa Brakkensteyn wordt tegenwoordig samen met het naastgelegen Koetshuis geëxploiteerd als evenementenlocatie, onder de naam Landgoed Brakkesteyn, een verwijzing naar het oude landgoed. Het Landhuis en Koetshuis zijn niet vrij toegankelijk voor individueel bezoek.
Flora
[bewerken | brontekst bewerken]De parklanen zijn voornamelijk beplant met beukenbomen. In de meest westelijke laan zijn paardenkastanjes geplant. In het gebied diagonaal achter Villa Brakkenstein groeien ook linden.[5]
Kunstwerken
[bewerken | brontekst bewerken]In het park staat de Entr'acte, een beeldhouwwerk uit 1975 van de hand van Edith Imkamp.
Foto's
[bewerken | brontekst bewerken]
_door_Edith_Imkamp,_Park_Brakkenstein,_Nijmegen_01.jpg)
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Park Brakkenstein, Gemeente Nijmegen
- ↑ L.Fransen, Nijmeegs mysterie: hier is Brakkenstein naar vernoemd. Indebuurt (7 augustus 2023). Geraadpleegd op 12 augustus 2026.
- ↑ Driehuizerweg 285: Park Brakkenstein, noviomagus.nl
- ↑ Tummers, T. (1994). Architectuur in Nijmegen: een overzicht van architectuur en stedebouw vanaf 1900. Thoth, Bussum, "universiteit en academisch ziekenhuis", p. 134. ISBN 90-6868-102-8.
- ↑ Landgoed Brakkesteyn - Nijmegen, fietsnetwerk.nl
- 1 2 Park Brakkenstein, Nijmegen, monumenten.nl
- ↑ Bouwer, K. (2018). Brakkenstein. Een Nijmeegse buitenplaats en zijn bewoners. Valkhof Pers, Nijmegen, "Van verpleeghuis tot restaurant". ISBN 9789056254940.
- ↑ Brakkenstein, Rijksmonumentenregister
- ↑ Park Brakkenstein. Gemeente Nijmegen.
