Partij van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa
| Partij van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa ALDE | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Personen | ||||
| Partijvoorzitter | Vacant | |||
| Zetels | ||||
| Europees parlement | 55 / 720 | |||
| Europese Commissie | 5 / 27 | |||
| Europese Raad | 3 / 27 | |||
| Europese lagere huizen | 455 / 6.217 | |||
| Europese hogere huizen | 114 / 1.458 | |||
| Geschiedenis | ||||
| Opgericht | 26 maart 1976 | |||
| Algemene gegevens | ||||
| Actief in |  Europees ParlementPACE | |||
| Hoofdkantoor | Idaliestraat 11 1050 Brussel, België | |||
| Aantal leden | 3 (2025) | |||
| Richting | Centrumrechts | |||
| Ideologie | Liberalisme | |||
| Kleuren | Donkerblauw, lichtblauw, magenta Geel (bij conventie) | |||
| Afkorting | ALDE Party, АЛДЕ | |||
| Jongerenorganisatie | LYMEC | |||
| Wetenschappelijk bureau | European Liberal Forum (ELF) | |||
| Internationale organisatie | Liberale Internationale | |||
| Europese fractie | Renew Europe | |||
| aldeparty.eu | ||||
| ||||
De Partij van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE) is een liberale Europese politieke partij.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]In de begintijd werd de Partij van Europese Liberalen en Democraten afgekort als LD. De Nederlandse VVD'er, en voormalig president van de Liberale Internationale, Hans van Baalen was voorzitter van de partij van 2015 tot zijn overlijden in 2021. Hij volgde in 2015 de Brit Graham Watson op. Tot 10 november 2012 stond de partij bekend onder de naam Partij van Europese Liberalen en Democraten (ELDR). LYMEC is de jongerenorganisatie van de ALDE, waar zowel de JOVD als de Jonge Democraten lid van zijn.
Structuur
[bewerken | brontekst bewerken]Voorzitters
[bewerken | brontekst bewerken]| Voorzitter | Termijn | Partij | Land | |
|---|---|---|---|---|
.jpg) |
Gaston Thorn (1928–2007) |
1 december 1978 – 15 juni 1981 |
Demokratesch Partei |
 Luxemburg |
,_Bestanddeelnr_918-9461.jpg) |
Willy De Clercq (1927–2011) |
15 juni 1981 – 10 juni 1985 |
Vlaamse Liberalen en Democraten |
.svg){kind=small} België |
 |
Colette Flesch (1937) |
10 juni 1985 – 25 juni 1990 |
Demokratesch Partei |
Luxemburg |
|
Willy De Clercq (1927–2011) |
25 juni 1990 – 1 juli 1995 |
Vlaamse Liberalen en Democraten |
België |
 |
Uffe Ellemann- Jensen (1941) |
1 juli 1995 – 5 oktober 2000 |
Venstre |  Denemarken |
 |
Werner Hoyer (1951) |
5 oktober 2000 – 25 september 2005 |
Freie Demokratische Partei |
 Duitsland |
.jpg) |
Annemie Neyts (1944) |
25 september 2005 – 25 November 2011 |
Open Vlaamse Liberalen en Democraten |
België |
 |
Graham Watson (1956) |
25 November 2011 – 20 november 2015 |
Liberal Democrats |  Verenigd Koninkrijk |
 |
Hans van Baalen (1960–2021) |
20 november 2015 – 29 april 2021 [1] |
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie |
 Nederland |
_(cropped).jpg) |
Timmy Dooley (1969) | 2021 – 2024
Co-voorzitter |
Fianna Fáil |  Ierland |
 |
Ilhan Kyuchyuk (1985) | 2021 – 2024
Co-voorzitter |
Beweging voor Rechten en Vrijheden |  Bulgarije |
 |
Svenja Hahn (1989) | 2024 – heden | Freie Demokratische Partei | Duitsland |
Aangesloten partijen
[bewerken | brontekst bewerken].svg)
Bij de ALDE zijn liberale partijen uit de lidstaten van de Europese Unie aangesloten, alsmede uit de niet-EU landen Andorra, Bosnië en Herzegovina, Georgië, IJsland, Kosovo, Montenegro, Noord-Macedonië, Noorwegen, Oekraïne, Servië en Zwitserland. In het verleden waren ook partijen uit Wit-Rusland, Rusland, Moldavië, Armenië en Azerbeidzjan geaffilieerd met ALDE. De partij kent een volledig lidmaatschap en een geaffilieerd lidmaatschap. Het belangrijkste verschil is stemrecht in de interne besluitvorming in ALDE.
De ALDE-partijen vormen in de tiende legislatuur van het Europees Parlement (2024-2029) met de Europese Democratische Partij en andere aangesloten partijen de fractie Renew Europe, de vijfde fractie in grootte in het EP. Deze fractie wordt sinds de zomer van 2024 voorgezeten door de Franse Valérie Hayer van Renaissance, de partij van president Emmanuel Macron. Deze partij is geen lid van ALDE, maar vormt samen met de ALDE-partijen een fractie. Vanuit Nederland zijn zowel D66 als de VVD bij ALDE aangesloten. De Belgische leden zijn Anders en de MR. Deze vier partijen zijn onderdeel van de Renew-fractie in het Europees Parlement.
| Tijdspanne | Fractieleider in het Europees Parlement |
|---|---|
| 1978–1979 |  Jean-François Pintat |
| 1979–1984 | Martin Bangemann |
| 1984–1989 | Simone Veil |
| 1989–1991 | Valéry Giscard d'Estaing |
| 1991–1994 | Yves Galland |
| 1994–1998 | Gijs de Vries |
| 1998–2002 | Pat Cox |
| 2002–2009 | Graham Watson |
| 2009–2019 | Guy Verhofstadt |
| 2019–2021 |  Dacian Cioloș |
| 2021–2024 | Stéphane Séjourné |
| 2024–heden | Valérie Hayer |
Financiering
[bewerken | brontekst bewerken]Als geregistreerde Europese politieke partij heeft de partij recht op Europese publieke financiering, die de partij onafgebroken sinds 2004 heeft ontvangen.[2]
Hieronder staat de ontwikkeling van de Europese publieke financiering die de partij heeft ontvangen.
In overeenstemming met de Verordening inzake Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen, werft de partij ook private fondsen om haar activiteiten mede te financieren. Vanaf 2025 moeten Europese partijen ten minste 10% van hun vergoedbare uitgaven uit particuliere bronnen halen, terwijl de rest kan worden gedekt met Europese overheidsfinanciering.[a]
Hieronder staat de ontwikkeling van de bijdragen en donaties die de partij heeft ontvangen.
Leden
[bewerken | brontekst bewerken]Politieke partijen
[bewerken | brontekst bewerken]ALDE kent twee statussen van lidmaatschap, namelijk een volwaardig lidmaatschap en een geaffilieerd lidmaatschap. Het volledig lidmaatschap is ook beschikbaar voor partijen van buiten de Europese Unie. Anno januari 2026 waren 55 partijen volwaardig lid en tien partijen geaffilieerd lid van ALDE, die uit in totaal 35 Europese landen komen.[3] Gedurende 2025 werd het geaffilieerd lidmaatschap van een zevental partijen beëindigd.[4]
.svg){kind=small}
Voormalig geassocieerde partijen
[bewerken | brontekst bewerken]De volgende partijen waren in het verleden lid van of geaffilieerd met ALDE:
Armeens nationaal Congres (2016-2025)- Helder Armenië (2019-2025)
Müsavat (2007-2025)
Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (2013-2024)
Beweging voor Rechten en Vrijheden (2001–2024)
Enomeni Dimokrates (1996–2025)
Eesti Keskerakond (2004–2024)
Vrije Democraten (2012–2025)- Sjabloon:HE-VLAG Drassi (2013–2014)
Alliantie van Vrije Democraten (2004-2009)- Hongaarse Liberale Partij (2013-2025)
Progressive Democrats (?-2009)
Heldere Toekomst (2013-?)
Liberale Partij van Italië (1976–1994)- Republikeinse Partij van Italië (1976–2010)
- Italia dei Valori
Alliantie voor een Nieuw Kosovo (2009-2025)
Liberale Partij (tot 2006)
Darbo partija (2004-2021)- Liberale en Centrumunie (tot 2014)
Coalitie voor Eenheid en Welvaart (2023-2025)- Liberale Partij (2010-2025)
Democratische Partij (2017-2020)
Partido Social Democrata (tot 1996)- Aardpartij (2014-2016)
Nationaal-Liberale Partij (2007-2014)- Alliantie van Liberalen en Democraten (2015-2019)
Jabloko (2004-2024)- Parnas
Stranka Alenke Bratušek (2014-2022)- Lista Marjana Šarca (2018-2022)
- Stranka modernega centra (2014-2021)
- Zares (tot 2014)
- Liberale Democratie van Slovenië (2009-2014)
Catalaanse Europese Democratische Partij (tot 2018)
ANO (2014–2024)
Individuele leden
[bewerken | brontekst bewerken]ALDE heeft ook een aantal individuele leden. Gedurende vele jaren had ALDE het grootste aantal individuele leden van alle Europese partijen; dit lidmaatschap is echter opgeheven en vanaf 2024 is er nog maar één individueel lid over. Net als de meeste andere Europese partijen heeft de ALDE niet geprobeerd een massaal individueel lidmaatschap te ontwikkelen.[5]
Hieronder staat de ontwikkeling van het individuele lidmaatschap van de partij sinds 2019.[6]
Vertegenwoordiging in Europese instellingen
[bewerken | brontekst bewerken]| Organisatie | Instelling | Zetelaantal |
|---|---|---|
| Europese Unie | Europees parlement | 55 / 720(8%) |
| Europese Commissie | 5 / 27(19%) | |
| Europese Raad (Regeringsleiders) | 3 / 27(11%) | |
| Raad van de Europese Unie (Deelname aan de regering) | ||
| Europees Comité van de Regio's | 44 / 329(13%) | |
| Raad van Europa | Parlementaire Vergadering (binnen ALDE) | 88 / 612[11] |
Noten
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Voor de financiering van Europese partijen verwijzen "bijdragen" naar financiële steun of steun in natura die door partijleden wordt verstrekt, terwijl "donaties" verwijzen naar hetzelfde, maar dan verstrekt door niet-leden.
Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Overleden tijdens ambtstermijn
- ↑ Europees Parlement, Financiering van het Europees Parlement aan Europese politieke partijen per partij en per jaar. Geraadpleegd op 11 juli 2025.
- ↑ ALDE Party Member Parties Congress and Council delegations - update 2026 (pdf). ALDE (6 januari 2026). Gearchiveerd op 5 april 2026. Geraadpleegd op 5 april 2026.
- ↑ ALDE Party Member Parties Congress and Council delegations - update 2025 (pdf). ALDE (2025). Gearchiveerd op 5 april 2026. Geraadpleegd op 5 april 2026.
- ↑ Hertner, Isabelle (9 september 2018). United in diversity? Europarties and their individual members' rights. Journal of European Integration 41 (4): 487-505 (Routledge). DOI: 10.1080/07036337.2018.1513500.
- ↑ Europees Parlement, Audit reports and donations. Geraadpleegd op 11 juli 2025.
- ↑ Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party. Autoriteit voor Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen. Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ European Commissioners. Geraadpleegd op 7 februari 2025.
- ↑ Members of the European Council. Europese Raad. Geraadpleegd op 23 mei 2026.
- ↑ European Committee of the Regions Members Page. Geraadpleegd op 6 februari 2025.
- ↑ "Alliance of Liberals and Democrats for Europe"; geraadpleegd op: 6 februari 2025.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]
· 
· 