Pathologie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Pathologie[1] of ziekteleer[1] bestudeert het ontstaan en verloop van ziektes. Als zodanig is het een onderdeel van de geneeskunde.

De pathologie kan worden onderverdeeld in de etiologie, waarin de oorzaken van een pathologisch proces worden bestudeerd, en de nosologie: de indeling van ziekten.

In de pathologie zijn er verschillende vakgebieden te onderscheiden:

Ook kan er een onderscheid gemaakt worden naargelang het deel van het menselijk lichaam waar het vakgebied zich mee bezighoudt:

Over de oorzaken van ziekte bestaan uiteenlopende opvattingen, in de loop der jaren hebben verschillende scholen hun zienswijze op het ontstaan van ziekten geformuleerd:

De aanhangers van de somatogenie stellen dat het gehele vraagstuk van gezondheid en ziekte te herleiden is tot zich in het lichaam afspelende fysische en fysiologische processen. Enkel objectief vaststelbare ziekten ("diseases") met een duidelijke objectieve oorzaak 'tellen', het zich ziek voelen ("illness") rekent deze school niet tot ziek zijn. Disease en illness kunnen dus los van elkaar staan: je kunt je ziek voelen, zonder objectief gezien ziek te zijn of je kunt objectief gezien ziek zijn, zonder je ziek te voelen. Deze eerste school heeft dus geen aandacht voor de psychologie, dit in tegenstelling tot de tweede school: de psychogenie.

De psychogenie gelooft dat een ziekte (mede) wordt veroorzaakt door psychologische oorzaken. Een belangrijk aanhanger van deze school was Freud, die stelde dat je ziek kunt worden door een persoonlijk probleem dat je naar het onderbewuste verdringt. De oorzaak kan in dat geval niet objectief worden vastgesteld.

De derde benadering is die van de "stress": stress treedt op wanneer een individu niet kan omgaan met de prikkels die zijn omgeving op hem uitoefent; dit verlies van controle kan leiden tot een aandoening. Bij optredende stress kan sprake zijn van zowel achterliggende somatogenie als psychogenie: negatieve prikkels uit de omgeving gecombineerd met persoonlijke problemen. De drie bekendste vormen van stress zijn:

  • Je vindt dat men te veel van je verwacht
  • Je vindt dat je talent niet volledig wordt aangewend
  • Je denkt dat geen enkel ander mens iets van je verwacht en dat je alleen op de wereld staat

De vierde en laatste school is de sociogenie: deze denkrichting ziet maatschappelijke en culturele factoren als de belangrijkste of zelfs enige oorzaak van ziekte (sickness). Zij stelt bijvoorbeeld dat ziek zijn gedefinieerd kan worden als een afwijking van een door een bepaald maatschappelijk systeem gestelde norm. Deze normen zullen in de tijd en in de verschillende sociale klassen en culturen anders zijn. Het is ook de sociogenie die bestudeert of er verbanden bestaan tussen gezondheid en armoede.

Voor de sterkte waarin een gegeven ziekte zich manifesteert, zijn verder ook van belang: lichaamsbouw, geslacht, leeftijd, schade opgelopen tijdens het leven (zowel lichamelijke als psychische schade), levensstijl, leefomstandigheden. Drie laatstgenoemde factoren hangen direct samen met de sociale status van een persoon.