Peter van Anrooy

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Peter van Anrooy
Omstreeks 1917
Omstreeks 1917
Algemene informatie
Volledige naam Peter Gijsbert van Anrooij
Geboren 13 oktober 1879
Overleden 31 december 1954
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Jaren actief 1900-1954
Genre(s) Klassieke muziek
Beroep Dirigent, componist
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Peter Gijsbert van Anrooij (Zaltbommel, 13 oktober 1879's-Gravenhage, 31 december 1954), bekend als Peter van Anrooy, was een Nederlands componist en dirigent. Van Anrooy werd in Zaltbommel geboren, maar groeide op in Utrecht.

Leven en werk[bewerken]

Van 1890 tot 1899 studeerde hij piano, viool en compositie aan de Toonkunst Muziekschool te Utrecht. Hij studeerde vervolgens directie bij Willem Kes in Dresden en in Moskou, waar hij ook lessen contrapunt volgde bij Sergej Tanejev. Hij volgde Kes naar Glasgow, waar hij violist werd in diens Scottish Orchestra. In die periode componeerde hij in 1900 zijn bekendste werk, de Piet Hein Rhapsodie voor symfonieorkest, gebaseerd op het lied De Zilvervloot van J.J. Viotta en J.P. Heije.

Hij speelde ook een jaar in het Tonhalle Orchester Zürich (1902-1903). Hij was dirigent van de Groninger Orkest Vereeniging (GOV) (1905-1911), de Arnhemsche Orkest Vereeniging (AOV) (1911-1917), het Residentie Orkest in Den Haag (1917-1935) en in die stad ook van het Toonkunstkoor (1929-1940). Vanwege zijn verdiensten voor het muziekleven in Groningen, waar hij naast de GOV ook de muziekschool had geleid, werd hij in 1914 eredoctor aan de Rijksuniversiteit Groningen. Bij de AOV toonde hij zich begaan met de slecht betaalde musici door het organiseren van benefietconcerten waarvan de opbrengsten voor de orkestleden bestemd waren.

Van Anrooy hechtte veel belang aan muziekeducatie en gaf vanaf 1924 regelmatig jeugdconcerten in Den Haag. Ook bij de reguliere abonnementsconcerten praatte hij graag de programmaonderdelen aan elkaar met door het publiek zeer gewaardeerde toelichtingen. Tijdens zo'n concert in 1932 nam hij de gelegenheid te baat een half uur lang te fulmineren tegen de Haagse muziekrecensenten die zijn repertoirekeuzes niet wilden begrijpen en volgens hem de terugloop in bezoekersaantallen hadden veroorzaakt. Hij programmeerde niet alleen het "ijzeren repertoire" van bekende klassieken, maar ook veel werk van levende componisten, onder wie veel Nederlanders. Toen hij in 1935 het Residentie Orkest verliet, was dat deels om gezondheidsredenen en deels omdat ook het behoudende orkestbestuur kritiek had op zijn programmakeuzes.

Van Anrooy behield nog wel zijn functie van vaste dirigent van koninklijke concerten, maar daaraan kwam twee jaar later een einde door zijn principiële en standvastige opstelling. Op 5 januari 1937 weigerden hij en 25 orkestleden het nazistische Horst Wessellied uit te voeren op een galaconcert in Den Haag, voorafgaand aan het huwelijk van kroonprinses Juliana en prins Bernhard, in aanwezigheid van beiden en koningin Wilhelmina. De Duitse diplomaten die bij het concert aanwezig waren hadden dit geëist. Het lied werd wel gespeeld, maar Van Anrooy werd vervangen door C.L. Walther Boer, dirigent van de Koninklijke Militaire Kapel.

Van 1947 tot kort voor zijn dood verzorgde Van Anrooy voor de AVRO-radio de rubriek Inleiding tot muziekbegrip. Hij werd begraven op Oud Eik en Duinen.

Enkele werken[bewerken]

Externe link[bewerken]