Peerke Donders

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Petrus Donders)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zalige Petrus Norbertus Donders
Foto van Donders genomen na 1880
Foto van Donders genomen na 1880
Geboren 27 oktober 1809 te Tilburg
Gestorven 14 januari 1887 te Batavia (Suriname)
Zaligverklaring 23 mei 1982 te Rome door Paus Johannes Paulus II
Naamdag 14 januari
Attributen zie[noot 1]
Beschermheilige voor zie[noot 2]
Lijst van christelijke heiligen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Petrus Norbertus Donders, ook wel Peerke Donders (Tilburg (Nederland), 27 oktober 1809Batavia (Suriname), 14 januari 1887) was een geestelijke van de Rooms-katholieke kerk die als missionaris werkzaam was in Suriname. Bekend als 'Apostel der Melaatsen en Indianen' werd hij in 1982 zalig verklaard door paus Johannes Paulus II.

Levensloop[bewerken | brontekst bewerken]

Petrus Donders was de oudste zoon van huiswever Arnold Donders en Petronella van den Brekel. Zijn jongere broer heette Martinus. Op zevenjarige leeftijd overleed zijn moeder. Kinderarbeid was in die tijd heel gewoon; Donders zat als jongen van twaalf al achter het weefgetouw. Zijn droom was om priester te worden, maar voor een opleiding had vader onvoldoende geld. Nadat Donders in 1831 was afgekeurd voor militaire dienst, vroeg hij de pastoor hem te helpen. Hij mocht knecht worden op het kleinseminarie Beekvliet te Sint-Michielsgestel en werd vervolgens wegens zijn geloofsijver toegelaten tot de priesteropleiding. Tijdens zijn vervolgstudie aan het grootseminarie te Haaren kwam bisschop Grooff uit Suriname op bezoek. Hij zocht priesters voor de missie in Suriname. Donders was de enige die zich aanmeldde.

Op 5 juni 1841 werd hij vervroegd tot priester gewijd, 31 jaar oud, en op 1 augustus 1842 vertrok hij naar Suriname. Hij werd aanvankelijk aangesteld als kapelaan in Paramaribo. In 1856 werd hij overgeplaatst naar de missiepost Batavia, een leprakolonie gevestigd op een voormalige plantage aan de Coppename. Op 24 juni 1867 legde Donders de kloostergeloften af en trad hij toe tot de congregatie van de redemptoristen. In de periode daarna maakte hij missiereizen naar de inheemsen in het binnenland, tot hij in 1882 werd teruggeroepen naar Paramaribo. Daarna werkte hij twee jaar op de missiepost Mary's Hope in Coronie. In oktober 1885 werd Donders opnieuw op Batavia gestationeerd. Daar kreeg hij op 1 januari 1887 een nierontsteking waaraan hij op 14 januari overleed. Donders werd 77 jaar en is aldaar begraven.

Verblijfplaatsen[bewerken | brontekst bewerken]

De woon- en standplaatsen (missieposten) van pater Donders op een rij, jaartal vanaf:

  • 1809 Tilburg (Moerstraat)
  • 1831 St-Michielsgestel (opleiding)
  • 1842 Paramaribo (kapelaan)
  • 1856 Batavia (pastoor)
  • 1882 Paramaribo
  • 1883 Coronie
  • 1885 Batavia

Bezoeken[bewerken | brontekst bewerken]

Vanuit Paramaribo (periode 1842-1855) bezocht Donders onder meer de volgende plantages langs de Surinamerivier en de Commewijne: Toledo, Pieterszorg, Lust en Rust en Killenstein.

Vanuit Batavia (periode vanaf 1867) bezocht hij de volgende plantages langs de Saramacca: Plantage Kent, Caledonia, Morgenster, Johanna Catharina, Margaretha's gift, Onverwacht, De Vier Hendrikken en La Ressource. Daarnaast bezocht Donders in deze periode gemeenschappen van de inheemse Arowakken, Waraus en Karaïben en gemeenschappen van Marrons. De zielzorg in Batavia werd overgenomen door collega paters-redemptoristen.[1]

Verering[bewerken | brontekst bewerken]

Donders' stoffelijk overschot werd aanvankelijk op het kerkhof van de melaatsenkolonie begraven, maar op 28 juli 1900 bijgezet achter de Sint Petrus en Paulus Kathedraal van Paramaribo. Op 17 januari 1921 werd het nogmaals herbegraven, nu in een graf in de linkerzijvleugel van de kathedraal.

Vanaf 1900 kochten de redemptoristen de grond rond het voormalig geboortehuis van Donders. Pelgrims kwamen daarnaartoe om Donders te vereren en bezochten er een put, die miraculeus water zou bevatten.[2] In 1923 werd op de plek waar het geboortehuis had gestaan een marmeren gedenksteen geplaatst. In hetzelfde jaar bouwde men er een kapel met processiepark. In 1926 werd in het Wilhelminapark het standbeeld van Peerke Donders opgericht. Het geboortehuis van Peerke Donders werd in 1930-1931 gereconstrueerd op de vroegere fundamenten. In 1933 werd bij het huis het Peerke Dondersmonument onthuld. Nadat Tilburg op 27 oktober 1944, de geboortedag van Donders, werd bevrijd van de Duitse bezetters, nam de bedevaart toe.[2]

Op 23 mei 1982 werd Donders zalig verklaard, nadat Paus Johannes Paulus II in 1979 reeds had bevestigd dat in 1929 een kind op voorspraak van Donders was genezen van botkanker.

In 2009 is er een documentaire gemaakt over het leven van Peerke Donders door producent Veldkamp Produkties BV, op initiatief en in samenwerking met Lout Donders. De documentaire is getiteld 'Peerke Donders; Zijn leven, zijn brieven' en is door de RKK uitgezonden op dinsdag 14 en woensdag 15 september 2010 en op Omroep Brabant TV. Ook in 2009 werd naast zijn nagebouwde geboortehuisje het Peerke Donders Paviljoen gebouwd, een museum gewijd aan de bekende missionaris.

De Peerke Donders Stichting steunt lepraprojecten in Zuidoost-Azië. Verder zijn er onder meer een scoutinggroep en een EHBO-vereniging naar Peerke Donders vernoemd. Daarnaast wordt er sinds 2009 ieder jaar een zogenaamde Peerke Donderslezing georganiseerd. In 2009 werd deze uitgesproken door Wim van de Donk, gevolgd in 2010 door Guy Verhofstadt.

Fotogalerij[bewerken | brontekst bewerken]

Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

Cabaretier Harrie Jekkers noemde Peerke Donders in zijn liedje 'De straatnaambordjesblues'.

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]