Piersonstraat (Nijmegen)
| Piersonstraat | ||
|---|---|---|
 | ||
Piersonstraat 33, met het "Piersonmannetje" | ||
| Geografische informatie | ||
| Stadsdeel | Centrum | |
| Begin | Karrengas | |
| Eind | Eerste Walstraat | |
| Postcode | 6511GJ - 6511GN | |
| Algemene informatie | ||
| Genoemd naar | Jan Lodewijk Pierson | |
| Naam sinds | 1914 | |
De Piersonstraat is een straat in het centrum van de Nederlandse stad Nijmegen.
De straat was oorspronkelijk smaller en heette Zwanengas. De huidige naam dateert uit 1914.
Ligging
[bewerken | brontekst bewerken]De Piersonstraat loopt tegenwoordig vanaf een kruispunt met de Karrengas, iets ten zuiden van de Zeigelhof en de zuidelijke rand van Plein 44, naar het zuiden tot aan een kruispunt met de Eerste Walstraat.
Tot aan het bombardement op de Nijmeegse binnenstad van 22 februari 1944 kwam de Zwanengas, later de Piersonstraat, in het noorden uit op de Zeigelbaan. Tijdens de naoorlogse Wederopbouw is het stratenplan met name in dit deel van het centrum van Nijmegen verregaand gewijzigd, maar aan de loop van de Piersonstraat is weinig veranderd. Voorheen boog de nabijgelegen Karrengas af om op de Zwanengas/Piersonstraat uit te komen, een situatie die tegenwoordig is omgedraaid; de Piersonstraat maakt nu bij het kruispunt met de Karrengas zelf eerst een kleine bocht naar het noordoosten en loopt dan in zuidelijke richting tot aan de Eerste Walstraat.[1] De Karrengas blijft daarbij aan de oostzijde parallel aan de Piersonstraat lopen. Aan de westzijde loopt de Bloemerstraat parallel.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Het gebied waar onder meer de Piersonstraat loopt viel vanaf de 16e eeuw (ten tijde van de tweede grote stadsuitbreiding) binnen de stadsmuren. Eind 18e eeuw werden de rijke percelen verkaveld, er kwamen nu veel mensen uit de lagere sociale klasse in dit deel van de stad te wonen. Begin 20e eeuw liet de Nijmeegse Woningbouwvereniging de zwaar verpauperde sloppen in de Zwanengas vervangen door nieuwbouwwijken.[2]
De toenmalige gas wordt in 1751 vermeld als Swaane gaske, later door Van Suchtelen als Zwane gas, en in 1812 als Zwanengasch. In 1822 vermeldt het gemeentelijke kadaster de gas als Zwane Gast. Nadat de Zwanengas omstreeks 1913-1914 breder was gemaakt en gesaneerd, werd besloten dat het voortaan een echte straat was. Middels een raadsbesluit werd de naam op 18 juli 1914 gewijzigd in Piersonstraat.[3] Deze straatnaam verwijst naar de Amsterdamse militair en ingenieur Jan Lodewijk Pierson (1851-1910), die een belangrijk aandeel had gehad in de sanering van de Zwanengas en omgeving.[4]
Bij het bombardement van 22 februari 1944 werd een klein deel van de Piersonstraat verwoest, het stuk aan de noordzijde waar de straat overging in de Zeigelbaan. De directe omgeving behoorde tot het zwaarst getroffen deel van de binnenstad.[5] Op 8 februari 1945 werd de Piersonstraat getroffen door een granaatinslag, waarbij zeker twee doden vielen.[6]
Nabij de Piersonstraat is in 1954 bioscoop Carolus gekomen.[1]
De Piersonstraat kwam in februari 1981 landelijk en internationaal in het nieuws, vanwege de Piersonrellen die toen hier en aan de nabijgelegen Zeigelhof plaatsvonden. De gemeente Nijmegen was van plan om een deel van de bebouwing aan de straat te slopen ten behoeve van extra parkeerruimte voor 200 auto's, terwijl er in de stad op dat moment niet minder dan 18.000 woningzoekenden waren. Dit leidde tot hevige protesten en rellen onder de bevolking. Een deel van de panden aan de Piersonstraat werd gekraakt. Deze gebeurtenissen zijn ook wel bekend geworden als de "Opstand in de Piersonstraat". Op 23 februari liet het gemeentebestuur de hele Piersonstraat ontruimen, met hulp van de Koninklijke Marechaussee. Hierbij vielen tientallen gewonden.[3][7] De Piersonstraat zelf kreeg vanwege de rellen de bijnaam "Vrijstaat de Eenhoorn", naar een pakhuis in de straat dat door de krakers werd bezet.[8]
In 1990 is de bebouwing in de straat opnieuw geheel vernieuwd.[2]
Zicht op de Zwanengas in noordelijke richting vanuit de Eerste Walstraat, omstreeks 1900-1905
Viswinkel Hellegers met een rij wachtende klanten tijdens de Eerste Wereldoorlog, op de hoek van Zeigelbaan 45 en het begin van de Piersonstraat (rechts).
Kunstwerk ter herinnering aan de Zeigelhof-affaire
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Straat: Piersonstraat, KadastraleKaart.com
- 1 2 STADSCENTRUM, noviomagus.nl
- 1 2 Piersonstraat, AWN Regio Nijmegen
- 1 2 , Rob Essers - Stratenlijst gemeente Nijmegen
- ↑ Brinkhoff, J. (2004). Nijmegen verleden tijd. Elmar B.V., Rijswijk, p. 98. ISBN 90-389-1529-2.
- ↑ Regionaal Archief Nijmegen
- ↑ 93. Granaatinslag Piersonstraat, Oorlogsdoden Nijmegen 1940-1945
- ↑ Opstand in de Piersonstraat Nijmegen, 1981, MijnGelderland
- ↑ Piersonmannetje Nijmegen, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
