Piet Pienter en Bert Bibber

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Piet Pienter en Bert Bibber
Land van oorsprong Vlag van België België
Oorspronkelijke taal Nederlands
Genre Humoristische strip
Avonturenstrip
Creatieteam
Bedenker(s) Pom
Schrijver(s) Pom
Tekenaar(s) Pom
Publicatie
Uitgever Het Handelsblad (1951-1954)
Gazet van Antwerpen (1955-1980)
De Vlijt (1955-1990)[1][2]
J. Hoste (1986-1990)
Keesing (1990-1995)[1][3]
De Standaard (1995-2003)[1][4]
't Mannekesblad (2006-2018)
Standaard Uitgeverij (2020-)
Publicatie 53 lange verhalen
Publicatiemedia Kranten
Stripalbums
Huidige status Inactief
Eerste publicatie 1951
Laatste publicatie 1995
Portaal  Portaalicoon   Strip

Piet Pienter en Bert Bibber is een Belgische stripreeks bedacht door Pom.

De reeks had alleen succes in Vlaanderen.[5] Er werden in totaal ruim 4 miljoen albums verkocht.[6][7]

Inhoud[bewerken]

De avonturen spelen zich af van ongeveer 1950 tot 1995 (de verschijningsperiode van de reeks). De hoofdpersonages wonen in Antwerpen, maar hun reislust brengt hen zowat overal ter wereld. Vooral het Oostblok is een populaire bestemming door de invloed van de Koude Oorlog. De auteur vermeldt of tekent zichzelf geregeld; dit is kenmerkend voor de droge humor doorheen de albums.

Piet en Bert winnen altijd van hun tegenstanders, maar meestal is het dan commissaris Knobbel die met de eer gaat strijken. Reeds in het eerste Gazet van Antwerpen-album ontmoeten ze de schatrijke Susan die een jacht bezit, waarna Piet en Bert samen met haar de wereld rondreizen. Voorts zijn er drie geleerden met wie Piet Pienter en Bert Bibber bevriend zijn: Kumulus, Hilarius Warwinkel en Eusebius Snuffel. Door deze geleerden en hun uitvindingen komen Piet en Bert vaak in de problemen. Ook zijn ze (via Susan) bevriend met president Alfredo Tranquila, die het fictieve Zuid-Amerikaanse land San Doremi regeert. Daar krijgen ze echter te maken met het vijandige buurland Bombilla, dat wordt geregeerd door de dictator Carne de Cordero. Beide landen en die personages keren geregeld terug in de verhalen.

Personages[bewerken]

Hoofdpersonages[bewerken]

Nevenpersonages[bewerken]

  • Stanske, huishoudster van Kumulus
  • Alfredo Tranquilla, president van San Doremi
  • Domingo Sabado, politiehoofd van San Doremi
  • Julio Agosto, directeur van de staatsgoudmijnen van San Doremi
  • Generaal Carne de Cordero, dictator van Bombilla
  • Emir Ibn ben Zhine
  • Jacobus Slurf
  • Pino Rossa
  • Madam Klakson, huishoudster van Warwinkel
  • Willibaldus Van Bruin
  • J.B. Blinkstein
  • Philomena Happelspijs

Publicatiegeschiedenis[bewerken]

Pom (1951-1995)[bewerken]

In 1950 begon bedenker Pom bij Het Handelsblad.[5][8] Op 16 april 1951 werd het eerste verhaal uit deze reeks gepubliceerd in de Belgische krant Het Handelsblad. Hier maakte Pom 9 verhalen, waarna hij overstapte naar de krant Gazet van Antwerpen. De verhalen uit Gazet van Antwerpen werden ook als album uitgegeven door De Vlijt.[1][5] De titels die in Het Handelsblad verschenen zijn, zijn niet in albumvorm verschenen, met uitzondering van Het vredeswapen, Het gestolen vredeswapen en De verborgen schat.

Dit was de enige stripreeks van bedenker Pom.[5] Pom liet zich in zijn vroege carrière inspireren door Hergé.[7][9] Ook werd hij geïnspireerd door Willy Vandersteen.[10]

Van 1955 tot 1973 verschenen 29 albums in de eerste editie. Van 1975 tot 1986 verschenen er 41 albums in de heruitgave. Die albums verschenen in zwart-wit. Vervolgens verschenen er bij Uitgeverij J. Hoste een aantal albums in kleur van 1986 tot 1990.[1] In 1986 speelden Poms personages een gastrol in Marsmannen van Venus, uit de reeks Merlina. In 1990 tekende Pom zijn figuren als gastpersonages in het album De valse Basura's uit de stripreeks Harry Humus van Danny De Haes.[11][12] In 1993 wou Pom de reeks aan De Haes overdragen, maar omdat de samenwerking bij dit ene album zo stroef liep, is dit uiteindelijk niet door gegaan.[13][14]

Van 1990 tot 1995 gaf Keesing een aantal albums in zwart-wit uit, waaronder een aantal verhalen die in Het Handelsblad verschenen en die niet eerder in albumvorm verschenen waren. Ook verscheen het voorlaatste verhaal oorspronkelijk hier. Vanaf 1995 verschenen de verhalen uit Gazet van Antwerpen opnieuw, maar in kleur en door uitgeverij De Standaard N.V.. Het laatste nieuwe verhaal verscheen in 1995, en de albums werden bij deze uitgeverij heruitgegeven tot 2003.[1]

Latere heruitgaven en hommages[bewerken]

Na zijn laatste album vroeg Pom aan Ben Seys om de reeks verder te zetten. Pom keurde echter zijn scenario niet goed. In 2014 werkte Seys nog steeds aan nieuwe verhalen.[15] In 2003 bracht Brabant Strip Magazine een eerste hommage aan Pom, door hun magazine in de vorm van een album van Piet Pienter en Bert Bibber uit te geven. Dit kreeg de naam In het spoor van Pom. Sinds 2006 werden de albums heruitgegeven bij Uitgeverij 't Mannekesblad. Ook verschenen bij deze uitgeverij een paar verhalen uit Het Handelsblad in albumvorm.[16][17] De covers werden hertekend door Ben Seys. In 2009 verscheen er, ter gelegenheid van de negentigste verjaardag van Pom, een speciaal boekje bij 't Mannekesblad, getiteld "Zonder Punt Of Komma" door Commissaris Knobbel. Dit boek komt voor in Systeem Kleerkast, en deze werden dan ook samen uitgegeven.

In 2010 verscheen de hommage Avontuur in de 21ste eeuw. Dit verhaal is getekend door Tom Bouden, en ook het scenario was van hem.[18][19] Het moest echter aan een paar voorwaarden voldoen. Voor Pom mocht het slechts eenmalig zijn en mocht het geen volwaardig avontuur zijn. Bouden heeft het getekend in de stijl van zijn album Paniek in Stripland, waar Piet, Bert en Susan een cameo in spelen. Avontuur in de 21ste eeuw is in zwart-wit verschenen, analoog aan de verhalen van Piet Pienter en Bert Bibber.[19] Dit album is tot heden het enige door Pom goedgekeurde album met Piet Pienter en Bert Bibber in de hoofdrollen, dat niet door hem werd gecreëerd. Het werd niet bij 't Mannekesblad uitgegeven zoals de albums uit de reguliere reeks, maar bij Uitgeverij Nouga. In 2011 verscheen de hommage Op het spoor van Pom, getekend door 60 verschillende tekenaars. Het scenario werd opnieuw door Bouden verzorgd. Dit album werd wel uitgegeven bij 't Mannekesblad.[20][21]

Pom overleed op 2 mei 2014.[5][8] Uitgeverij 't Mannekesblad gaf al eerder albums uit en had sinds 2011 een contract met Pom om zijn albums heruit te geven. Na het overlijden van Pom wilden zijn erfgenamen dat contract ontbinden waarna het op 20 december 2016 tot een proces kwam. 't Mannekesblad tekende beroep aan tegen het vonnis waarna het Hof van beroep in Antwerpen het eerste vonnis op 25 juni 2018 bevestigde. Hierdoor mag 't Mannekesblad sindsdien geen albums van deze stripreeks meer heruitgeven.[22][23] Op 16 november 2019 zal Gazet van Antwerpen uitzonderlijk opnieuw een album uitbrengen, ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Pom. Dit album zal Avontuur in San Doremi zijn.[24] Daarnaast zal er op die dag een tentoonstelling starten in de bibliotheek van Nijlen over Pom.[25]

Vanaf 2020 zal Standaard Uitgeverij de reeks opnieuw uitgeven als integrales. In totaal zullen er 11 integrales uitgebracht worden. De eerste bevat de eerste vijf verhalen, alle volgende vier. Standaard Uitgeverij beperkt zich tot de 45 albums uit de hoofdreeks. De integrales verschijnen met de albums in zwart-wit en een dossier met achtergrondinfo in kleur. In 2020 zullen er vier worden uitgegeven, in 2021 ook vier en tot slot in 2022 drie. Tevens zal Standaard Uitgeverij eerder ook al drie albums opnieuw uitgeven. Het gaat over Avontuur in San Doremi, Storm over Akhabakhadar en De Anti-zwaartekracht-generator. Deze zullen enkel op 16 november 2019 gekocht kunnen worden bij Veilinghuis Bernaerts, waar er een veiling zal plaatsvinden over Piet Pienter en Bert Bibber.[26]

Vertalingen[bewerken]

In 1965 kreeg Pom van de Duitse uitgeverij Bastei-Verlag de aanbieding om zijn verhalen in het Duits uit te geven. Willy Vandersteen, de auteur van onder andere Suske en Wiske en Bessy, stak hier echter een stokje voor. Hij werd namelijk ook in het Duits uitgegeven bij deze uitgeverij, en zou vertrekken bij Bastei-Verlag als ze ook Piet Pienter en Bert Bibber zouden uitgeven. Hierdoor werd de reeks niet vertaald, tot in 2016.[27]

In 2016 verscheen er namelijk zowel een Spaanse als een Italiaanse vertaling van Avontuur in San Doremi, respectievelijk getiteld Aventura en São Dorêmi (Leo Listo y Tom Temblor) en Avventura in San Doremi (Roberto Rosso e Stefano Stupido). Verder werd ook De erfenis van nonkel Bibber in het Italiaans vertaald, met als titel L’eredità di zio Stupido. Nog dat jaar werd er ook een speciale versie van De dubbel-koolzure-soda-bom uitgebracht. In dit album wordt er zowel Nederlands, Engels, Duits als Russisch gesproken, verwijzend naar de taal die het personage spreekt. De titel werd, naast het Nederlands, ook in het Engels en Russisch op de cover gezet, respectievelijk The Double Carbonated Soda Bomb en двойная газированием бомба.[28]

Verhalen[bewerken]

Eerste reeks (1951-1954)[bewerken]

Onderstaande verhalen verschenen tussen 1951 en 1954 in Het Handelsblad. Buldaarse Rhapsodie verscheen niet meer dagelijks.

Titel[1] Publicatiedata[1] Uitgavejaar album[29]
Het vredeswapen 16/04/1951 tot 24/07/1951 1984
Het gestolen vredeswapen 28/07/1951 tot 30/11/1951 1984
De verborgen schat 10/12/1951 tot 01/04/1952 (96 stroken) 1998[30]
De stalen zeemeermin 08/04/1952 tot 15/08/1952 (110 stroken)
Bibbergeld 26/08/1952 tot 07/01/1953
De diamantmijnen van Koningin Salami 13/01/1953 tot 18/07/1953 (134 stroken
El Rancho Grande 30/07/1953 tot 02/01/1954 (118 stroken) 2017
Bibber contra Tutter 15/01/1954 tot 29/06/1954
Buldaarse Rhapsodie 13/07/1954 tot 17/11/1954 (95 stroken)

Tweede reeks (1955-1995)[bewerken]

Nr.[1][29] Titel[1][29] Publicatiedata GvA[1] Uitgavejaar album[1][29]
1 In het spoor van Sherlock Holmes 15/04/1955 tot 09/09/1955 1955
2 De Inca-schat der Cordillera 10/09/1955 tot 06/01/1956 1956
3 Het raadsel van de Schimmenburcht 07/01/1956 tot 11/05/1956 1956
4 Plakijzerpiraten 12/05/1956 tot 07/09/1956 1956
5 De diamantmijnen van Koningin Salami 08/09/1956 tot 30/01/1957 1957
6 De Kumulusformule 31/01/1957 tot 30/05/1957 1957
7 El Rancho Grande 31/05/1957 tot 05/10/1957 1957
8 Bibber contra Tutter 07/10/1957 tot 18/02/1958 1958
9 Buldaarse Rhapsodie 19/02/1958 tot 20/06/1958 1958
10 De stralende meteoor 21/06/1958 tot 20/11/1958 1959[31]
11 Avontuur in San Doremi 21/11/1958 tot 09/04/1959 1959
12 Storm over Akhabakhadar 10/04/1958 tot 29/08/1959 1959
13 De anti-zwaartekracht-generator 13/08/1959 tot 31/12/1959 1960
14 Het straalgas-mysterie 01/01/1960 tot 17/05/1960 1960
15 De barbier van Bombilla 18/06/1960 tot 18/10/1960 1960
16 De verborgen schat 05/11/1960 tot 07/03/1961 1961
17 De vloek van Toetan Kanon 10/03/1961 tot 07/07/1961 1961
18 De dubbel-koolzure-soda-bom 11/09/1961 tot 29/01/1962 1962
19 Herrie om Carolus Magnus 21/02/1962 tot 20/12/1962 1963
20 De diktator van San Doremi 21/12/1962 tot 20/04/1963 1963
21 Straalgoud 22/04/1963 tot 19/08/1963 1963
22 De diadeem van Swaba 02/09/1963 tot 18/01/1964 1964
23 Bulderlachgas 02/12/1964 tot 05/04/1965 1965
24 Invasie uit het heelal 07/04/1965 tot 05/08/1965 1965
25 De tijdmachine 04/07/1967 tot 03/11/1967 1967
26 Hypnosepillen 22/06/1968 tot 21/10/1968 1968
27 Het geval "Warwinkel" 22/02/1969 tot 28/06/1969 1969
28 Superbrandstof en pikante saus 25/07/1970 tot 24/11/1970 1971
29 De dubbelganger 01/06/1973 tot 20/09/1973 1973
30 Warwinkel in de war 31/07/1974 tot 30/11/1974 1974
31 Polarisatie-preparaat XX 19/08/1975 tot 05/12/1975 1975
32 Hocus-focus-flits 19/08/1976 tot 03/12/1976 1976
33 Gedonder in Bommelheide 03/09/1977 tot 19/12/1977 1977
34 De zaak Blinkstein 26/05/1978 tot 09/09/1978 1978
35 Operatie "Diepvries" 18/04/1979 tot 03/08/1979 1979
36 De erfenis van Nonkel Bibber 10/09/1980 tot 26/12/1980 1980
37 Atoombrandstof Warwinkelarium 1981
38 Zangkwintet "De lange asem" 1982
39 Marie Huana 1983
40 Hypnose-stralen 1985
41 Systeem Kleerkast 1986
42 De supersonische schokgolf-oscillator 1989
43 Intermezzo in Hamaj'Oewait 1990
44 Vakantie in Pandorra 1993
45 Susan bij de Knobbelgilde 1995

Compilatiealbum[bewerken]

Het vredeswapen en Het gestolen vredeswapen verschenen gebundeld in 1981 in een uiterst kleine oplage onder de verzameltitel 30 jaar - Het geval Pom.[1][32]

Hommages[bewerken]

  • Zonder Punt Of Komma Door Commissaris Knobbel (2009)
  • Avontuur in de 21ste eeuw (2010)
  • Op het spoor van Pom (2011)

Verschillen tussen de Het Handelsblad- en Gazet van Antwerpen-versies[bewerken]

Enkele van de hierboven genoemde titels verschenen hertekend en verhaalkundig herwerkt in Gazet van Antwerpen.

Het gestolen vredeswapen
Niet hertekend. Een deel stroken zal later wel (hertekend) gebruikt worden in In het spoor van Sherlock Holmes.
De verborgen schat
In deze eerste versie is de schat in kwestie geen erfenis, maar de buit van een struikrover genaamd Guttmans. Deze naam verwijst naar econoom en Minister van Financiën Camille Gutt. In dit verhaal verschijnt journalist Jaak Borstelmans ten tonele. Borstelmans is in alles, behalve naam, Theo Flitser. Een deel van de tekeningen is later opnieuw gebruikt in Het raadsel van de Schimmenburcht (inbraak in de bank) en De Kumulus-formule (inbraak bij Piet en Bert thuis).
De stalen zeemeermin
Dit verhaal verscheen - inhoudelijk gewijzigd - in 1956 in Gazet van Antwerpen als Plakijzerpiraten. In dit verhaal maken Piet en Bert kennis met de Amerikaanse miljonaire Susan en haar oom J.J.J. Truelmann. Een deel stroken zal later (hertekend) gebruikt worden in In het spoor van Sherlock Holmes.
Bibbergeld
Een embryonale versie van Het raadsel van de Schimmenburcht.
De diamantmijnen van koningin Salami
Deze versie volgt grosso modo de latere Gazet van Antwerpen-versie. Niettemin telt de oudere versie een twintigtal stroken meer.
El Rancho Grande
Verhaalkundig geen verschillen met de hertekende versie.
Bibber contra Tutter
Verhaalkundig geen verschillen met de hertekende versie.
Buldaarse Rhapsodie
Dit is het kortste en tevens laatste verhaal in Het Handelsblad. De aanleiding voor de reis naar Bulderije is een andere dan die in de Gazet van Antwerpen-versie en ook de uitvinding verschilt in beide versies.

Waardering[bewerken]

Prijs[bewerken]

In 1988 ontving bedenker Pom een prijs voor zijn hele oeuvre. Dit waren de nationale stripprijzen op de Brusselse boekenbeurs.[33]

Stripmuur[bewerken]

In 2016 werd een stripmuur met Piet Pienter en Bert Bibber onthuld in Deurne. De stripmuur werd ontworpen door Ben Seys.[34][35]

Externe links[bewerken]