Pippi Langkous

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Pipi Langkous)
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige film, zie Pippi Langkous (film).
Voor de gelijknamige tekenfilm, zie Pippi Langkous (animatieserie).
Pippi Langkous
Inger Nilsson Pippi head.png
Oorspronkelijke titel Pippi Långstrump
Auteur(s) Astrid Lindgren
Land Vlag van Zweden Zweden
Taal Nederlands
Oorspronkelijke taal Zweeds
Genre jeugdliteratuur
Uitgever Uitgeverij Ploegsma
Oorspronkelijk uitgegeven 1945
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Postzegel van Pippi Langkous
Villa Kakelbont, het huis waar Pippi woont

Pippi Langkous (Zweeds: Pippilotta Viktualia Rullgardina Krusmynta Efraimsdotter Långstrump) is de naam van een jeugdroman – en van de hoofdpersoon daarin – van Astrid Lindgren. Het is ook de naam van de afgeleide televisieserie, films, tekenfilmserie en musical.

Het eerste boek is uitgegeven in 1945. Astrid Lindgren verzon fantastische verhalen voor haar dochter Karin, die zo goed in de smaak vielen dat Lindgren besloot ze op te schrijven en voor publicatie aan te bieden.

Inhoud[bewerken]

De roman draait om een vrijgevochten jong meisje, Pippi (voluit Pippilotta Victualia Rolgordijna Kruizemuntina Tafelkledia Efraïmsdochter[1]) Langkous, wier moeder in de hemel woont en wier vader, Efraïm Langkous, piratenhoofdman en negerkoning van het eiland Taka-Tukaland is. Bovendien is hij schatrijk en bijna even sterk als zijn dochter. Ze woont samen met haar aapje, meneer Nilsson, en haar paard Kleine Witje in Villa Kakelbont, tot groot ongenoegen van de morele voorhoede in het stadje, die vindt dat het gezin de basis van gezond opgroeien vormt en dat een kind niet alleen hoort te zijn, zelfs al wil het kind dat zelf.

Pippi is immens rijk, ze betaalt altijd met goudstukken, en haar schat trekt behoorlijk wat criminele elementen aan, die Pippi echter altijd weet af te slaan, want ze is beresterk. Met haar vriendjes Tommy en Annika beleeft ze allerlei avonturen.

De serie die in 1967 op televisie kwam – en later ook de films – bereikte een wereldwijde populariteit. De hoofdrol in zowel de televisieserie als in de films werd gespeeld door Inger Nilsson, maar in Nederland is ze vooral bekend geworden met de stem van Paula Majoor.

Boeken en verhalen[bewerken]

Romans[bewerken]

De volgende volledige boeken zijn verschenen:

  • Pippi Långstrump (Stockholm, 1945) – Pippi Langkous (ook: Pippi Langkous komt thuis). Het originele manuscript van dit eerste deel uit 1944, dat destijds was afgewezen door een uitgever, is postuum uitgegeven onder de titel Ur Pippi (2007). Deze originele versie is niet in het Nederlands vertaald.
  • Pippi Långstrump går ombord (Stockholm, 1946) – Pippi Langkous gaat aan boord
  • Pippi Långstrump i Söderhavet (Stockholm, 1948) – Pippi Langkous in Taka-Tukaland

Korte verhalen[bewerken]

Later verschenen de volgende (korte) verhalen en liedjesbundels:

  • Känner du Pippi Långstrump? (Stockholm, 1947) – Ken je Pippi Langkous? (Rubinstein 1979 – prentenboek). Een verkorte versie, door Astrid Lindgren zelf, van het eerste boek, speciaal voor de allerjongsten.
  • Pippi Långstrump i Humlegården (Stockholm, 1949) – Pippi in het park (niet in het Nederlands vertaald kort verhaal). Dit is in 1949 ter gelegenheid van de Dag van het Kind (14 mei) uitgebracht in tweekleurendruk. Het verhaal werd na herontdekking opnieuw uitgebracht, ditmaal in kleur.
  • Sjung med Pippi Långstrump (Stockholm, 1949) – Zing met Pippi Langkous (niet in het Nederlands vertaald verhaal met liedjes). Het boekje is later niet meer herdrukt. Wel is in 2005 onder de titel Pippi Långstrumps visor een bewerkte versie verschenen, met daarin onder meer enkele van de liedjes. Enkele andere boekjes met losse liedjes zijn: Sommaren är min en Här kommer Pippi Långstrump.
  • Pippi Långstrump firar jul (Stockholm, 1949) – Pippi en de dansende kerstboom (Ploegsma 2004 – kort verhaal met tekeningen van Annet Schaap). Het verhaal van de dansende kerstboom werd in 2002 herontdekt.[2]
  • Pippi Långstrump har julgransplundring (Stockholm, 1950) – Het kerstboomfeest van Pippi (Ploegsma 2014 – novelle). Het verhaal over het kerstboomplunderen gaat over een Zweedse traditie: na kerst wordt het aftuigen van de kerstboom gevierd. Pippi nodigt de kinderen uit de buurt uit voor een feest in haar villa. Met tekeningen van Ingrid Vang Nyman.
  • På rymmen med Pippi Långstrump (Stockholm, 1971) – Op stap met Pippi Langkous (Ploegsma 2013 – verhaal gebaseerd op het filmscenario Pippi zet de boel op stelten). Lindgren schreef dit verhaal speciaal voor de vierde speelfilm met Inger Nilsson.
  • Assar Bubbla eller Det var nära ögat att det inte blev någon bok om Pippi Långstrump (Stockholm, 1986) – Assar Bubbla, of Hoe het boek over Pippi Langkous bijna verloren was gegaan (Ploegsma 1988 – kort verhaal).

Toneelstukken[bewerken]

  • Pippi Långstrumps liv och leverne (gepubliceerd in Sex pjäser för barn och ungdom, Stockholm, 1950; herdruk 1959) – (niet in het Nederlands vertaald toneelstuk in vier akten).
  • Jul hos Pippi Långstrump (gepubliceerd in Pjäser för barn och ungdom, andra samlingen, Stockholm, 1968) – Kerstmis met Pippi Langkous (niet in het Nederlands vertaald toneelstuk in één akte).

Stripverhalen[bewerken]

In 1957 introduceerde het Zweedse kindertijdschift Klumpe Dumpe een Pippistrip. Astrid Lindgren schreef de teksten en Ingrid Vang Nyman (tot haar dood in 1959) de illustraties. Een gedeelte van deze verhalen verscheen reeds in 1957 in boekvorm onder de titel Här kommer Pippi Långstrump (Hier komt Pippi Langkous). In 1969 begon een publicatie van alle strips in zes boeken:

  • Pippi flyttar in (1969) – Pippi verhuist naar Villa Kakelbont (2011)
  • Pippi ordnar allt (1969) – Pippi weet altijd raad (2012)
  • Pippi håller kalas (1970) – Pippi viert feest (2012)
  • Pippi är starkast i världen (1970) – Pippi is altijd de sterkste (2011)
  • Pippi vill inte bli stor (1971) – Pippi is geweldig
  • Pippi går till sjöss (1971) – Pippi gaat varen

In 2010 werden de strips gerestaureerd en verzameld in drie boeken opnieuw uitgegeven. De eerste heruitgave met twaalf verhalen uit Pippi verhuist naar Villa Kakelbont en Pippi is altijd de sterkste is in 2011 ook in het Nederlands verschenen onder de laatstgenoemde titel; deel 2 (met de bundels 2 en 3) is in 2012 verschenen onder de titel Pippi kan alles en durft alles. In de Donald Duck werden in de jaren zeventig ook Pippi Langkousstripverhalen afgedrukt.

Overige uitgaven[bewerken]

Er zijn diverse bloemlezingen uitgebracht met daarin losse hoofdstukken uit bovengenoemde boeken. Enkele Nederlandstalige voorbeelden: Pippi is jarig, Pippi gaat op reis, Feest in Villa Kakelbont en Pippi gaat (niet) naar school.

De in het Nederlands vertaalde verhalen van Pippi zijn tenzij anders vermeld verschenen bij Uitgeverij Ploegsma.

Films en televisieseries[bewerken]

Er zijn vele films en televisieseries van Pippi Langkous gemaakt.

Eerste verfilming[bewerken]

De eerste verfilming, een zwart-witfilm die gedraaid werd in 1949, was gebaseerd op de drie romans, maar met verschillende wijzigingen. Pippi werd gespeeld door Viveca Serlachius en de regie was in handen van Per Gunvall. De première was op 20 oktober 1950.

Shirley Temple's Storybook (1961)[bewerken]

Op 8 januari 1961 werd in de Amerikaanse TV-reeks Shirley Temple's Storybook een bewerking uitgezonden van Pippi Langkous. Pippi werd deze keer gespeeld door Gina Gillespie. De film volgt in grote lijnen de boeken.

De televisieseries en films met Inger Nilsson[bewerken]

Inger Nilsson als Pippi Langkous op 12-jarige leeftijd tijdens een optreden in Amsterdam in 1972

Olle Hellbom startte in 1969 een televisieserie met – in eerste instantie – 13 afleveringen. De hoofdrollen werden gespeeld door Inger Nilsson (Pippi Langkous), Pär Sundberg (Tommy) en Maria Persson (Annika). Jazzpianist en componist Jan Johansson maakte de muziek. De afleveringen zijn later bewerkt in verkorte vorm tot twee speelfilms getiteld Pippi Langkous - De Film (1969) en Pippi gaat aan boord (1969). In de films zijn de verhalen in een iets andere volgorde weergegeven dan op televisie.

Een jaar later zijn nog twee speelfilms gemaakt; Pippi in Taka-Tukaland (1970) en Pippi zet de boel op stelten (1970), die pas later bewerkt zijn tot acht nieuwe afleveringen. Tenslotte is in Zweden zelf in 1973 nog een vijfde film gemaakt, op basis van de eerste 13 afleveringen van de televisieserie, onder de titel Hier komt Pippi Langkous. Deze laatste film werd in 1987 in Duitsland op de Nordischen Filmtagen in Lübeck vertoond.

De verfilming van Pippi Langkous door Hellbom is verreweg de bekendste die ooit is gemaakt. Zowel de films als de televisieserie zijn door de jaren heen herhaaldelijk op VHS en later op dvd uitgebracht.

Zie de lijst van afleveringen van Pippi Langkous voor een overzicht van alle afleveringen en films.

Personage Acteur Nederlandse stem[3]
Pippi Langkous Inger Nilsson Paula Majoor
Tommy Settergren Pär Sundberg Trudy Libosan
Annika Settergren Maria Persson Ida Bons
Moeder Settergren Öllegård Wellton Trudy Libosan
Vader Settergren Fredrik Ohlsson Aart Staartjes
Kapitein Efraïm Langkous Beppe Wolgers Paul van Gorcum
Tante Pastellia Margot Trooger Ida Bons
Agent Kling Ulf G. Johnsson Hans Hoekman
Agent Klang Göthe Grefbo Aart Staartjes
Donder-Kareltje Hans Clarin Paul Brandenburg
Blom Paul Esser Paul van Gorcum
Bloed-Barend Jarl Borssén Hans Hoekman
Messen-Jochem Martin Ljung Aart Staartjes
Koenraad Hans Alfredson Paul Brandenburg

Rond dezelfde tijd (1971) bestonden er ook plannen voor een Japanse bewerking, door Hayao Miyazaki. Uiteindelijk ging het project niet door, omdat Astrid Lindgren geen toestemming gaf.

De Russische bewerking (1982)[bewerken]

Mosfilm television heeft in 1982 de film Peppi Dlinnyychulok uitgebracht. De productie was in handen van Margaret Mikalan, de regie in handen van Mikhail Boyarsky, Lev Durov en Tatiana Vasilieva. Pippi werd gespeeld door Svetlana Stupak en haar zangstem was van Svetlana Stepchenko.

De ABC Weekend Special TV special (1985)[bewerken]

In 1985 speelde Carrie Kei Heim de hoofdrol in een tweedelige ABC Weekend Special, onder de titel Pippi Langkous. De regie was van Colin Chilvers, De uitzendingen waren op 2 en 9 november 1985.

De nieuwe avonturen van Pippi Langkous (1988)[bewerken]

Columbia Pictures bracht in 1988 een speelfilm uit onder de titel De nieuwe avonturen van Pippi Langkous, onder regie van de Britse regisseur Ken Annakin, met Tami Erin als Pippi, Cory Crow als Annika en David Seaman als Tommy, John Schuck en Dick Van Patten speelden ondersteunende rollen. Hoewel de titel nieuwe verhalen suggereert, betreft het slechts een bewerking van de bestaande verhalen.

De tekenfilms van Pippi[bewerken]

Door Nelvana werd in 1997 een tekenfilm van Pippi uitgebracht, in de jaren erna gevolgd door een televisieserie van twee keer 13 afleveringen. De film is een bewerking van het oorspronkelijke verhaal, maar in de tv-afleveringen komen ook echt nieuwe avonturen voor. In 2000 zijn drie opeenvolgende, samenhangende afleveringen samengevoegd tot een nieuwe tekenfilm met de titel Pippi's avonturen op de Zuidzee.

Zie voor een overzicht van de afleveringen Pippi Langkous (animatieserie).

Toneel en musical[bewerken]

Astrid Lindgren schreef eind jaren vijftig en zestig enkele toneelstukken (zie "toneelstukken" onder Boeken en verhalen).

In 1998 schreef Ivo de Wijs een musical gebaseerd op het personage Pippi met muziek van Ronny Mosuse. De regie was in handen van Lulu Aertgeerts. De hoofdrol werd vertolkt door Mieke Laureys. Ook Tom de Hoog en Hilde Vanhulle speelden mee. De voorpremière vond plaats in de Arenbergschouwburg in Antwerpen op 21 augustus 1998.

In 2004 werd deze opnieuw uitgevoerd, voorzien van nieuwe muziek van de hand van Ronny Mosuse. In België werd de rol van Pippi vertolkt door Veerle Baetens waarvoor zij in 2005 de John Kraaijkamp Musical Award in de categorie Beste Vrouwelijke Hoofdrol in een Kleine Musical Productie ontving. Deze productie ontving ook de Vlaamse Musicalprijs voor onder meer beste regie in datzelfde jaar. In 2009 ging een vervolg in première "Pippi zet de boel op stelten!", geschreven en geregisseerd door Stany Crets met muziek van Ronny Mosuse en liedjesteksten van Ivo de Wijs.

Studio 100 kocht in 2008 het Duitse mediabedrijf EM.Entertainment over en dus is het programma nu in handen van Studio 100. Sinds het najaar 2009 is het te zien op vtmKzoom.

Pippi in andere talen[bewerken]

Afrikaans   Pippi Langkous
Albanees Pipi Çorapegjata
Baskisch Pipi Galtzaluze
Bulgaars Пипи Дългото Чорапче (Pipi Dlgoto Tsjoraptsje)
Catalaans (Pippi Mitgesllargues)
Chinees 长袜子皮皮 (Changwazi Pipi)
Deens Pippi Langstrømpe
Duits Pippi Langstrumpf
Engels Pippi Longstocking
Esperanto Pipi Ŝtrumpolonga
Estisch Pipi Pikksukk
Faeröers Pippi Langsokkur
Fins Peppi Pitkätossu
Frans Fifi Brindacier (letterlijk: Pippi Staalstaart)
Georgisch პეპი მაღალიწინდა (Pepi Magalitsinda) of პეპი გრძელიწინდა (Pepi Grdzelitsinda)
Grieks Πίπη Φακιδομύτη (Pipe Phakidomyte, letterlijk: Pippi, het meisje met de sproetenneus)
Hebreeuws בילבי בת-גרב" (Bilbi Bat-Gerev), in oude vertalingen גילגי (Gilgi)
Hindi Pippi Lambemoze
Hongaars Harisnyás Pippi
Iers Pippi Longstocking
IJslands Lína Langsokkur
Indonesisch Pippi Si Kaus Kaki Panjang
Italiaans Pippi Calzelunghe
Japans 長靴下のピッピ (Nagakutsushita no Pippi)
Jiddisch פּיפּפּי לאָנגסטאָקקינג (Pippi Longstocking)
Koerdisch Pippi-Ya Goredirey
Koreaans 말괄량이 소녀 삐삐 (Malgwallyang'i Sonyŏ Ppippi)
Lets Pepija Garzeķe
Litouws Pepė Ilgakojinė
Macedonisch Пипи долгиот чорап
Noors Pippi Langstrømpe
Oekraïens Пеппі Довгапанчоха (Peppi Dovjapantsjocha)
Perzisch پیپی جوراببلنده (Pipi Joorab-Bolandeh)
Pools Pippi Pończoszanka of Fizia Pończoszanka
Portugees Píppi Meialonga (Brazilië), Pipi das Meias Altas (Portugal)
Roemeens Pippi Şoseţica
Russisch Пеппи Длинный Чулок (Peppi Dlinny Tsjoelok) of Пеппи Длинныйчулок (Peppi Dlinnytsjoelok)
Servisch, Kroatisch en Bosnisch Pipi Duga Čarapa / Пипи Дуга Чарапа
Singalees දිගමේස්දානලාගේ පිප්පි (Digamasedaanalaagee Pippi)
Slowaaks Pipi Dlhá Pančucha
Sloveens Pika Nogavička
Spaans Pipi Calzaslargas (Spanje), Pippi Mediaslargas of Pepita Mediaslargas (Latijns-Amerika) en Pippi Longstocking (Mexico)
Thai ปิ๊ปปี้ ถุงเท้ายาว (Pippi Thung-Taow Yaow)
Tsjechisch Pipi Dlouhá Punčocha
Turks Pippi Uzunçorap
Vietnamees Pippi Tất Dài
Welsh Pippi Hosan-hir
Wit-Russisch Піпі Доўгаяпанчоха (Pipi Dojgajapantsjocha)
Zweeds Pippi Långstrump

Externe links[bewerken]