Piri Reis-kaart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
De Piri Reis-kaart (1513)
Kitab-i Bahriye (boek van de zee, 1521) is een andere kaart van Piri Reis. Het is een portolaan van het Middellandse zeegebied en delen van Europa. (Dit is een 16e eeuwse kopie van de kaart)

De Piri Reis-kaart is een topografische kaart, getekend op gazellehuid, die in 1929 door een groep historici gevonden werd. Zij beweerden dat het een echt document betrof dat door de Ottomaans-Turkse admiraal Piri Re'is in 1513 werd gemaakt.

Piri Reis gebruikte verschillende bronnen en de eigen waarnemingen die hij tijdens zijn reizen deed om de kaart te kunnen tekenen. In een aantal nota’s gaf hij aan hoe hij de kaart had samengesteld. Verbazend is dat zijn kaart ook al informatie van de reis van Christoffel Columbus bevat van nog geen twintig jaar eerder.

De Piri Reis-kaart wordt bewaard in het Topkapıpaleis in Istanbul.

Achtergrond[bewerken | brontekst bewerken]

Diverse zeekaarten, ook wel portolanen genaamd, waren tijdens de 13e eeuw en later in omloop, waarop de meest in gebruik zijnde vaarroutes, met kustlijnen, havens, doorvaarten en baaien stonden vermeld. De meeste van deze kaarten richtten zich op de Middellandse Zee, de Egeïsche Zee en andere bekende routes. Er was een eeuwenoude traditie van zeevaart op de Middellandse Zee. Deze kennis werd verzameld en bestudeerd in de grote bibliotheek van Alexandrië (Egypte). De compilatiekaarten werden gemaakt door de geografen die daar werkten.

Beschrijving[bewerken | brontekst bewerken]

Op de kaart is de oostelijke zeekust van Noord- en Zuid-Amerika te zien, de westelijke kust van Afrika. Ten zuiden van het huidige Brazilië is de kaart fantasie. De kustlijn komt niet goed overeen met Zuid-Amerika of Antarctica.

De nauwkeurigheid van de Piri Reis-kaart wisselt. Het Iberisch schiereiland en de kust van Afrika, goed bekend bij cartografen van die tijd, worden nauwkeurig weergegeven. Eilandgroepen in de oostelijke Atlantische Oceaan zijn nauwkeurig geplaatst, maar niet op de juiste schaal getekend. Het noordelijke deel van de Zuid-Amerikaanse kust is ook redelijk nauwkeurig weergegeven en correct gepositioneerd tegenover Afrika. Een groot deel van het Caribisch gebied is ook redelijk nauwkeurig in kaart gebracht. Het gebied dat Noord-Amerika vertegenwoordigt, lijkt echter weinig op de werkelijke kustlijn, behalve één projectie die Newfoundland zou kunnen weergeven. Een nabijgelegen eiland met het label "Antilia" zou Nova Scotia kunnen zijn, aangezien een notitie daar verwijst naar de legendarische reizen van Sint Brandaan.[1]

Mythevorming[bewerken | brontekst bewerken]

In zijn boek Maps of the Ancient Sea Kings stelde de Amerikaan Charles Hapgood o.a. dat de weergave van Antarctica accuraat de kustlijn van 10.000 jaar geleden aangaf. Zijn beweringen hebben tot veel mythevorming geleid. Op de kaart staat ook land aangegeven op de plaats waar - driehonderd jaar later - het vasteland van Antarctica werd ontdekt. De kaart zou volgens sommigen het bewijs zijn dat Antarctica het eigenlijke Atlantis was. Tegen de hoge nauwkeurigheid valt wel in te brengen dat de Amazone er twee keer op staat, evenals een aantal eilanden in het Caraïbisch gebied.

De Piri Reis-kaart werd waarschijnlijk getekend volgens de voor die tijd bekende geografische kennis en aangevuld met giswerk. Hapgood beschouwde de kaart echter als bewijs voor het bestaan van een verloren beschaving. De originele kaarten zouden dan tijdens deze beschavingen zijn getekend.

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Svat Soucek The Khalili Portolan Atlas - Piri Reis and Turkish Mapmaking after Columbus, The Nour Foundation, Londen, samen met Azimuth Editions en Oxford University Press, Oxford (1992)
  • Gregory C. MacIntosh The Piri Reis map of 1513, uitg. University of Georgia Press, Athens GA (2000) ISBN 0-8203-2157-5
  • M.H.J.Th. van der Veer & P. Moerman Nieuwe sporen naar het verleden: kenden Columbus, Magalhães en Piri Reis de kaarten van Glareanus? uitg. Ankh-Hermes, Deventer (1972) ISBN 90-202-3274-6
  • (Engelse vertaling) Hidden worlds : fresh clues to the past : did Columbus, Magellan and Piri Reis know the Glareanus maps?
Zie de categorie Maps by Piri Reis van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.