Planetenstelsel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Artistiek concept van een planetenstelsel.

Een planetenstelsel (zeldzamer zonnestelsel[1], foutief planetair systeem[2]) is een verzameling van hemellichamen met minstens twee planeten die door de zwaartekracht van een centrale (al dan niet meervoudige) ster bijeen wordt gehouden. Planetenstelsels worden vernoemd naar deze centrale sterren, hoewel de sterren zelf geen planeten zijn. Zo is bijvoorbeeld het zonnestelsel met 8 planeten naar de Zon vernoemd, en het Gliese 876-stelsel vernoemd naar Gliese 876, rond welke ster 3 planeten cirkelen.

Ontdekking planetenstelsels[bewerken]

Ons zonnestelsel was het enige bekende planetenstelsel tot in 1992 het bestaan van twee exoplaneten werd bewezen rond de pulsar PSR B1257+12 (namelijk PSR B1257+12A en PSR B1257+12B). Het Upsilon Andromedae-stelsel was in 1999 het eerst ontdekte planetenstelsel rond een hoofdreeksster en dubbelster: 3 planeten (inmiddels 4) bleken in een baan rond Upsilon Andromedae A te zweven.

In september 2011 werd ontdekt dat de planeet Kepler-16b rond beide sterren van de dubbelster Kepler-16 cirkelt; daarmee is het het eerste stelsel dat lijkt op Tatooine, de fictieve planeet uit Star Wars die rond twee zonnen draait. Op 5 december 2011 werd bevestigd dat rond Kepler-22 de planeet Kepler-22b zweeft binnen de bewoonbare zone, voor het eerst buiten het zonnestelsel (waarin slechts de Aarde en Mars binnen de zone vallen). Hoewel deze twee Kepler-vondsten bijzonder zijn, hebben beide stelsels nog maar één bevestigde planeet en zijn daarom formeel (nog) niet als 'planetenstelsels' te omschrijven.

In 2011 zijn er 53 planetenstelsels (met meer dan één planeet) bekend, het zonnestelsel inbegrepen.

Galerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Met betrekking tot het begrip planetenstelsel(s) wordt ook nog vaak het woord zonnestelsel(s) gebruikt. Dit kan echter tot problemen leiden wanneer men de enkelvoudsvorm gebruikt omdat niet altijd duidelijk is of men op een algemeen zonnestelsel doelt of specifiek 'ons' zonnestelsel, vandaar dat planetenstelsel het woord zonnestelsel is gaan vervangen. Echter, wanneer men het heeft over hét planetenstelsel heeft, bedoelt men 'ons' zonnestelsel, vooral in teksten die de periode vóór 1992 behandelen. Zie o.m. Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993-2002) s.v. zonnestelsel. Microsoft Corporation/Het Spectrum.
  2. Naast het correct Nederlandse woord planetenstelsel bestaat er ook het anglicisme planetair systeem (van planetary system), met de tussenvormen planetair stelsel en planetensysteem.