Plutarchus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fantasieportret van Plutarchus uit de vertaling van diens Parallelle Levens uit 1565.

Ploutarchos (Oudgrieks: Πλούταρχος) of Plutarchus (Romeinse naam: L. Mestrius Plutarchus) was een belangrijke Griekse historiograaf en filosoof die leefde van ca. 46 tot minstens 120 n.Chr. (zijn precieze datum van overlijden is niet bekend).

Plutarchus werd geboren in een vooraanstaande familie uit Chaironeia in Boeotië. Hij ging naar Athene waar hij een brede filosofische opleiding genoot. Hij sloot zich aan bij de Academia van Plato, maar als filosoof behoorde hij eerder tot de eclectici. In zijn latere traktaten zou hij zich vooral tegen de epicuristen, maar ook tegen de stoïcijnen afzetten.

Later kreeg Plutarchus verschillende hoge onderscheidingen: onder meer het ereburgerschap van Athene, en het priesterschap van Apollon te Delphi. Hij was een gefortuneerd man die grote reizen maakte en heeft onder meer Alexandrië en Azië bezocht. Als afgevaardigde van Athene bezocht hij verschillende malen Rome, waar hij in contact kwam met de hoogste kringen. Hij dankte zijn Romeinse naam aan zijn vriend Lucius Mestrius Florus, die bevriend was met keizer Vespasianus. Ook Sosius Senecio, aan wie hij zijn "Parallelle levens" zou opdragen, was een vriend van hem. Deze was driemaal consul en een veldheer van Trajanus in de Dacische oorlogen. Zo verwierf hij de gunst van Trajanus en Hadrianus, die hem belangrijke functies toevertrouwden. Plutarchus was enige tijd procurator van de provincie Achaea.

Werken[bewerken]

Hij is de auteur van een omvangrijk literair oeuvre, waarvan het grootste deel bewaard bleef. Hierin leren wij Plutarchus kennen als een belezen man met een brede belangstelling. Als historicus was hij niet zo kritisch ingesteld, maar hij was zich bewust van zijn beperkingen. Reeds in de Romeinse keizertijd was Plutarchus een graag gelezen auteur. Hier volgt een overzicht van zijn werk.

  • Ethika (Gr. Ἠθικὰ; Lat. Moralia) is een verzameling populair-filosofische essays over diverse onderwerpen: godsdienstige, opvoedkundige, literaire, ethische, ...
  • Parallelle Levens (Gr. Βίοι Παράλληλοι; Lat. Vitae Parallelae) is een serie biografieën van beroemdheden uit de Griekse en Romeinse geschiedenis, die telkens behandeld worden in paren van personen wier levens enigszins gelijkend zijn (bijvoorbeeld Cicero en Demosthenes, Caesar en Alexander de Grote etc.) Plutarchus heeft een bijzondere voorliefde voor anekdoten en pittige details uit het privé-leven van zijn personages, die de lezer waarschijnlijk vaak met een korreltje zout dient te nemen. In het parallellisme blijft hij wel eerlijk: nergens heeft hij, met "verwringing" van de feiten, de levens koste wat het kost doen overeenstemmen.

Externe links[bewerken]

Secundaire bronnen[bewerken]

  • Benno Zuiddam: When the gods ceased to speak Over Godsverduistering en Plutarchus' De Defectu Oraculorum, lezing voor de Nieuw Testamentische Werkgemeenschap van Zuid-Afrika (New Testament Society of South Africa) bij de Universiteit van Stellenbosch 2007.
Wikisource NL Meer bronnen die bij deze auteur horen, kan men vinden op de pagina Plutarchus op de Nederlandstalige Wikisource.