Politieke partijen in Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Portal.svg Portaal Politiek

De lijst van politieke partijen in Nederland is een historisch overzicht van politieke partijen die in het heden of het verleden actief zijn geweest in de Nederlandse politiek, op zowel nationaal als lokaal niveau. De lijst van provinciale en lokale (plaatselijke) partijen beperkt zich tot partijen die bij de laatste verkiezingen een of meer zetels hebben gehaald.

Landelijke partijen[bewerken]

Nationaal vertegenwoordigd[bewerken]

Zeventien politieke partijen zijn vertegenwoordigd in de Eerste of Tweede Kamer of het Europees Parlement. Tien partijen zijn in al deze raden vertegenwoordigd.

Partij Afkorting Jaar van
oprichting
Voortgekomen uit Zetels
  TK     EK     EP  
Christen-Democratisch Appèl CDA 1980 Fusie ARP, CHU en KVP 13 11 5
ChristenUnie CU 2001 Fusie RPF en GPV 5 2 2[1]
Democraten 66 D66 1966 12 5 5
GroenLinks GL 1990 Fusie CPN, PPR, PSP en EVP 4 5 2
Partij van de Arbeid PvdA 1946 Fusie CDU, SDAP en VDB 36 14 3
Partij voor de Dieren PvdD 2002 2 1 1
Partij voor de Vrijheid PVV 2006 VVD (afsplitsing) 12 10 4
Staatkundig Gereformeerde Partij SGP 1918 ARP (afsplitsing) 3 1 2[2]
Socialistische Partij SP 1971 KEN(ml) (afsplitsing) 15 8 2
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD 1948 Fusie PvdV en Comité-Oud 40 16 3
50Plus 50+ 2009 1 1 0
Onafhankelijke Senaatsfractie[3] OSF 1995 - 1 -
VoorNederland[4] VNL 2014 PVV (afsplitsing) 2 - -
Denk [4] 2014 PvdA (afsplitsing) 2 - -
Vrijzinnige Partij[4] 2014 50Plus (afsplitsing) 1 - -
Groep van Vliet[4] 2014 PVV (afsplitsing) 1 - -
Groep Houwers[4] 2015 VVD (afsplitsing) 1 - -

Lokaal vertegenwoordigd[bewerken]

De volgende landelijke partijen zijn niet in Eerste of Tweede Kamer of Europarlement vertegenwoordigd maar wel in één of meer gemeenteraden of Provinciale Staten.

Partij Afkorting Jaar van
oprichting
Voortgekomen uit Zetels
  GR     PS  
De Groenen 1983 2 -
Forza! 2003 LPF (afsplitsing) 3 -
Islam Democraten ID 2006 2 -
Nederland Transparant[5] 2004 Europa Transparant (zustervereniging) 3 -
Nieuwe Communistische Partij-NCPN NCPN 1992 VCN en ex-CPN'ers 3 -
Ouderen Politiek Actief OPA 2013 37 -
Partij van de Eenheid 2010 Islam Democraten (afsplitsing) 1 -
Partij van de Ouderen P.v.d.O. 3 -
Piratenpartij PPNL 2010 -[6] -
Trots op Nederland TROTS 2007 VVD (afsplitsing) 6 -
Verenigde Communistische Partij VCP 1999 NCPN (afsplitsing) 5 -
Verenigde Senioren Partij VSP 2001 ASP en Ouderenunie 13 -

Actieve partijen[bewerken]

De volgende politieke partijen hebben in het verleden deelgenomen aan verkiezingen of zijn geregistreerd voor komende verkiezingen, maar zijn niet (meer) vertegenwoordigd in het nationaal parlement, Provinciale Staten of gemeenteraad en (voor zover bekend) niet opgeheven.

Partij Afkorting Jaar van
oprichting
Laatste verkiezingen
Jezus Leeft 2013 Provinciale Statenverkiezingen 2015
Liberaal Democratische Partij LibDem 2006 Europese parlementsverkiezingen 2014
Libertarische Partij LP 1993 Provinciale Statenverkiezingen 2015
Nederland Lokaal NL 2011 Provinciale Statenverkiezingen 2015
Nederlandse Volks-Unie NVU 1971 Gemeenteraadsverkiezingen 2014
Pacifistisch-Socialistische Partij '92 PSP '92 1992 Provinciale Statenverkiezingen 2015
Partij van de Toekomst PvdT 2002 Gemeenteraadsverkiezingen 2014
Partij voor Mens en Spirit MenS 2008 Provinciale Statenverkiezingen 2015

Provinciale partijen[bewerken]

De volgende politieke partijen zijn actief op provinciaal niveau en in sommige gevallen tevens gemeentelijk niveau. Ze hebben bij de Provinciale Statenverkiezingen 2015 één of meer zetels gehaald.

Partij Afkorting Jaar van
oprichting
Provincie Zetels
  GR     PS  
Fryske Nasjonale Partij FNP 1962 Friesland 4 58
Groninger Belang GB 2014 Groningen 3 -
Lokaal Brabant LB 2014 Noord-Brabant 1 -
Lokaal Limburg LL 2014 Limburg 1 -
Ouderenpartij Noord-Holland ONH 1995 Noord-Holland 1 -
Partij voor het Noorden PvhN 2003 Groningen 1 3
Partij voor Zeeland PvZ 1998 Zeeland 1 1
Sterk Lokaal SL 2014 Drenthe 1 -
Verenigd Links - Feriene Lofts 2010 Friesland - 1
Volkspartij Limburg VPP 2014 Limburg 1 -
Zeeland Lokaal ZL 2014 Zeeland 1 -

Lokale partijen[bewerken]

Er zijn heel erg veel lokale partijen. Zo zijn er gemeentebelangen, stadspartijen, leefbaren welke in veel steden voorkomen maar meestal niet samenwerken. Ook zijn er partijen die focussen op een bepaalde groep kiezers, meestal zijn dit ouderenpartijen en studentenpartijen.

Lokale partijen in Nederland is een lijst van partijen die meegedaan hebben met de gemeenteraadsverkiezingen 2014.

De volgende partijen hebben bij de verkiezingen minimaal 10 zetels behaald:

Partij Stad Zetels
Wakker Emmen Emmen 15
Beter voor Dordt Dordrecht 14
Leefbaar Rotterdam Rotterdam 14
ONS[7] Nissewaard 13
Leefbaar Capelle Capelle aan den IJssel 12
Kernachtig Wijchen Wijchen 11
Stadspartij Den Helder Den Helder 11
Inwonersbelang Hellevoetsluis Hellevoetsluis 11
Voor De Gemeenschap (V.D.G.)[7] Oss 11
Lokaal Dinkelland Dinkelland 10
Lokaal Belang Zevenaar 10
Onafhankelijke Partij Alkmaar (OPA)[7] Alkmaar 10
TOP/GEMEENTEBELANGEN Terneuzen 10
Liberale Volkspartij Roermond (LVR) Roermond 10

Leden[bewerken]

Totaal aantal leden van in de Tweede Kamer vertegenwoordigde politieke partijen in Nederland
Aantal leden van in de Nederlandse Tweede Kamer vertegenwoordige partijen. Klik op de afbeelding voor een grotere versie

Het gezamenlijke ledental van de Nederlandse politieke partijen schommelt sinds 1994 rond de 300.000. Voorheen hadden met name de grote traditionele partijen veel meer leden. Het CDA telde in 1980 nog ruim 162.000 leden, in 1990 ongeveer 125.000 en per 1 januari 2007 nog geen 70.000. De PvdA ging in deze periode van bijna 113.000 naar ruim 91.000 naar 62.846 en de VVD van 85.000 naar bijna 60.000 naar ruim 40.000.

Kleinere partijen zagen hun ledental juist groeien. GroenLinks kende in 1996 een dieptepunt met 11.700, maar staat anno 2007 op 23.490. De SP had bijna 16.000 leden toen ze bij de Tweede Kamerverkiezingen 1994 in het parlement kwam en heeft per 1 januari 2007 50.740 leden. De SGP en ChristenUnie zijn al jaren vrij stabiel en hebben respectievelijk 27.154 en 26.673 leden. De PVV, sinds 2006 vertegenwoordigd in de Tweede Kamer, kent geen lidmaatschap.

Ontwikkeling ledental Nederlandse politieke partijen vertegenwoordigd in de Tweede Kamer 2005-2014 (gemeten op 1 januari)
Partij 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
CDA[8] 73.000 69.000 69.560 69.200 68.102 67.592 65.905 61.294 59.126 56.310
ChristenUnie[9] 24.235 24.156 26.673 27.683 26.745 26.441 25.489 24.776 24.080 23.631
D66[10] 12.827 11.065 10.462 10.357 12.305 18.507 21.599 21.985 23.105 23.767
GroenLinks[11] 20.709 21.383 23.490 21.410 20.324 20.961 27.477 26.505 23.953 22.435
LPF[12] 2.111 1.274 -[13] -[13] -[13] -[13] -[13] -[13] -[13] -[13]
PvdA[14] 61.111 61.913 62.846 59.327 56.456 54.504 55.723 54.279 55.564 52.317
PvdD[15] 1.799[13] 2.408[13] 6.370 6.972 8.012 10.310 11.610 12.250 12.519 12.254
SGP[16] 25.900 26.400 27.154 26.906 26.962 27.196 27.687 28.048 29.648 29.964
SP[17] 44.299 44.853 50.740 50.238 50.444 46.507 46.308 44.186 45.815 44.242
VVD[18] 41.861 40.157 40.849 36.832 36.159 36.371 37.942 38.412 35.362 33.498
50Plus[12] -[13] -[13] -[13] -[13] -[13] -[13] -[13] 1.321 5.768 10.428
Totaal 306.053 300.201 318.144 308.925 305.509 308.389 319.749 312.981 314.941 308.846

Opgeheven partijen[bewerken]

De volgende landelijke politieke partijen zijn opgeheven, gefuseerd met andere partijen of opgegaan in een nieuwe partij. Partijen met kruis (†) zijn "schijndood", een officieel einde is nooit aangekondigd of status van politiek verkeer of enige activiteit is onbekend.


Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Met SGP
  2. Met Christenunie
  3. De OSF is geen reguliere politieke partij maar een samenwerkingsverband van verschillende provinciale partijen
  4. a b c d e Niet verkozen
  5. Nederland Transparant is lokaal vertegenwoordigd door de fracties van Anna Paulowna Transparant, Bladel Transparant en Middelburg Transparant en op 31 december 2007 met Europa Transparant gefuseerd.
  6. Vertegenwoordigd in het stadsdeel Amsterdam West.
  7. a b c herindelingsverkiezingen 2014
  8. CDA ledentallen (1975-), DNPP.
  9. ChristenUnie ledentallen (2002-), DNPP.
  10. D66 ledentallen (1966-), DNPP.
  11. GroenLinks ledentallen (1990-), DNPP.
  12. a b LPF ledentallen (2003-2006), DNPP.
  13. a b c d e f g h i j k l m n o p q Niet vertegenwoordigd in de Tweede Kamer en daarom niet meegenomen in het totaal.
  14. PvdA ledentallen (1946-), DNPP.
  15. PvdD ledentallen (2007-), DNPP.
  16. SGP ledentallen (2002-), DNPP.
  17. SP ledentallen (1992-), DNPP.
  18. VVD ledentallen (2002-), DNPP.