Polynesische mythologie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beelden op een marae in de Marquesaseilanden. Een marae is een ontmoetingsplaats met zowel religieuze en sociale functies.

De Polynesische mythologie is een mondelinge overlevering van mythologische verhalen van de inwoners van Polynesië, een grote eilandengroep in de Stille Oceaan. Hoewel Polynesië een zeer uitgerekt gebied is, en de mythologie in dit gebied verschillende vormen aannam, kan toch gezegd worden dat de Polynesische mythologie grotendeels overal gelijklopend is. Veel van de verhalen, thema's en goden zijn terugkerend. De Polynesische mythologie kent veel overeenkomsten met de Maori-mythologie.

De Polynesische mythologie legt zeer de nadruk op de natuur, en vooral op de oceaan. De Polynesiërs geloofden dat alles in de natuur, ook mensen, een heilige bovennatuurlijke kracht bezaten, de mana. Deze mana kon goed of kwaad zijn, en de hoeveelheid mana verschilde bij alles.

De goden[bewerken]

Een afbeelding van de oorlogsgod 'Oro, gemaakt van geweven droge kokosnoot draad (sennit).

De Polynesische mythologie bevat vele goden, halfgoden en bedriegers. Door verhalen van deze figuren, probeerden ze verklaringen te vinden voor alledaagse zaken. Zo is er het verhaal over yam, een basisproduct in de Polynesische keuken. De overlevering vertelt het verhaal van de god Rongo-maui, die naar de hemel ging om de yam te stelen van zijn broer Wahnui door het te verstoppen in zijn kledij. Toen hij terug op aarde was maakte hij zijn vrouw Pani zwanger, en die baarde de eerste yam op aarde.

Het populairste personage uit de Polynesische mythologie was Māui, die bekendstond om zijn heldendaden en bedrog. Hoewel hij klein was van gestalte, was hij zeer sterk en had verschillende magische krachten. Hij werd bezien als een echte held, die wondere taken verrichtte. Zo zou hij de eilanden in de Stille Oceaan hebben gecreëerd, en de zon hebben doen vertragen, waardoor deze overdag langer zou schijnen.

Een van de bekendste verhalen gaat over de God Rangi (Vader lucht) en Papatuanuku (Moeder aarde). Die volgens de Maori uit Nieuw-Zeeland de opper creatie goden waren, waar alles uit voort kwam. Hun tegenhangers in Hawaï waren Ao en Po. De Maori-goden Rangi en Papatuanuku, hadden vele nakomelingen. Waaronder ook Tangaroa, de god van de zee en het vissen die een een zeer grote rol speelt in de Polynesische mythologie. Die was volgens de legende gevlucht voor zijn broer Tawhiri, de stormgod. Tangaroa zou later ruzie hebben met zijn andere broer Tane, de god van het bos. Door deze vete zou Tangaroa de kano's die gemaakt werden met het hout uit Tane's bossen laten zinken. Tangaroa kent meerder namen, in Hawaï kennen ze hem als Kanaloa, en in Samoa en Tonga is hij gekend als Tangaloa. En Tane is in Hawaï beter bekend als Kane.

Een van de meest gevreesde goden van Hawaï was Pele, de godin van het vuur en de vulkanen. Deze werd gekenmerkt door haar vernietigende kracht, en haar schoonheid.

De goden werden aanbeden met gezangen, gebed, en uitgebreide rituelen en offers (ook menselijk). Dit werd alles begeleid door priesters, die religieuze festivals en feestdagen organiseerden. Op sommige plaatsen werden zelfs speciale cult-avonden gehouden, met vertellers, muzikanten en dansers en dramatische voorstellingen. Een voorbeeld hiervan is de hula-dans.

De goden uit Polynesië:

God Beschrijving
Haumia God van de wilde planten en groenten
Kamapua'a God van de varkens
Kane De God van de creatie en het groeien
De schepper
Lono God van de hemel
Māui Bedrieger en held
'Oro Oorlogsgod
Papatuanuku of Po Opper godin, moeder aarde
Pele Godin van het vuur
Rangi of Ao Opper god, vader lucht
Rongo God van de gewassen
Ta'aroa of Rua-i-tupra Opper creatie god
Tane God van het bos
Tangaroa of Kanaloa of Tangaloa God van de zee
Tawhiri God van de wind en de stormen
Tu Oorlogsgod