Naar inhoud springen

Portaal:Astronomie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Astronomie

Astronomie of sterrenkunde is de wetenschap die zich bezighoudt met de observatie en verklaring van alle voorwerpen en gebeurtenissen buiten de atmosfeer van de aarde.

Deelgebieden: astrobiologie · astrochemie · astrofysica · gamma-astronomie · kosmologie · planetologie · infraroodastronomie · radioastronomie · röntgenastronomie · submillimeterastronomie

Het gehele ruimte-tijdcontinuüm waarin wij bestaan, tezamen met alle materie en energie wordt omschreven als het heelal, universum of als kosmos in de kosmologie. Volgens sommige wetenschappers ligt het antropisch principe ten grondslag aan het ontstaan van het heelal. Over het algemeen wordt echter aangenomen dat het heelal is ontstaan volgens de big-bangtheorie. Volgens de huidige stand van zaken van deze theorie is het heelal circa 13,7 miljard jaar geleden ontstaan. Deze gegevens komen onder andere van afstandsmetingen tot de verste sterren in het heelal op basis van het licht dat zij uitzenden en de tijd die het licht over deze afstand doet om ons te bereiken. Aangezien de lichtsnelheid echter eindig is, moet ook het heelal, gemeten vanaf het begin der tijden, een eindige afmeting bezitten.

Het theoretische heelal omvat de theoretische modellen die in de kosmologie een mogelijke structuur beschrijven waarin het zichtbare heelal wellicht ingebed ligt. Deze worden behandeld in bijvoorbeeld de verschillende snaartheorieën en de theorie over een mogelijk multiversum.

Uitgelicht

[brontekst bewerken]

Een supernova is een verschijnsel dat het einde van een zware ster markeert. In plaats van gewoon weg te kwijnen door steeds kleiner te worden, explodeert een zware ster, waarbij het binnenste van de ster implodeert. Dit gaat gepaard met een enorme lichtintensiteit. (Ter vergelijking: als op de zon een supernova zou plaatsvinden, zou de aarde verdampen!) Het overblijfsel van een supernova vormt meestal een neutronenster, of als de massa van de oorspronkelijke ster daar groot genoeg voor was een zwart gat.

[bewerk]

Artikel van de week

[brontekst bewerken]
Verdeling van donkere materie en donkere energie in het universum ten opzichte van zichtbare materie volgens metingen van de WMAP.

Donkere materie is materie in het heelal, die niet zichtbaar is met optische middelen en dus niet te detecteren via de elektromagnetische straling die ons op aarde bereikt. Daarom wordt ze donkere materie genoemd, om haar te onderscheiden van de zichtbare materie. In 2009 (Caldwell en Kamionkowski) wordt gedacht dat de totale hoeveelheid massa/energie van het heelal bestaat uit

Donkere materie wordt verondersteld te bestaan om de waargenomen baanbeweging van verre sterren en afgeplatte spiraalvormig sterrenstelsels (zoals ons eigen Melkwegstelsel) te verklaren op een wijze die zowel consistent is met de zwaartekrachttheorie als met de relativiteitstheorie. De zichtbare materie in deze sterrenstelsels heeft namelijk niet genoeg massa om de bewegingssnelheid van de sterrenstelsels in hun baan om het gemeenschappelijk zwaartepunt te kunnen verklaren. lees verder...

Wist je dat...

[brontekst bewerken]
  • ... licht in een seconde 299.792.458 meter aflegt? Dit komt erop neer dat licht in één jaar 9.460.730.472.580.800 meter aflegt.
  • ... zich in een gemiddeld sterrenstelsel 200.000 tot 400.000 sterren bevinden?
  • ... ons zonnestelsel 8 planeten telt: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus?
  • ... Pluto op 24 augustus 2006 zijn status als planeet verloor, die hij 76 jaar lang voerde en nu officieel een dwergplaneet is?
  • ... tussen Mars en Jupiter een planetoïdengordel zit?
    Mars
  • ... de Aarde ongeveer 4,57 miljard jaar geleden ontstaan is?
  • ... van alle planeten in het zonnestelsel Mars het meest op de aarde lijkt?
  • ... Uranus de eerste planeet is die werd ontdekt sedert de uitvinding van de telescoop?
  • ... het exacte aantal manen van Saturnus waarschijnlijk nooit bekend zal worden, maar dat er 82 bevestigde manen zijn?
  • ... de temperatuur van de kern van de zon rond de 15.000.000°C ligt?

Astronomie naar Categorie

[brontekst bewerken]

Gewenste artikelen

[brontekst bewerken]

Aardradius (en) - Astronomische interferometer (en) - Astrogeology Research Program (en) - Astronomische symbolen (en) - Astrophysics Data System (en) - Baryonisch-acoustische oscillaties (en) - Bipolaire outflow (en) - Chinese astronomie (en) - Density wave theory (en) - Donkere halo (en) - Dikke schijf (en) - Dunne schijf (en) - Faber–Jackson-relatie (en) - Galactisch coördinatenstelsel (en) - Hayashi track (en) - Heliospheric current sheet (en) - Imaginaire tijd (en) - Initial mass function (en) - Kleur-kleurdiagram (en) - Kleur-magnitudediagram (sterrenstelsels) (en) - Kosmologische afstand (en) - Lambda-CDM model (en) - Large quasar group (en) - Lense-Thirring (en) - Lichtecho (en) - LINER (en) - Little red dot (en) - Malmquist bias (en) - Markarian stelsel (en) - Micrometeoriet (en) - MOND; gemodificeerde Newtoniaanse dynamica (en) - M–sigma-relatie (en) - Oppervlaktehelderheid (en) - Oppervlaktezwaartekracht (en) - Pea galaxy (en) - Peculiaire snelheid (en) - Periode-lichtkracht-relatie (en) - Planetaire bewoonbaarheid (en) - Planetaire migratie (en) - Positionele astronomie (en) - Quasiperiodieke oscillatie (en) - Recombinatie (kosmologie) (en) - Reionisatie (en) - r-proces (en) - Rubble pile (en) - Schijnbare grootte (en) - Sharpless-catalogus (en) - Spectraalklasse (asteroïde) (en) - s-proces (en) - Steelpan (asterisme) (en) - Stellaire dynamica (en) - Stellaire kinematica (en) - Stellaire nucleosynthese (en) - Stellaire pulsatie (en) - Stralingstransport (en) - Superluminale beweging (en) - Supernova nucleosynthese (en) - Surface gravity (en) - Toekomst van het heelal (en) - UBV fotometrisch systeem (en)

Objecten

Beta Pictoris (en) - Cygnus OB2 (en) - Cygnus X (en) - Huge Large Quasar Group (en) - JADES-GS-z13-0 (en) - Magnetosfeer van Jupiter (en) - Magnetosfeer van Saturnus (en) - Orion OB1 (en) - Rho Ophiuchicomplex (en)

Stertypen

Alpha Cygni-veranderlijke (en) - AM Canum Venaticorum-veranderlijke (en) - BY Draconis-veranderlijke (en) - Chemisch peculiaire ster (en) - FS Canis Majoris-veranderlijke (en) - Gamma Cassiopeiae-veranderlijke (en) - Gamma Doradus-veranderlijke (en) - Halfregelmatig veranderlijke (en) - Langzaam onregelmatige veranderlijke (en) - PV Telescopii-veranderlijke (en) - R Coronae Borealis-veranderlijke (en) - RS Canum Venaticorum-veranderlijke (en) - Snel oscillerende Ap ster (en) - X-Ray Burster (en, nl-paragraaf)

Publiekssterrenwachten

Sterrenwacht Almere - Publiekssterrenwacht Corona Borealis - Volkssterrenwacht Dione - Publiekssterrenwacht Phoenix - Publiekssterrenwacht Rijswijk - Publiekssterrenwacht Saturnus - Publiekssterrenwacht Strabrecht - Publiekssterrenwacht Vesta

Instrumenten

Grism (en) - High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher (en) - MASCARA (en) - METIS (op E-ELT) - MICADO (op E-ELT) - MIRI (Mid-Infrared Instrument) (en) - MOSAIC (op E-ELT) - Sextant (astronomie) (en) - Spectro-Polarimetric High-Contrast Exoplanet Research (en) - Wolter telescoop (en) - X-SHOOTER bron

Satellieten

INTEGRAL (en) - IXO (en) - Uhuru (satelliet) (en) - Spica (satelliet) (en)

Telescopen

Atacama Pathfinder Experiment (en) - Balloon-borne telescope (en) - Canada–France–Hawaii Telescope (en) - ESO 3.6 m Telescope (en) - Giant Metrewave Radio Telescope (en) - Great Paris Exhibition Telescope of 1900 (en) - Isaac Newton Telescoop (en) - Jacobus Kapteyn Telescoop (en) - Large Millimeter Telescope (en) - MeerKAT (en) - MeerLICHT bron - MERLIN (en) - Robotic telescope (en) - Submillimeter Array (en) - UKIRT (en) - Yevpatoria RT-70 radio telescope (en)

Sterrenwachten

Max-Planck-Institut für Astronomie (en) - Max-Planck-Institut für Astrophysik (en) - Max-Planck-Institut für Radioastronomie (en) - Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung (en) - Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik (en) - McDonald Observatory (en) - Mount Stromlo Observatory (en) - Mullard Radio Astronomy Observatory (en) - Onsala Space Observatory (en) - Owens Valley Radio Observatory (en) - Pulkovo Observatory (en) - Steward Observatory (en)

Organisaties

European VLBI Network (en) - Isaac Newton Telescoopgroep (en) - Nederlands Instituut voor Navigatie - Space Telescope Science Institute (en) - SuperWASP (en)

Surveys

RAVE (survey) (en)

Personen

Jan Borgman (en) - France Anne Córdova♀ (en) - Pascale Defraigne♀ - Titus Galama - Roel Gathier - Jacqueline van Gorkom (en) - Heidi B. Hammel♀ (en) - George Herbig (en) - Henrietta Hill Swope♀ (en) - Dorrit Hoffleit♀ (en) - Anne Lemaître♀ (en) - Rosaly Lopes♀ (en) - Antonia Maury (en) - Linda A. Morabito♀ (en) - Charlotte Moore Sitterly♀ (en) - Imke de Pater (en) - Urijan Poerink - Mary Proctor♀ (en) - Gijs Roelofs - Helen Sawyer Hogg♀ (en) - Iosif Shklovsky (en) - Otto Struve (en) - Griet C. Van de Steene♀ - Dionysius van de Wijnpersse (de) - Maria Zuber♀ (en) - Lotharius Zumbach de Coesfeld (de)

Zie ook de rode links in Lijst van astronomen, Bruce Medal, James Craig Watson Medal en Gouden medaille van de Royal Astronomical Society

Overig

Lijsten

Lijst van sterren naar sterrenbeeld (1 lijst voor ieder sterrenbeeld + navbox) (momenteel 10 lijsten) -

(vul aan↓)

Subportalen van Wetenschap & Technologie
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portaal:Astronomie&oldid=71101993"