Noordeinde (Den Haag)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Postzegelboom)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Noordeinde
Postzegelboom
Postzegelboom
Geografische informatie
Locatie       Den Haag
Algemene informatie
Aangelegd in middeleeuwen
Bebouwing winkelstraat
Opvallende gebouwen Paleis Noordeinde

Het Noordeinde is een straat in het oude centrum van Den Haag. Het gebied wordt waarschijnlijk genoemd in een akte uit 1370. De straat is het verlengde van de Hoogstraat, waar hij begint bij de Heulstraat, en loopt tot aan de Hogewal. In het verlengde ligt daar de Zeestraat.

Geschiedenis[bewerken]

Al in de tijd van de Graven van Holland voerde de weg van het Binnenhof naar Scheveningen en Delft over het Noordeinde. Men verliet het Buitenhof bij de Gevangenpoort, stak de Plaats over en sloeg dan rechtsaf naar Scheveningen of linksaf via de Hoogstraat naar Delft.

Wie naar Scheveningen ging, moest aan het einde van het Noordeinde door de veerman over de singel gezet worden. Dat stukje heet nog steeds het Scheveningse Veer. Later kwamen er een stadspoort en een brug.

Reizigers die te paard van het Binnenhof naar Delft gingen, sloegen na de Plaats linksaf, en liepen door de Hoogstraat langs herberg 't Goude Hooft en de markten de stad uit. Het Noordeinde was een drukke straat waar ambachtslieden woonden die voor het hof werkten. De kleine huisjes waar zij woonden werden later gesloopt en vervangen door grotere panden. In 1533 verrees er een groot huis, gebouwd door grafelijk ambtenaar Willem Goudt. Ruim een eeuw later werd dit pand grootscheeps verbouwd door stadhouder Frederik Hendrik, naar ontwerp van de belangrijkste architecten van die tijd, Jacob van Campen en Pieter Post. Het is tegenwoordig bekend als Paleis Noordeinde. Naast het paleis staat Noordeinde 66, het voormalige woonhuis van prins Willem-Alexander. Daartegenover staat de Waalse kerk, een geschenk van Lodewijk Napoleon.

In 1845 liet koning Willem II voor het paleis een ruiterstandbeeld van Willem van Oranje, Vader des Vaderlands, plaatsen, gemaakt door zijn in Parijs wonende vriend Alfred Emilien, graaf van Nieuwerkerke. In 1848 bouwde hij een grote galerij tegenover het paleis, in dezelfde neogotische stijl als de stallen aan de Nassaulaan.

Postzegelboom[bewerken]

De galerij werd echter in 1882 alweer afgebroken, omdat er instortingsgevaar dreigde. Er ontstond een grote lege plek. Het ruiterbeeld werd naar achteren geplaatst om het verkeer minder te hinderen, en er werd een kastanjeboom geplant die nu bekendstaat als de 'Postzegelboom'. De boom stamt dus uit ongeveer 1883. Hij is beroemd geworden omdat postzegelverzamelaars zich onder deze boom verzamelen om postzegels te ruilen, kopen of verkopen. In 1990 heeft de PTT de boom laten restaureren door een boomchirurg. Achter de postzegelboom staat een groot bronzen standbeeld dat koningin Wilhelmina in een kenmerkende houding weergeeft, gemaakt door Charlotte van Pallandt in 1968.

Winkelstraat[bewerken]

De voormalige Engelse en Hoogduitse Kerk in Den Haag, destijds gelegen aan het Noordeinde tussen de Plaats en de Hartogstraat. De Anglicaanse Kerk verbood lange tijd de Engelse inwoners van Den Haag om ter kerke gaan in andere kerken.

Sinds het midden van de negentiende eeuw is het Noordeinde niet erg veranderd. De straat is niet erg breed, alleen voor het paleis is wat meer ruimte. Schuin tegenover het paleis staat de Waalse kerk, die in 1808 werd gebouwd nadat koning Lodewijk Napoleon de Hofkapel op het Binnenhof had opgeëist voor katholieke diensten, en de Waals-Hervormde gemeente een andere kerk moest zoeken.

Het Noordeinde is een winkelstraat met veel allure. Aan het einde, bij het Scheveningse Veer, ligt een herberg uit 1592, nu de 'Prins Taveerne', maar vroeger 'De Groene Valck' en 'De Kleine Witte' geheten.

Er zijn kunst- en antiekzaken, boetieks, juweliers en restaurants; enkele zijn hofleverancier.

Bekende oudere winkels/panden
  • nummer 19: Gerard C. Reeser & Zoon, in goud- en zilverwerken. In 1915 stonden zij reeds in het telefoonboek vermeld.
  • nummer 23a: P.L. Warnars, interieurs, werd in 1874 op de hoek van het Noordeinde en de Oranjestraat gevestigd, verhuisde later naar de overkant en was sinds de vijftiger jaren gehuisvest op nummer 23a. Gesloten in 2012.
  • nummer 32: S. van Leeuwen Antiquairs, van 1717-1752 het woonhuis van architect Daniël Marot. Zijn tuinkamer is bewaard gebleven (Empire-plafond en marmeren schouw) en de oude keuken. De gevel werd rond 1900 toegevoegd. In de tuin staat de dikste boom van Den Haag, een ruim 200-jarige bruine beuk. Louis Couperus kwam hier, en beschreef de tuin in zijn feuilletons.
  • nummer 39: Boekhandel L.J.C. Boucher was hier gevestigd van 1932-1983, sindsdien Jongbloed Juridische Boekhandel.[1]
  • nummer 44-46: Banketbakker Krul, tevens filialen in Zoutmanstraat 8a, Javastraat 7, Frederik Hendriklaan 79 en Kurhausgalerij, gesloten in 1970
  • nummer 58: Backers & Zoon Juweliers, specialist in het maken van zegelringen
  • nummer 62: Beeuwkes Coutures, 1926-2007
  • nummer 92: Tesselschade-Arbeid Adelt, babykleding
  • nummer 154: Rippen & Rijken, pianowinkel, eind 2003 gesloten
  • nummer 165: Prins Taveerne

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]