Potala

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Historisch ensemble van het Potalapaleis in Lhasa
Werelderfgoed cultuur
布达拉宫.jpg
Land Vlag van China China
Coördinaten 29° 40′ NB, 91° 7′ OL
UNESCO-regio Azië en de Grote Oceaan
Criteria i, iv, vi
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 707
Inschrijving 1994 (18e sessie)
Uitbreiding 2000 en 2001
Kaart
Potala (China)
Potala
UNESCO-werelderfgoedlijst
Potala
Tibetaans པོ་ཏ་ལ།
Tibetaans pinyin Bodala
Wylie po ta la
Traditioneel Chinees 布達拉宮
Vereenvoudigd Chinees 布达拉宫
Hanyu pinyin Bùdálā Gōng
Portaal  Portaalicoon   Tibet

Het Potalapaleis in Lhasa (Tibet, China), was het winterpaleis van onder andere de dalai lama's, totdat de veertiende dalai lama (de huidige) naar McLeod Ganj, nabij Dharamsala in India vluchtte.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het is gebouwd op de berg Marpori (de rode berg) in Lhasa. Het ligt op enkele kilometers van de oude stadskern. De berg steekt zo'n 130 meter boven het omliggende dal uit. Onderaan de berg ligt het dorp Zhöl met onder meer de pilaar van Zhöl waarop een aantal inscripties die de oudst bekende voorbeelden zijn van het Tibetaanse schrift.

Het paleis is gebouwd op een plek waar mogelijk in de zevende eeuw een burcht was gebouwd door Songtsen Gampo. In 1648 werd door de vijfde dalai lama het zogenaamde 'Potrang Karpo' of 'witte paleis' gebouwd. Deze dalai lama gaf het de naam Potala naar het Potolaka, de naam voor het mythische paleis van de boddhisattva Avalokiteshvara

Na diens dood werd in 1694 het 'Potrang Marpo' of 'rode paleis' afgebouwd. De laatste verandering vond plaats in 1922 toen de dertiende dalai lama veel renovaties doorvoerde en twee verdiepingen bijbouwde.

Het Witte Paleis[bewerken | brontekst bewerken]

Dit zeven verdiepingen hoge gebouw staat op een enorm fundament en kreeg (na de bouw van het Rode Paleis) vooral een logistieke en administratieve functie. Hier bevonden zich de verblijven en kantoren van de ambtenaren, de opslag en de keukens. Bij de oostelijke ingang zijn de muurschilderingen van de vier Hemelse Koningen (boeddhistische wachters) te bewonderen.

Het hogere deel van het Witte Paleis is toegankelijk vanaf een binnenplaats. Deze toegang heeft drie trappen naast elkaar. De middelste mocht alleen door de Dalai lama gebruikt worden. Ook heeft het twee bastions waardoor duidelijk te zien is dat het ook een vesting is. Op de bovenste verdieping bevinden zich de twee woonvertrekken van de Dalai lama, het westelijk en oostelijk zonneschijnappartement. Eronder ligt de oostelijke zaal voor politieke ceremonies.

Het Rode Paleis[bewerken | brontekst bewerken]

De gouden daken op het Rode Paleis

Het Rode Paleis is het spirituele hart van het gebouw met verschillende kapellen. In de kapellen van de vijfde en de dertiende Dalai lama staan enorme, met goud en edelstenen versierde grafstoepa's. Op het dak van het Rode Paleis zijn een aantal gouden daken te vinden. Deze zijn in werkelijkheid met koper bedekt. Ze zijn zo geconstrueerd dat ze lijken te zweven. Deze daken bedekken de graftombes van een aantal overleden Dalai lama's.

Varia[bewerken | brontekst bewerken]

Fictie[bewerken | brontekst bewerken]

Films of boeken waarin de Potala een hoofdrol speelt of als decor voorkomt:

  • De biografische film Kundun, een film uit 1997 over Dalai Lama, speelt zich voornamelijk af in het paleis.
  • De roman The Foo Sheng Key van Neil Howarth uit 2013 is een thriller die zich afspeelt bij de Potala.
  • Het Potalapaleis is de locatie van het Aymone-stripverhaal Wolven op het werelddak.
  • De roman The Prisoner's Gold van Chris Kuzneski uit 2015 speelt zich af om en in de Potala.
  • De speelfilm Seven Years in Tibet speelt zich voor een deel af in het Potalapaleis.[1]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Chinese Muur · Heilige berg Taishan · Verboden Stad · Paleis van Mukden · Mogao-grotten · Mausoleum van de eerste Qin-keizer · Vindplaats van de Pekingmens in Zhoukoudian · Berglandschap van Huang Shan · Jiuzhaigou-vallei · Huanglong · Wulingyuan · Bergresidentie en afgelegen tempels van Chengde · Tempel en begraafplaats van Confucius en het huis van de familie Kong in Qufu · Oud gebouwencomplex in de Wudangbergen · Historisch ensemble van het Potala-paleis in Lhasa · Jokhangtempel · Norbulingkatempel · Nationaal park Lushan · Landschap rond de berg Emei, inbegrepen het gebied van de Grote Boeddha van Leshan · Oude stad Lijiang · Oude stad Pingyao · Suzhou · Zomerpaleis, een keizerlijke tuin in Peking · Tempel van de hemel, een keizerlijk offeraltaar in Peking · Rotsgraveringen van Dazu · Wuyigebergte · Oude dorpen in zuidelijk Anhui - Xidi en Hongcun · Keizerlijke paleizen van de Ming- en Qing-dynastieën in Peking en Shenyang · Grotten van Longmen · Qingcheng en Dujiangyan-irrigatiesysteem · Grotten van Yungang · Beschermd gebied van drie parallelle rivieren in Yunnan · Hoofdsteden en graven van het oude koninkrijk Koguryo · Historisch centrum van Macau · Reservaten van de reuzenpanda in Sichuan · Yinxu · Diaolou en dorpen in Kaiping · Zuid-Chinese karstlandschap · Tulou in Fujian · Nationaal park Sanqingshan · Wutai Shan · Cultuurlandschap van het Westelijke Meer van Hangzhou · Tian Shan in Xinjiang · Cultuurlandschap van rijstterrassen van de Hani in Honghe · Het Grote Kanaal · Zijderoute: het wegennetwerk van de Chang'an-Tiensjancorridor · Sites van de Tusi · Cultuurlandschap met rotstekeningen van Zuojiang Huashan · Hubei Shennongjia · Qinghai Hoh Xil · Gulangyu: een historische internationale nederzetting · Fanjingshan · Archeologische ruïnes van de stad Liangzhu · Trekvogelreservaten langs de kust van de Gele Zee en de Golf van Bohai

Zie de categorie Potala Palace van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.