Prednison

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Prednison
Prednisone.svg
17-hydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13-dimethyl- 7,8,9,10,12,13,14,15,16,17-decahydro- 6H-cyclopenta[a]phenanthreen-3,11-dione
Farmaceutische gegevens
Metabolisatie Lever (CYP3A4)
t1/2 2-3 uur
Gebruik
Geneesmiddelengroep Anti-allergische en anti-inflammatoire middelen
Subklasse Corticosteroïden
Merknamen Predforte, Ultracortenol, Medrol. Het zit daarnaast in een aantal combinatiepreparaten
Indicaties Niet-infectieuze ontstekingen
Voorschrift/recept Ja
Toediening Tablet, zalf, crème, druppels
Risico met betrekking tot
Zwangerschapscat. B
Lactatie (borstvoeding) Stootkuur geeft weinig risico
Rijvaardigheid Geen beperkingen
Alcohol Geen beperkingen
Databanken
CAS-nummer 53-03-2
ATC-code A07EA03
PubChem 5865
DrugBank APRD00340
Chemische gegevens
Formule C21H26O5
Molaire massa 358,428 g/mol
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Prednison is een synthetisch medicament (corticosteroïde) dat doorgaans oraal wordt ingenomen en effect heeft in tal van situaties. Het is een synthetisch, maar sterker werkend analogon van het natuurlijke bijnierschorshormoon hydrocortison.

Prednison is vooral effectief bij het onderdrukken van het immuunsysteem. Het wordt voorgeschreven bij allerhande auto-immuunziekten zoals astma, Multiple sclerose, de ziekte van Crohn en Colitis ulcerosa alsmede bij het voorkomen van afstoting na orgaantransplantaties. Ook wordt het gebruikt bij een aantal allergische aandoeningen, reuma en nog een aantal andere ziektebeelden. Vanwege de invloed van Prednisolon op de serotonerge neurotransmissie wordt dit middel ook voorgeschreven bij mensen die lijden aan clusterhoofdpijn. Prednison is een prodrug, die in de lever wordt omgezet in de actieve vorm prednisolon. Tegenwoordig wordt daarom meestal dit laatste middel voorgeschreven.

Als prednison (of prednisolon) gedurende een langere periode (2 tot 4 weken) wordt gebruikt, ontstaat afhankelijkheid omdat het lichaam zelf minder corticosteroïden maakt. Men noemt dit een systemische kuur. Indien prednison gedurende een korte periode gegeven wordt noemt men dit een stootkuur. Bij een systemische kuur mag het gebruik van prednison niet zomaar gestopt worden, maar moet volgens een zorgvuldig schema worden afgebouwd, waarbij de toegediende doses steeds kleiner worden en/of met grotere tussenpozen worden toegediend. Het komt voor dat de bijnierschors niet meer op gang komt, in dat geval is er sprake van tertiaire bijnierschorsinsufficiëntie.

Dosering[bewerken]

Bij systemische kuren wordt over het algemeen 0,5-1mg/kg als start dosis aangehouden. Afhankelijk van het beloop wordt de dosering aangepast. Systemische kuren kunnen niet zomaar gestaakt worden, maar er dient volgens een schema te worden afgebouwd.
Bij stootkuren wordt de dosering afgestemd op de aandoening. Soms wordt wel 3 tot 5 dagen 1000mg/dag via een infuus gegeven. Maar ook veel lichtere doseringen van 30 mg/dag worden gegeven. Stootkuren kunnen abrubt worden gestaakt.
Volgens de huisartsenstandaard wordt bij de behandeling van astma gedurende een periode van een tot twee weken een stootkuur van 15 tot 30 mg per dag gegeven aan volwassenen.
Soms is het noodzakelijk om een onderhoudsdosering van enkele mg per dag te blijven geven. Belangrijk is dat deze onderhoudsdosering aan het begin van de dag ingenomen wordt, om zoveel mogelijk het ritme van de afgifte van de lichaamseigen corticosteroïden te ondersteunen.

Bijwerkingen[bewerken]

Prednison is een werkzaam middel bij een aantal ziektebeelden, vooral COPD en polymyalgia rheumatica maar heeft ook veel, en soms ernstige potentiële bijwerkingen. Hoge doseringen kunnen soms tot euforie of psychische decompensatie leiden. De glucoseregulering wordt door het middel verslechterd. Bij langdurig gebruik kunnen botontkalking, spieratrofie en atrofie van de huid ontstaan. Bij gebruik van prednison is er een grotere kans op maagzweren en maagbloedingen. Sommige van deze bijwerkingen kunnen tot de dood leiden, bij spieratrofie gaan spieren minder werken. Het hart is ook een spier.

De bijwerkingen bij kinderen kunnen zijn: groeivertraging, hongeraanvallen, slappe spieren en een heel ernstig wisselend humeur.

Externe links[bewerken]