Psilocybe

Psilocybe
	Psilocybe semilanceata
Taxonomische indeling
Rijk:	Fungi (Schimmels)
Stam:	Basidiomycota (Steeltjeszwam)
Klasse:	Agaricomycetes
Onderklasse:	Agaricomycetidae
Orde:	Agaricales (Plaatjeszwam)
Familie:	Hymenogastraceae
Geslacht
	Psilocybe; (Fr.) P.Kumm. (1871)
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Psilocybe op Wikispecies
Portaal	Biologie ; Schimmels

Psilocybe is een geslacht van schimmels uit de familie Hymenogastraceae. Het komt wereldwijd voor. Soorten zijn onder andere Psilocybe cubensis, Psilocybe mexicana en Psilocybe semilanceata, die ook in België en Nederland voorkomt en puntig kaalkopje genoemd wordt.

Een andere soort wordt Teonanacatl genoemd door de Azteken. Psilocybe cubensis is Di-shi-tjo-le-rra-ja (oftewel: "heilige mestpaddenstoel") in de taal van de Mazateken. Deze soort is bekend als paddo, psilo en magic mushroom.

Beschrijving

Psilocybe-soorten worden zelden groter dan een tiental centimeter en zijn bruin tot bijna wit van kleur, de psycho-actieve exemplaren kleuren blauw bij kneuzing. De soorten zijn saprofyt en groeien op dode organismen, rottende planten, mest en dergelijke. Moleculair onderzoek^[1] toont echter aan dat Psilocybe polyfyletisch is en dat met name de blauw-kleurende exemplaren tot een andere clade behoren dan de niet-verkleurende.

Actieve bestanddelen

Enkele soorten bevatten hallucinogene stoffen, onder andere psilocybine en psilocine (vandaar de bijnaam "vlees van de goden"); beide zijn tryptaminederivaten en erg verwant met de neurotransmitter serotonine. Een bekende soort die als drug gebruikt wordt is het puntig kaalkopje (Psilocybe semilanceata).^[2]

Toepassingen

In Zuid-Amerika worden heilige paddenstoelen al sinds mensenheugenis gebruikt om in buitennormale- of niet-alledaagse bewustzijnstoestanden te geraken, maar ook in Europa zijn oude af- en uitbeeldingen gevonden die verwijzen naar de grote rol die magische paddenstoelen speelden in het leven van onze voorouders.

De etnobotanici R. Gordon Wasson en zijn echtgenote Valentina Wasson ontdekten dat bij enkele Mexicaanse Indianenvolken de oude rituelen van de heilige paddenstoel nog bestonden. Zij werden in 1955 door de sjamaan Maria Sabina als eerste westerlingen in staat gesteld zelf de werking van Psilocybe cubensis te leren kennen. Twee jaar later publiceerde R. Gordon Wasson een verslag van zijn psychedelische ervaring in Life onder de titel "Seeking the Magic Mushroom" waarop de belangstelling voor Indiaanse rituelen enorm toenam, met name in de jaren zestig.^[3] Talloze mensen zochten met behulp van deze paddenstoelen een geestelijke ervaring die wel als mystiek wordt omschreven.

Soorten

Volgens Index Fungorum telt het geslacht 296 soorten (peildatum datum september 2023):

Soortnaam	Auteur(s)	Publicatiejaar
Psilocybe acadiensis	A.H. Sm.	1946
Psilocybe acutipilea	(Speg.) Guzmán	1978
Psilocybe aerugineomaculans	(Höhn.) Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe aggericola	Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe aggregata	Cleland & Cheel	1918
Psilocybe albobrunnea	L.C. Lutz	1907
Psilocybe albofimbriata	(Rick) Singer	1986
Psilocybe aleuriata	R. Heim & L. Rémy	1926
Psilocybe allenii	Borov., Rockefeller & P.G. Werner	2012
Psilocybe alnetorum	(Singer) Singer	1990
Psilocybe alpina	Guzmán, Tapia & Nav.-Ros.	1999
Psilocybe alutacea	Y.S. Chang & A.K. Mills	2006
Psilocybe andina	Guzmán	1978
Psilocybe anellariiformis	(Murrill) Singer	1973
Psilocybe angulospora	Yen W. Wang & S.S. Tzean	2015
Psilocybe antioquiensis	Guzmán, Saldarr., Pineda, G. García & L.-F. Velázquez	1994
Psilocybe apelliculosa	P.D. Orton	1969
Psilocybe appendiculata	Rick	1920
Psilocybe aquamarina	(Pegler) Guzmán	1995
Psilocybe araucana	Singer	1969
Psilocybe arcana	Borov. & Hlavá?ek	2001
Psilocybe argentina	(Speg.) Singer	1969
Psilocybe atlantis	Guzmán, Hanlin & C. White	2003
Psilocybe aucklandiae	Guzmán, C.C. King & Bandala	1991
Psilocybe aurantiaca (Oranjerode stropharia)	(Cooke) Noordel.	1995
Psilocybe australiana	Guzmán & Watling	1978
Psilocybe aztecorum	R. Heim	1957
Psilocybe azurescens	Stamets & Gartz	1995
Psilocybe baeocystis	Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe banderillensis	Guzmán	1978
Psilocybe barrerae	Cifuentes & Guzmán	1981
Psilocybe blattariopsis	(Speg.) Singer	1951
Psilocybe bohemica	Šebek	1983
Psilocybe bolivarii	Guzmán	1968
Psilocybe borealis	Guzmán	1977
Psilocybe brasiliensis	Guzmán	1978
Psilocybe brunneocystidiata	Guzmán & E. Horak	1979
Psilocybe bulbosa	(Peck) A.H. Sm.	1948
Psilocybe cabiensis	Guzmán, M. Torres & Ram.-Guill.	2004
Psilocybe caeruleoannulata	Singer ex Guzmán	1978
Psilocybe caerulescens	Murrill	1923
Psilocybe caerulipes	(Peck) Sacc.	1887
Psilocybe caesioannulata	Singer	1965
Psilocybe caespitosa	Murrill	1923
Psilocybe californica	Earle	1905
Psilocybe calongei	G. Moreno & Esteve-Rav.	1988
Psilocybe candidipes	Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe capitulata	Har. Takah.	2011
Psilocybe carbonaria	Singer	1965
Psilocybe castaneicolor	Murrill	1923
Psilocybe castillotovarii	Guzmán	2005
Psilocybe chaconii	Guzmán, Escalona & Ram.-Guill.	2004
Psilocybe chilensis	Singer	1965
Psilocybe chrysocystidiata	Singer	1973
Psilocybe chuxiongensis	T. Ma & K.D. Hyde	2014
Psilocybe cinnamomea	Yang K. Li, Y. Ye & J.F. Liang	2015
Psilocybe citrina	Massee	1901
Psilocybe clavata	Guzmán	1983
Psilocybe collybioides	Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe columbiana	Guzmán	1978
Psilocybe congolensis	Guzmán, S.C. Nixon & Cortés-Pérez	2013
Psilocybe cordispora	R. Heim	1959
Psilocybe cordobensis	Singer	1973
Psilocybe coronilla (Okergele stropharia)	(Bull.) Noordel.	1995
Psilocybe cubensis	(Earle) Singer	1948
Psilocybe cyanescens (Blauwwordend kaalkopje)	Wakef.	1946
Psilocybe cyanofibrillosa	Guzmán & Stamets	1980
Psilocybe cylindrispora	A. Pearson	1951
Psilocybe definita	Har. Takah. & Taneyama	2016
Psilocybe desertorum	Velen.	1921
Psilocybe dumontii	Singer ex Guzmán	1978
Psilocybe dunicola	(Speg.) Singer	1968
Psilocybe ecbola	(Fr.) Singer	1969
Psilocybe eucalypta	Guzmán & Watling	1978
Psilocybe eximia	E. Horak & Desjardin	2006
Psilocybe fagicola	R. Heim & Cailleux	1959
Psilocybe farinacea	Rick ex Guzmán	1978
Psilocybe fasciata	Hongo	1957
Psilocybe februaria	Singer	1989
Psilocybe fibrillosipes	E. Horak	2006
Psilocybe fimetaria (Blauwvoetkaalkopje)	(P.D. Orton) Watling	1967
Psilocybe fimicola	Guzmán	1978
Psilocybe flammuliformis	Singer	1969
Psilocybe floccipes	Killerm.	1939
Psilocybe formosa	Y.S. Chang & A.K. Mills	2006
Psilocybe fuegiana	(E. Horak) Singer	1969
Psilocybe fuliginosa	(Murrill) A.H. Sm.	1948
Psilocybe furtadoana	Guzmán	1978
Psilocybe fuscofulva	Peck	1887
Psilocybe gallaeciae	Guzmán & M.L. Castro	2003
Psilocybe gartzii	Blanco-Dios	2020
Psilocybe gigaspora	Natarajan & Raman	1983
Psilocybe glutinosa (Glibberig kaalkopje)	Arnolds	1982
Psilocybe goniospora	(Berk. & Broome) Singer	1962
Psilocybe granulata	Naveau	1923
Psilocybe graveolens	Peck	1913
Psilocybe griseobadia	(Pat.) Zhu L. Yang	2000
Psilocybe guatapensis	Guzmán, Saldarr., Pineda, G. García & L.-F. Velázquez	1994
Psilocybe guilartensis	Guzmán, F. Tapia & Nieves-Riv.	1997
Psilocybe guzmanii	Natarajan & Raman	1983
Psilocybe heimii	Guzmán	1978
Psilocybe henningsii	E. Jungner	1906
Psilocybe herrerae	Guzmán	1978
Psilocybe hispanica	Guzmán	2000
Psilocybe hoogshagenii	R. Heim	1959
Psilocybe hopii	Guzmán & J. Greene	2010
Psilocybe horakii	Guzmán	1978
Psilocybe inconspicua	Guzmán & E. Horak	1979
Psilocybe indica	Sathe & J.T. Daniel	1981
Psilocybe iodoformica	Pat.	1924
Psilocybe isabelae	Guzmán	1999
Psilocybe jacobsii	Guzmán	1983
Psilocybe josecastilloi	Guzmán	2005
Psilocybe jujuyensis	Singer	1973
Psilocybe kashmirensis	S.P. Abraham	1995
Psilocybe keralensis	K.A. Thomas, Manim. & Guzmán	2002
Psilocybe kolya	Grgur.	1997
Psilocybe korra	Grgur.	1997
Psilocybe kramburkicola	Grgur.	1997
Psilocybe kumaenorum	R. Heim	1967
Psilocybe largicystidiata	E. Horak & Desjardin	2006
Psilocybe lateritia	(Murrill) A.H. Sm.	1948
Psilocybe laticystis	Guzmán & A.H. Sm.	1978
Psilocybe latispora	Murrill	1923
Psilocybe laurae	Guzmán	1998
Psilocybe lazoi	Singer	1969
Psilocybe libertatis	(Batsch) Henn.	1898
Psilocybe liniformans (Slijmrandkaalkopje)	Guzmán & Bas	1977
Psilocybe lonchophora	(Berk. & Broome) E. Horak	1983
Psilocybe longinqua	Singer	1960
Psilocybe longispora	Murrill	1945
Psilocybe magnispora	E. Horak, Guzmán & Desjardin	2009
Psilocybe mairei	Singer	1973
Psilocybe makarorae	P.R. Johnst. & P.K. Buchanan	1995
Psilocybe mammillata	(Murrill) A.H. Sm.	1948
Psilocybe marthae	Singer	1969
Psilocybe maxima	Velen.	1921
Psilocybe medullosa	(Bres.) Borov.	2007
Psilocybe megacystis	E. Horak	2006
Psilocybe mendica	E. Horak & Desjardin	2006
Psilocybe meridensis	Guzmán	1995
Psilocybe meridionalis	Guzmán, Ram.-Guill. & Guzm.-Dáv.	2008
Psilocybe mescaleroensis	Guzmán, Walstad, E. Gándara & Ram.-Guill.	2007
Psilocybe mesophylla	Guzmán, J.Q. Jacobs & Escalona	2004
Psilocybe mesospora	Singer	1969
Psilocybe mexicana	R. Heim	1957
Psilocybe microcystidiata	Guzmán & Bononi	1984
Psilocybe microsperma	Speg.	1918
Psilocybe modesta	(Sacc.) A.H. Sm.	1948
Psilocybe mongolica	Sarentoya & T. Bau	2009
Psilocybe moravica	Borov.	2003
Psilocybe moseri	Guzmán	1995
Psilocybe muliercula	Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe multicellularis	E. Horak & Guzmán	2009
Psilocybe musci	Cleland & Cheel	1918
Psilocybe mutans	McKnight	1971
Psilocybe naematoliformis	Guzmán	1979
Psilocybe natalensis	Gartz, D.A. Reid, M.T. Sm. & Eicker	1995
Psilocybe natarajanii	Guzmán	1995
Psilocybe neoxalapensis	Guzmán, Ram.-Guill. & Halling	2009
Psilocybe nigrella	Peck	1910
Psilocybe nothofagensis	Guzmán & E. Horak	1979
Psilocybe novozoncuantlensis	Guzmán, Ram.-Cruz, Ram.-Guill. & E. Gándara	2006
Psilocybe nuciseda	(Fr.) Henn.	1898
Psilocybe oaxacana	Guzmán, Escalona & J.Q. Jacobs	2004
Psilocybe obtusissima	Kauffman & A.H. Sm.	1933
Psilocybe ochraeceps	Kauffman	1926
Psilocybe oedipus	Massee	1899
Psilocybe olivaceotincta	Kauffman	1926
Psilocybe omiumsanctorum	Singer	1969
Psilocybe oregonensis	Guzmán	2000
Psilocybe ovoideocystidiata	Guzmán & Gaines	2007
Psilocybe paludicola	Y.S. Chang & A.K. Mills	2006
Psilocybe panaeoliformis	Murrill	1923
Psilocybe papuana	Guzmán & E. Horak	1979
Psilocybe parvula	Y.S. Chang & A.K. Mills	2006
Psilocybe paulensis	(Guzmán & Bononi) Guzmán	1995
Psilocybe peladae	Singer	1969
Psilocybe pelliculosa	(A.H. Sm.) Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe pericystis	Singer	1989
Psilocybe perspicua	Herp.	1912
Psilocybe peruviana	Singer	1960
Psilocybe pintonii	Guzmán	1978
Psilocybe plana	Rick	1930
Psilocybe pleurocystidiosa	Guzmán	1983
Psilocybe polycephala	(Paulet) Peck	1912
Psilocybe polytrichophila	(Peck) Pomerl.	1980
Psilocybe portoricensis	Guzmán, Nieves-Riv. & F. Tapia	1997
Psilocybe praetervisa	Singer	1969
Psilocybe pseudoaztecorum	Natarajan & Raman	1985
Psilocybe psilocyboides	(Maire) P.-A. Moreau	2009
Psilocybe pteridophytorum	Singer	1960
Psilocybe puberula (Harig kaalkopje)	Bas & Noordel.	1996
Psilocybe pyrispora	(Murrill) A.H. Sm.	1948
Psilocybe ramulosa	(Guzmán & Bononi) Guzmán	1995
Psilocybe rhizomorphica	Romagn. & Dresco	1997
Psilocybe rhomboidospora	(G.F. Atk.) A.H. Sm.	1983
Psilocybe rickii	Guzmán & Cortez	2005
Psilocybe rolfsingeri	Guzmán & Halling	2009
Psilocybe rostrata	(Petch) Pegler	1986
Psilocybe rugosa	Velen.	1921
Psilocybe ruiliensis	T. Ma, X.F. Ling & K.D. Hyde	2016
Psilocybe rzedowskii	Guzmán	1978
Psilocybe sabulosa	Peck	1897
Psilocybe samoensis	Henn.	1896
Psilocybe samuiensis	Guzmán, Bandala & J.W. Allen	1993
Psilocybe sanctorum	Guzmán	1983
Psilocybe sardoa	Guzmán & Contu	2002
Psilocybe scatigena	(Berk. & M.A. Curtis) Henn.	1898
Psilocybe schultesii	Guzmán & S.H. Pollock	1979
Psilocybe sclerotifera	(Speg.) Singer	1969
Psilocybe scobicola	(Berk. & Broome) Sacc.	1887
Psilocybe scocholmica	Park.-Rhodes	1950
Psilocybe sellae	Bres. & Mattir.	1908
Psilocybe semiangustipleurocystidiata	Guzmán, Ram.-Guill. & M. Torres	2004
Psilocybe semilanceata (Puntig kaalkopje)	(Fr.) P. Kumm.	1871
Psilocybe semistriata	(Peck) Guzmán	1983
Psilocybe sempervivae	R. Heim & Cailleux	1958
Psilocybe septembris	(Singer) Singer	1973
Psilocybe septentrionalis	(Guzmán) Guzmán	1995
Psilocybe serbica	M.M. Moser & E. Horak	1969
Psilocybe sierrae	Singer	1969
Psilocybe silvatica	(Peck) Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe simplex	E. Horak	2006
Psilocybe singeri	Guzmán	1979
Psilocybe singeriana	Guzmán	1983
Psilocybe singularis	Guzmán, Escalona & J.Q. Jacobs	2004
Psilocybe smithiana	Guzmán	1983
Psilocybe sphagnicola	A.H. Sm.	1946
Psilocybe squalidella	(Peck) Peck	1912
Psilocybe squarrosipes	Singer	1960
Psilocybe stametsii	Dentinger & Furci	2023
Psilocybe stercoricola	Cleland	1927
Psilocybe strictipes (Vlak kaalkopje)	Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe stuntzii	Guzmán & J. Ott	1977
Psilocybe subaeruginascens	Höhn.	1914
Psilocybe subaeruginosa	Cleland	1927
Psilocybe subalnetorum	Guzmán & E. Horak	1978
Psilocybe subammophila	Cleland	1927
Psilocybe subanellariiformis	Guzmán	1983
Psilocybe subborealis	Guzmán & A.H. Sm.	1978
Psilocybe subbrevipes	A.H. Sm. & Hesler	1946
Psilocybe subbrunneocystidiata	P.S. Silva & Guzmán	2007
Psilocybe subcaerulipes	Hongo	1958
Psilocybe subcoprophila	(Britzelm.) Sacc.	1895
Psilocybe subcubensis	Guzmán	1978
Psilocybe subfimetaria	Guzmán & A.H. Sm.	1978
Psilocybe subflava	Herp.	1912
Psilocybe subheliconiae	Guzmán, Ram.-Guill. & M. Torres	2004
Psilocybe subhoogshagenii	Guzmán, M. Torres & Ram.-Guill.	2004
Psilocybe subhyperella	Singer	1973
Psilocybe subovoideocystidiata	Guzmán & E. Horak	2009
Psilocybe subpsilocybioides	Guzmán, Lodge & S.A. Cantrell	2003
Psilocybe subtropicalis	Guzmán	1995
Psilocybe subviscida	(Peck) Kauffman	1918
Psilocybe subzapotecorum	Guzmán	2000
Psilocybe tampanensis	Guzmán & S.H. Pollock	1978
Psilocybe tasmaniana	Guzmán & Watling	1978
Psilocybe tenuitunicata	Guzmán & Ram.-Guill.	2009
Psilocybe thaiaerugineomaculans	Guzmán, Karun. & Ram.-Guill.	2012
Psilocybe thaicordispora	Guzmán, Ram.-Guill. & Karun.	2012
Psilocybe thaiduplicatocystidiata	Guzmán, Karun. & Ram.-Guill.	2012
Psilocybe togoensis	Henn.	1891
Psilocybe tomentosa	(Murrill) A.H. Sm.	1948
Psilocybe toogaadyalis	Grgur.	1997
Psilocybe tortipes	Speg.	1898
Psilocybe tristis	Henn.	1901
Psilocybe trufemiae	Guzmán & Bononi	1984
Psilocybe tuberifera	Fraiture	2010
Psilocybe tuberosa	P. Karst.	1904
Psilocybe turficola (Slank kaalkopje)	J. Favre	1939
Psilocybe tuxtlensis	Guzmán	1983
Psilocybe umbrospora	Velen.	1921
Psilocybe unicolor	Peck	1901
Psilocybe uruguayensis	Singer ex Guzmán	1978
Psilocybe uxpanapensis	Guzmán	1979
Psilocybe valdiviensis	Singer	1969
Psilocybe vanhoeffenii	Henn.	1906
Psilocybe venenata	(S. Imai) Imazeki & Hongo	1957
Psilocybe venezuelana	Dennis	1961
Psilocybe verae-crucis	Guzmán & Pérez Ortiz	1978
Psilocybe vernalis	Velen.	1921
Psilocybe vialis	Murrill	1923
Psilocybe virescens	(Cooke & Massee) Massee	1892
Psilocybe washingtonensis	A.H. Sm.	1946
Psilocybe wassoniorum	Guzmán & S.H. Pollock	1979
Psilocybe wayanadensis	K.A. Thomas, Manim. & Guzmán	2002
Psilocybe weldenii	Guzmán	1979
Psilocybe weraroa	Borov., Oborník & Noordel.	2011
Psilocybe xalapensis	Guzmán & A. López	1979
Psilocybe yungensis	Singer & A.H. Sm.	1958
Psilocybe zapotecoantillarum	Guzmán, T.J. Baroni & Lodge	2003
Psilocybe zapotecocaribaea	Guzmán, Ram.-Guill. & T.J. Baroni	2003
Psilocybe zapotecorum	R. Heim	1957
Psilocybe zonalis	Velen.	1921
Psilocybe zoncuantlensis	Guzmán & Ram.-Guill.	1999

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Moncalvo J.M. e.a. One hundred and seventeen clades of euagarics. Molecular Phylogenetics and Evolution, 2002 (PDF)
↑ Gerhardt, E. (2008). De grote paddenstoelengids voor onderweg. Tirion, Baarn. p. 394
↑ (en) Michael Pollan: How to Change Your Mind: What the New Science of Psychedelics Teaches Us About Consciousness, Dying, Addiction, Depression, and Transcendence. Penguin Press, 2018. ISBN 1594204225

[1] Moncalvo J.M. e.a. One hundred and seventeen clades of euagarics. Molecular Phylogenetics and Evolution, 2002 (PDF)

[2] Gerhardt, E. (2008). De grote paddenstoelengids voor onderweg. Tirion, Baarn. p. 394

[3] (en) Michael Pollan: How to Change Your Mind: What the New Science of Psychedelics Teaches Us About Consciousness, Dying, Addiction, Depression, and Transcendence. Penguin Press, 2018. ISBN 1594204225

[1]

[2]

[3]