Railprofiel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Samenvoegen naar Ten minste één Wikipediagebruiker vindt dat de inhoud van dit artikel ingevoegd zou moeten worden in Rail (spoorwegen), of dat er een duidelijkere afbakening tussen beide artikelen dient te worden gemaakt. Als de tekst wordt ingevoegd, dient dit artikel een redirect te worden (hier melden).
Een vignoleprofiel; railprofiel 54 E1
Nog een vignoleprofiel; railprofiel 60 E1

Het railprofiel of spoorstaafprofiel is de dwarsdoorsnede van een Rail (spoorwegen) ofwel een rail van een spoorweg. Spoorstaven voor treinen en metro's hebben het 'vignoleprofiel'. Dit profiel kan gezien worden als een variant van een I-profiel, waarbij de voet van de spoorstaaf vlak is en de kop van de spoorstaaf versterkt is om de belasting van de wielstel van treinen te kunnen weerstaan.

Trams rijden vaak over 'straatspoor'. Voor straatspoor gebruikt men in het algemeen groefrails, ofwel spoorstaven met het Gorgeprofiel.

Enkele railprofielen[bewerken]

Enkele veelgebruikte railprofielen
Profiel Massa Hoogte Voetbreedte Kopbreedte Gebruik
46 E3 (voorheen NP46) kg/m 142 mm 120 mm 74 mm Nog op een aantal emplacementen in Nederland. Wordt geleidelijk vervangen door 54 E1.
54 E1 (voorheen UIC54) 54,43 kg/m 159 mm 140 mm 70 mm Nederland.
60 E1 (voorheen UIC60) 60,34 kg/m 172 mm 150 mm 72 mm Nederland, op de Betuweroute en de HSL.
België.
Duitsland, op hoofdspoorlijnen.
50 E6 (voorheen UIC50) 50,9 kg/m 153 mm 140 mm 65 mm België.

Ontwikkeling van het vignoleprofiel[bewerken]

Het vignoleprofiel is in 1830 ontworpen door de Amerikaanse ingenieur Robert Livingston Stevens en in Engeland geproduceerd. In 1936 introduceerde de Engelse ingenieur Charles Blacker Vignoles dit profiel voor gebruik in Engeland. Het vignoleprofiel verscheen rond 1860 in Nederland.

Levensduur[bewerken]

Spoorstaven gaan ongeveer dertig jaar mee. Slijtage van rails is afhankelijk van de intensiteit van het treinverkeer, en van het materieeltype dat over het spoor rijdt. Door slijtage kan de vorm van de kop veranderen. Een slijptrein kan de spoorstaven weer in het juiste profiel terugbrengen. Door slippende wielen of door druk van de flens van wielen tegen de spoorstaaf kunnen haarscheurtjes in spoorstaven ontstaan, waardoor uiteindelijke breuken kunnen ontstaan. Meettreinen sporen beginnende breuken in de spoorstaaf tijdig op.

Trivia[bewerken]

  • Het profiel van een spoorstaaf vormt de letter I in het oude logo van de Belgische railinfrastructuurbeheerder Infrabel.
  • Het dubbeldeksinterregiomaterieel blijkt vooral in bogen veel slijtage aan spoorstaven te veroorzaken. Om deze slijtage te verminderen is een speciaal railprofiel ontwikkeld, met een iets rondere kop. Het profiel wordt aangeduid met 54 E5.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]