Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti
Regio in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
.svg) | |||
| Geografie | |||
| Hoofdplaats | Ambrolaoeri | ||
| Oppervlakte | 4600 km² [1][2] | ||
| Hoogste punt | Ailama (4547 m) | ||
| Coördinaten | 42° 38' NB, 43° 8' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 29.901 [3] (6,5 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2024) | Georgisch (99,5%) | ||
| Religie (2024) | Orthodox (99,6%) | ||
| Bestuur | |||
| Gouverneur | Parmen Margvelidze (sinds 2021) | ||
| Gemeenten | 4 | ||
| Overige informatie | |||
| Opgericht | 1995 | ||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| ISO 3166-2 | GE-RL | ||
| Website | rls.gov.ge/ | ||
| Reliefkaart Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti | |||
  | |||
| |||
Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti (Georgisch:რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი) is een bestuurlijke regio (mchare) in het noorden van Georgië met ongeveer 29.900 inwoners (2024) en een oppervlakte van 4954 km², waarvan 4600 km² door Georgië gecontroleerd wordt.[1] Het is zowel de minst- als dunstbevolkte regio van Georgië. De gouverneur is sinds 9 februari 2021 Parmen Margvelidze.[4][5] De regio is verdeeld in vier gemeenten, met hoofdstad Ambrolaoeri, en omvat de cultuur-historische streken Ratsja, Letsjchoemi en Kvemo (Neder) Svanetië.
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti ligt in het noorden van Georgië en heeft een nominale oppervlakte van 4954 vierkante kilometer.[2] Een gebied van 354 km² in het oosten van de regio ligt in het feitelijk afgescheiden Zuid-Ossetië en staat niet onder Georgisch gezag. Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti grenst in het noorden aan de Russische deelrepublieken Kabardië-Balkarië en Noord-Ossetië-Alanië, en grenst aan de regio's Samegrelo-Zemo Svaneti in het westen, Imereti in het zuiden en Sjida Kartli in het zuidoosten (wat in de praktijk in Zuid-Ossetië ligt).
Bergen
[bewerken | brontekst bewerken]De regio wordt omringd door bergketens als natuurlijke grens. De noord-zuid waterscheiding en hoofdkam van de Grote Kaukasus vormt de natuurlijke noordoostelijke grens van Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti terwijl het Ratsjagebergte vanaf de hoofdkam van de Grote Kaukasus de zuidelijke grens vormt tot aan de uitgang van de Rioni en Tschenistskali rivieren uit de regio. Ten westen daarvan vormt het Egrisigebergte de zuidwestelijke natuurlijke grens en het Svanetigebergte de noordwestelijke. Daarnaast is de regio zelf ook door bergketens in aparte gebieden gescheiden. Het Sjoda-Kedelagebergte vormt samen met het Letsjchoemigebergte een natuurlijke scheiding tussen de streken Berg-Ratsja, Opper- en Neder-Ratsja, Letsjchoemi en Neder-Svanetië. Opper- en Neder-Ratsja hebben tussen de dorpjes Tsesi en Chimsi hun natuurlijke grens in de Chidiskari-kloof van de Rioni rivier.
Rivieren
[bewerken | brontekst bewerken]De grootste rivier die geheel in Georgië ligt, de Rioni, heeft z'n grote oorsprong in Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti, meer specifiek in Berg-Ratsja, in de hoofdkam van de Grote Kaukasus, ten noordwesten van het dorpje Ghebi bij de 3779 meter hoge berg Pasismta. Ook de Tschenistskali, de zesde rivier van Georgië die na 176 kilometer bij Samtredia in de Rioni uitmondt, vindt z'n oorsprong in deze regio, ook bij de berg Pasismta. Beide rivieren stromen in tegengestelde richting door de regio en vinden hun uitgang in de zuidwestelijke hoek door het Chvamli krijtsteen massief. De hoogste berg is de Ailama (4547 m) in de gemeente Lentechi.
Bestuurlijke onderverdeling
[bewerken | brontekst bewerken]
Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti heeft vier gemeenten:
Binnen deze gemeenten zijn in totaal 256 bewoonde kernen:[2]
- Drie steden: Ambrolaoeri, Oni en Tsageri;
- Twee daba ('nederzetting met stedelijk karakter'): Charistvala en Lentechi;
- 251 dorpen, waaronder Abanoëti. De dorpen zijn ingedeeld over 62 administratieve gemeenschappen (temi, თემი).
Het oostelijke deel van de gemeente Oni ligt in de praktijk in Zuid-Ossetië en staat hierdoor feitelijk niet onder Georgisch gezag. In dit deel van Oni ligt onder meer de voormalige mijnbouwstad Kvaisa dat vanaf Georgisch gecontroleerde zijde niet bereikbaar is doordat de de facto grens afgesloten is.
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti telde 29.901 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van zeven procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. De regio heeft het minste aantal inwoners van alle Georgische bestuurlijke regio's. Het gebied ontvolkt in een relatief hoog tempo, onder andere gedwongen door beperkt economisch perspectief in met name de moeilijker bereikbare valleien dieper in de regio. De urbanisatiegraad is 24 procent. Hieronder vallen alle steden en dabas in de regio.
| Bevolkingsontwikkeling van de regio Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002* | 2002** | 2014 | 2024 | |||||||||||
| Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti | 90.045 |  79.979 | 69.834 | 57.776 | 50.969 | 44.003 | 32.089 | 29.901 | ||||||||||
| Ambrolaoeri | 26.667 | 24.128 | 20.916 | 17.065 | 16.079 | 13.900 | 11.186 | 10.566 | ||||||||||
| Lentechi | 14.692 | 13.479 | 12.963 | 11.227 | 8.991 | 7.600 | 4.386 |  5.155 | ||||||||||
| Oni*** | 21.784 | 19.016 | 15.493 | 12.318 | 9.277 | 8.300 | 6.130 | 5.684 | ||||||||||
| Tsageri | 27.262 | 23.356 | 20.462 | 17.166 | 16.622 | 14.100 | 10.387 | 8.496 | ||||||||||
| Bronnen:[6][3] * Uit onderzoek na de volkstelling van 2014 bleek dat de volkstelling van 2002 8-9 procent te hoog was;[7] ** Gecorrigeerde data op basis van retro-projectie 1994-2014 i.s.m. de VN;[8][9] *** Een deel van Oni ligt buiten Georgisch overheidsgezag en wordt sinds 2002 niet meegeteld. | ||||||||||||||||||
Etniciteit en religie
[bewerken | brontekst bewerken]De bevolking van Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti bestaat volgens de volkstelling van 2024 vrijwel geheel uit Georgiërs (99,5 procent). De overige inwoners waren voornamelijk enkele tientallen Russen en Osseten. Vrijwel alle inwoners waren oosters-orthodox (99,6 procent). De belangrijkste religieuze minderheid waren de jehova's. Tevens woonde er een kleine gemeenschap Georgische Joden in de gemeente Oni, een overblijfsel van de ooit grote Joodse gemeenschap aldaar.[10]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 De nominale oppervlakte is 4954 km², waarvan 4600 onder Georgische controle staat.
- 1 2 3 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) pag.204-206 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 9 januari 2022.
- 1 2 (en) 2024 Population Census of Georgia results - Population of Georgia by self-governed units, urban-rural settlements and sex. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 23 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (en) PM Gakharia Appoints Four New Governors. Civil Georgia (9 februari 2021). Geraadpleegd op 29 april 2023.
- ↑ (ka) State Representative Parmen Margvelidze. Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti gov. Gearchiveerd op 18 januari 2026. Geraadpleegd op 29 april 2023.
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 26 september 2024. Geraadpleegd op 27 november 2021.
- ↑ (en) Geostat, Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data, pdf, p.12-15, 29 november 2017, geraadpleegd op 24 november 2021
- ↑ (en) Retro-projection of main demographic indicators for the period 1994-2014. Geostat (18 mei 2018). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 24 november 2021.
- ↑ (en) Population as of 1 January by regions and self-governed units - 2002. Statistics Database Geostat. Geraadpleegd op 26 juni 2026.
- ↑ (en) 2024 Population Census of Georgia results - Demographic and Social Characteristics. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 22 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
· 
· 