Rechtvaardige onder de Volkeren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wegwijzer naar de tuin van de 'Rechtvaardigen onder de Volkeren'

Rechtvaardige onder de Volkeren, (Hebreeuws: חסיד אומות העולם - Chassid Umot ha-Olam) is een uit de Talmoed afkomstige eretitel die door Israël wordt gegeven aan gojim (niet-Joden) die Joden destijds hebben helpen onderduiken, ontkomen en overleven. De toekenning gebeurt door de leiding van Jad Wasjem, de plaats waar het Joodse volk de slachtoffers van de door Adolf Hitler georganiseerde massamoord op de Joden herdenkt.

Men noemt de titel ook wel Yad Vashem-onderscheiding voor hulp aan Joden of kortweg Yad Vashem. De decorandus ontvangt een medaille en een oorkonde met de vermelding van zijn of haar naam. Verder wordt deze naam in Jeruzalem in een muur gebeiteld, in een park gewijd aan de "Rechtvaardige onder de Volkeren".

Tussen 1953 en 2009 werden over de hele wereld meer dan 22.000 mensen uit 44 landen als 'Rechtvaardige' door Yad Vashem erkend, waaronder 5.269 Nederlanders en 1.635 Belgen. Na Polen is Nederland daarmee het land met de meeste onderscheidingen. Nederland laat desondanks ook het grootste sterftepercentage zien binnen de Joodse gemeenschap in West-Europa. Niet meer dan zesentwintig procent van de Nederlandse Joden overleefde de Holocaust. Ook na 2009 worden nog altijd mensen als 'Rechtvaardige' onderscheiden.

In enkele gevallen is de onderscheiding collectief toegekend aan groepen.[1] Bekend zijn o.a. het gehele Deense verzet,[2] het Drentse dorp Nieuwlande[3] en het Franse Le Chambon-sur-Lignon.[4] Verder is de onderscheiding alleen aan individuele personen toegekend. Bekende 'Rechtvaardigen onder de Volkeren' waren paus Johannes XXIII, koningin Elisabeth van België, prinses in Beieren, prinses Alice van Battenberg, de Zweedse diplomaat Raoul Wallenberg, de Italiaanse kardinaal Elia Dalla Costa en de Sudeten-Duitse industrieel Oskar Schindler.

België[bewerken]

1635 onderscheidingen, onder wie:

  • Annaert, Petrus & Isabella: onderdak aan Marie Zelieznikas [5]
  • Chantraine, Germaine verstopte soms tot 15 joden in haar huis te St-Pieters-Woluwe [6]
  • De Win, Jean & Leonie en dochter Mariette: onderdak aan Marie Zelieznikas [7]
  • Daman-Scaglione, Jeanne: als hoofd van de de school "Nos petits" hielp ze duizenden kinderen onderduiken, begeleidde ze naar hun schuilplaatsen, hielp volwassen vrouwen aan valse papieren en werk als huismeid, en verzamelde inlichtingen over de Duitsers. Haar latere echtgenoot, de literatuur professor Aldo Scaglione vernoemt de "The Aldo and Jeanne Scaglione Prize for Comparative Literary Studies" als eerbetoon naar zijn echtgenote. [8]
  • Kerkhofs, Louis-Joseph, bisschop van Luik, zette zelf in zijn bisdom onderduiknetwerk voor vervolgde joden op vanaf 1942.
  • Maistriau Robert: stopte het transport XX met 2 kompanen waardoor joden konden ontsnappen [9]
  • Smeers, Philomène (Zuster Marie-Véronique): verbergen Joodse studentes Simone Suzanne Berman en Ilse Frumer in het klooster[10]
  • Thiéry, Armand (priester en emeritus hoogleraar experimentele psychologie Katholieke Universiteit Leuven) te Heverlee-Leuven: vrijlating joodse vrouw Grunia Schicharewitch uit Dossinkazerne in 1944 en onderduikhulp aan andere joden.[11]
  • Wallraf Alphonse en echtgenote Schildermans Elisabet verborgen het Joodse gezin van Abraham Friedman in hun woning te Neerpelt in de loop van 1943. De onderscheiding werd hun toegekend op 5 maart 2013 in het Egmontpaleis in Brussel door de heer Shimon Perez.

Nederland[bewerken]

5.269 onderscheidingen, onder wie:


Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. (en) Yadvashem.org
  2. (en) Yadvashem.org, zie voetnoot aldaar
  3. (en) Yadvashem.org
  4. (en) Vadvashem.org
  5. Helden krijgen hoogste eer
  6. Vijfentwintig Belgen krijgen titel Rechtvaardige der Naties
  7. Hoogste Israëlische onderscheiding voor Mariette De Win
  8. Portret Jeanne Daman
  9. Robert Maistriau
  10. Belgische religieuze wordt uitgeroepen tot "Rechtvaardige onder de Naties
  11. YadVashem.org, Belgium