Reformatski-reactie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Reformatski-reactie is een chemische reactie voor de synthese van β-hydroxyesters. Dit zijn esters met een hydroxylgroep die twee koolstofatomen (vandaar β) verwijderd is van de estergroep. De reactie werd ontdekt door Sergej Reformatski in 1887.[1]

De reactie vindt plaats tussen een aldehyde of keton (1) en een in de α-positie gehalogeneerde carbonzuurester (2). Broom is het meest geschikte halogeen:

Reformatsky Reaction Scheme.png

De reactie verloopt met behulp van zink: zeer fijn verdeeld zinkpoeder, in suspensie gehouden door ultrasoongolven, of zeer reactief, nulwaardig zink ("geactiveerd" zink of "Rieke-zink"[2]). Zink reageert met de α-gehalogeneerde ester tot een organische zinkverbinding, die men "Reformatski-enolaat" noemt. Het is een nucleofiele verbinding die reageert met de elektrofiele carbonylverbinding (keton of aldehyde) en wordt met water gehydrolyseerd tot het eindproduct.

De reactie kan als een one-pot-synthese uitgevoerd worden, waarin alle reagentia tegelijk bij elkaar gevoegd worden. De reactie verloopt in een oplosmiddel, meestal een ether (zoals tetrahydrofuraan).

Het Reformatski-enolaat (dimeer) van zink met ethylbroomacetaat (midden), gecomplexeerd met THF.

Het Reformatski-enolaat is in feite een dimeer met de kenmerken van zowel een organozinkverbinding als van een enolaat. Het is vergelijkbaar met een Grignard-reagens, maar het is minder nucleofiel dan dit laatste. Daardoor gaat de Reformatski-reactie wel op met een keton- of aldehydegroep, maar bijvoorbeeld niet met een estergroep, en kan de Reformatski-reactie uitgevoerd worden met vele functionele groepen op de reagentia. De reactie wordt daarom veel toegepast in de synthese van farmaceutische stoffen en andere speciale organische verbindingen.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Sergius Reformatsky, "Neue Synthese zweiatomiger einbasischer Säuren aus den Ketonen". Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft, 20 (1887), 1210-1211. DOI:10.1002/cber.188702001268
  2. naar Reuben D. Rieke, zie bv. U.S. Patent 5358546, "Highly reactive forms of zinc and reagents thereof" van 25 oktober 1994 aan Reuben D. Rieke